IV SA/Gl 601/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-08-06

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego, skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i brak wiedzy prawniczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca wykazała niemożność poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni jest samotną matką wychowującą troje dzieci, jej jedynym dochodem jest wynagrodzenie netto ok. 2000 zł, a dochód per capita wynosi ok. 500 zł. Dodatkowo, egzekucja alimentów jest bezskuteczna, a skarżąca nie posiada wiedzy prawniczej.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego. Złożyła dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy: pierwszy o zwolnienie od kosztów sądowych, a drugi o ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni uzasadniła wnioski trudną sytuacją materialną, samotnym wychowywaniem trojga dzieci, niskimi dochodami, brakiem majątku oraz bezskuteczną egzekucją alimentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu 23 kwietnia 2013 r. M.M. nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawczyni powołała się na trudną sytuację materialną wywodząc, że jest matką samotnie wychowującą troje małoletnich dzieci, osiąga dochód w ramach wynagrodzenia za pracę w kwocie netto około 2.000 zł (brutto 2.790 zł) ponosząc przy tym relatywnie znaczne koszty utrzymania. Równocześnie strona oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Posiada natomiast niewielkie mieszkanie o powierzchni 34 m2. Nadto dodała, iż jest aktualnie obciążona spłatą kredytu odnawialnego na kwotę 10 tysięcy zł oraz, że od kilku lat przed Sądem Okręgowym w K. toczy się sprawa o alimenty na rzecz jej dzieci, należnych od ich ojca. Następnie, to jest w dniu 17 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął drugi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżąca określiła, iż żąda ustanowienia adwokata powołując się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich praw. Dodała przy tym, że egzekucja alimentów na rzecz jej dzieci jest jak dotychczas bezskuteczna. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których charakter nie budzi wątpliwości co do tego, iż stanowią one formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów, który wpłynął do Sądu w dniu 20 maja 2013 r., jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd odrębnym pismem z dnia 17 czerwca 2013 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku M. M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym matką wychowującą troje małoletnich dzieci i jedynym źródłem utrzymania jej czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie w kwocie netto 2.015,82 zł (vide: zaświadczenie o zarobkach - karta nr 19 akt sprawy), a zatem dochód per capita w tej rodzinie wynosi zaledwie około 500 zł. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło