IV SA/Gl 603/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej MSWiA dotyczące ustalenia związku schorzenia ze służbą dla celów rentowych lub odszkodowawczych podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli orzeczeń komisji lekarskich MSWiA, które ustalają związek schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub emerytalnych. Kontrola tego typu orzeczeń należy do właściwości sądów powszechnych w ramach postępowań dotyczących świadczeń. Sąd administracyjny jest właściwy jedynie do kontroli orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby, które stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnej o przyjęciu do służby lub zwolnieniu ze służby.Stan faktyczny
Skarżący D.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K., które stwierdziło jego całkowitą niezdolność do służby w policji i uznało, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., w tym zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz brak uzasadnienia decyzji. Wskazał, że pierwotnie orzeczono związek inwalidztwa ze służbą, a następnie zmieniono to ustalenie. Okręgowa Komisja Lekarska podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na właściwość sądów powszechnych do weryfikacji orzeczeń w sprawach świadczeń.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. z dnia [...] r., nr [...] uznano D.L. za niezdolnego do służby w Policji, zaliczono go do [...] grupy inwalidów oraz stwierdzono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji. Inwalidztwo określono jako czasowe i wyznaczono termin badania kontrolnego na [...] r.
Po przeprowadzeniu badania kontrolnego wyznaczonego stronie na [...] r., Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. orzeczeniem z dnia [...] r., nr [...] uznała D.L. za niezdolnego do wykonywania zatrudnienia i do zarobkowania w normalnych warunkach. Badanego zaliczono do [...] grupy inwalidztwa. Wskazano ponadto, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w Policji.
Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K., na skutek wniesionego przez stronę odwołania, uznała w orzeczeniu z dnia [...] r. nr [...] D. L. za całkowicie niezdolnego do służby w policji i wskazała, że inwalidztwo nie postaje w związku ze służbą w Policji. Zaliczono badanego do [...] grupy inwalidów, przy czym zaznaczono, że inwalidztwo jest czasowe. Komisja wyznaczyła termin kolejnego badania na [...] r.
Pismem z dnia [...]r. D. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wyżej opisane orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa oraz błędne ustalenia faktyczne na podstawie których "Zakład Emerytalno – Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał krzywdzącą dla skarżącego decyzję [...] z dnia [...]r.". W uzasadnieniu skargi wskazano, że w [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w K. zaliczyła go do [...] grupy inwalidzkiej przy czym ustalono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. W orzeczeniu tym Komisja wyznaczyła termin kolejnego badania na [...] r. W kolejnym orzeczeniu Wojewódzka Komisja Lekarska ustaliła, że inwalidztwo skarżącego nie pozostaje w związku ze służbą w Policji. Skarżący nie zgadza się z tym stwierdzeniem wskazuje, ze inwalidztwo posiada ciągłość od zakończenia służby w Policji, a obecnie stwierdza się, że nie pozostaje w związku ze służbą policji, co w ocenie skarżącego jest krzywdzące.
W kolejnym piśmie procesowym, złożonym za pośrednictwem organu administracji, skarżący uzupełnił swoją skargę i zarzucił organom administracji rażące naruszenie art. 16 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. poprzez niezastosowanie się do zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ponadto w ocenie skarżącego organ dopuścił się obrazy art. 107 § 3 K.p.a., którego naruszenie polegało na zaniechaniu uzasadnienia skarżonej decyzji oraz braku przytoczenia podstawy prawnej i faktycznej wydanego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zaznaczył, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że do kognicji sądu administracyjnego należy kontrola orzeczeń Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jednocześnie podkreślił, że jego intencją "nie jest podważanie merytorycznych kwestii" zawartych w skarżonych orzeczeniach, lecz jedynie podniesienie zarzutów naruszenia norm prawa procesowego i materialnego. Skarżący wskazał, że pierwotnie Wojewódzka Komisja Lekarska uznała, że stwierdzone u niego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą Policji. Decyzja ta stała się ostateczna, a pomimo to została zmieniona w wyniku ponownego przeprowadzenia badań. Skarżący nie zgodził się z możliwością dokonania zmiany w orzeczeniu w zakresie związku schorzenia ze służbą w Policji. Skarżący ponownie zaakcentował, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania poprzez brak uzasadnienia skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Stwierdziła ponadto, że prawidłowość orzeczenia wydanego przez komisję lekarską podlega weryfikacji przed sądem powszechnym w sprawach ustalania prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych, czy też w sprawach odszkodowawczych. W obszernym uzasadnieniu organ odniósł się do zarzutów stawianych w skardze wskazując, że jest ona niezasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego bowiem obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie między innymi legitymacji skarżącego, zachowania terminu do wniesienia skargi, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi.
W tym miejscu przyjdzie wskazać, że o zdolności psychicznej i fizycznej policjantów do służby w jednostkach Policji orzekają komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Komisje te działają w oparciu o regulację rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. z 1991 r., nr 79, poz. 349 z późn. zm.) wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2, w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 30, poz. 179). Zgodnie z § 2 rozporządzenia komisje te orzekają w dwóch instancjach- wojewódzkie komisje lekarskie jako pierwsza instancja oraz okręgowe komisje lekarskie w II instancji. Oceniają one zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów do pełnienia służby, orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem przy pracy czy o chorobach pozostających w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego.
Orzeczenia komisji lekarskich MSWiA można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej na mocy której osoba jest przyjmowana do służby czy z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrany, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje Sąd uznał, że nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Drugą kategorią orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy emerytalnych. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych.
W niniejszym postępowaniu D.L. nie zgodził się z orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSWiA w zakresie, w jakim na jego podstawie organ rentowy wydał, jak to skarżący określił krzywdzącą decyzję. W istocie zaskarżył zatem wyżej opisaną drugą kategorię orzeczeń Komisji, a więc ocenę stanu swojego zdrowia i ustalenie związku ewentualnych schorzeń ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Co zresztą wynika również z treści samego rozstrzygnięcia organu odwoławczego bowiem nie rozstrzygał on w swoim orzeczeniu o zdolności do służby skarżącego. Komisja nie określiła, czy skarżący jest zdolny czy też nie do wykonywania zatrudnienia i zarobkowania. Wprawdzie z uzasadnienia decyzji wynika, że skarżący jest obecnie niezdolny do służby jednakże fakt ten nie znajduje potwierdzenia w orzeczeniu zatem przyjąć należy, że w tym zakresie organ administracji nie wydał rozstrzygnięcia. Na tą natomiast kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W skardze znalazł się szereg zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej związanych z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego jednakże skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej to nie ma podstaw odnosić się do tych zarzutów. Sąd bowiem nie bada w takim wypadku prawidłowości postępowania organu, czy wydanej przez niego decyzji ponieważ wyłączona jest jego kognicja w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło