IV SA/Gl 603/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-08-13
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo wspólnego zamieszkiwania z matką i siostrą, które posiadają niskie dochody?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Pomimo wspólnego zamieszkiwania z matką i siostrą, ich niskie dochody (renta rodzinna matki i wynagrodzenie męża siostry) nie pozwalają na poczynienie oszczędności wystarczających na opłacenie pełnomocnika procesowego bez uszczerbku w koniecznych potrzebach rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną, będąc długotrwale bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiadając majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, skarżąca podała, że jest współwłaścicielką nieruchomości z matką i siostrą, które łożą na jej utrzymanie. Mimo wspólnego zamieszkiwania, sąd uznał, że niskie dochody matki i siostry nie pozwalają na pokrycie kosztów pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
W dniu 3 lipca 2014 r. B.W. złożyła do Sądu pismo procesowe, w którym wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Wywiodła bowiem, że jest osobą samotną, długotrwale bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku, nie osiąga dochodów i jest "w zupełności zdana na łaskę rodziny". Wraz z powyższym pismem strona nadesłała wypełniony formularz "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (obowiązujący w postępowaniu przed sądami powszechnymi), gdzie dodatkowo oświadczyła, że koszty ponoszone "na mieszkanie", to jest podatek od nieruchomości, opłaty za gaz, wodę, energię elektryczną, wywóz nieczystości, opał oraz podatek od nieruchomości pokrywane są w ramach "zadłużenia u rodziny".
Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2014 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według wzoru obowiązującego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Równocześnie, mając na uwadze oświadczenia podnoszone przez skarżącą, wezwano ją do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących jej sytuacji materialnej.
Skarżąca nadesłała rzeczony formularz w dniu 30 lipca 2014 r., potwierdzając, iż wnosi o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. W uzasadnieniu powtórzyła, że od 4 lat jest bezrobotną i w okresie tym uzyskiwała wyłącznie nieregularne dochody z tytułu umów zleceń (ostatnia w maju 2014 r.). Wskazała przy tym na okoliczności związane z pozostawaniem w trudnej sytuacji materialnej wywodząc, iż nie stać jej na zakup leków ani na pokrycie kosztów leczenia. Równocześnie skarżąca oświadczyła, że wraz z siostrą i matką jest współwłaścicielką nieruchomości o pow. 779 m2 zabudowanej domem o pow. 84 m2. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Wraz z formularzem strona nadesłała pismo procesowe datowane na 30 lipca 2014 r. oraz oświadczenia swej siostry i matki, z których wynika, że osoby te zamieszkują wraz z nią pod jednym adresem (C., ul. [...]) i łożą na jej utrzymanie pokrywając przypadającą na nią część należności związanych z tą nieruchomością oraz udzielając jej pomocy rzeczowej.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku B.W. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Jest przy tym osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku (patrz: zaświadczenie - karta nr 8 akt sprawy) i aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu pozostając na utrzymaniu matki i siostry.
Należy tu odnotować, że treść oświadczeń złożonych przez matkę i siostrę wnioskującej, jak również przez nią samą - w piśmie z dnia 30 lipca 2014 r., wskazuje na wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie wszystkich tych osób, a zatem pozostaje w pewnej sprzeczności z jej wcześniejszymi twierdzeniami o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego. Uznano jednak, że sprzeczność ta nie wywiera wpływu na zasadność złożonego wniosku. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe z matką oraz siostrą (a nadto rodziną tej siostry), należałoby uwzględnić, że siostra skarżącej – M.T., jak wynika z jej przywołanego wyżej oświadczenia, wraz z mężem i dziećmi utrzymuje się wyłącznie z wynagrodzenia swego małżonka wynoszącego zaledwie 1.237,20 zł netto (patrz: nadesłane zaświadczenie pracodawcy z dnia 6 maja 2014 r.), z kolei jej matka – S.W. pobiera rentę rodzinną w wysokości 1.206,85 zł. Nie budzi więc wątpliwości, że tak skromne dochody nie umożliwiają dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie pełnomocnika procesowego bez uszczerbku w koniecznych potrzebach tej rodziny.
Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło