IV SA/Gl 61/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska WSA (del.) Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję. IV SA/Gl 61/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 74 ust. 1, art. 78 ust. 1, 2, 3, 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz. 1284 ), Kierownik Działu ds. Rodzin z Dziećmi i Poradnictwa Specjalistycznego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odmówił K. S. przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podopieczna A. P. osiągnęła pełnoletność w dniu [...] r. natomiast w dniu [...] r. ukończyła ona naukę w III klasie gimnazjum, a od [...] r. będzie kontynuowała naukę w technikum. Zaznaczono, że zgodnie z art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej, przysługuje pomoc pieniężna w wysokości określonej w ust. 3 i 4 cytowanego przepisu również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, do ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie. Organ przyjął, że A. P. w okresie od [...] r. do [...] r. nie kontynuowała nauki, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. , nie zgadzając się z rozstrzygnięciem podkreśliła, że jej podopieczna A. P. ukończyła gimnazjum w dniu [...] r., ale uczennicą tej szkoły pozostaje do momentu przyjęcia jej do następnej szkoły, co nastąpiło w dniu [...] r. czyli przed osiągnięciem pełnoletności, a okres wakacji jest kolejnym etapem kontynuowania nauki. Strona zaznaczyła również, ze podopieczna w okresie od [...] r. do [...] r. nie podejmowała żadnej pracy i nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 72 ust. 10 obowiązującej ustawy o pomocy społecznej, pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, z zastrzeżeniem art. 78 ust 5 tejże ustawy. W przedmiotowej sprawie, jak zaznaczyło Kolegium, K. S. pełniła funkcję rodziny zastępczej dla swojej [...] A. P. do [...] r. tj. do czasu osiągnięcia pełnoletności przez podopieczną. A. P. w dniu [...] r. ukończyła naukę w III klasie gimnazjum i nie będzie kontynuowała nauki w szkole, w której rozpoczęła naukę przed osiągnięciem pełnoletnosci, gdyż w roku szkolnym [...] tj. od [...] r. będzie uczennicą technikum. Tym samym organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 78 ust. 5 obowiązującej ustawy o pomocy społecznej w postaci kontynuowania nauki w szkole, do której dziecko uczęszczało przed osiągnięciem pełnoletniości, co uzasadniało zdaniem organu, odmowę przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Nadto Kolegium wskazało, że ustawa o pomocy społecznej w art. 88 przewiduje dla osoby, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej inne formy pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. S. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji uznając, że interpretacja przepisu art. 78 ust.5 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącego podstawę kwestionowanej decyzji stoi w sprzeczności z Konstytucją RP. Zdaniem skarżącej ustawodawca nie wziął pod uwagę, iż mogą zdarzyć się sytuacje niezależne od dziecka ( choroba, zdarzenia losowe, sytuacja rodzinna ), które spowodują, że dziecko to po osiągnięciu pełnoletności, nie przerywając nauki będzie ją kontynuować w innym typie szkoły, tak jak stało się to w przypadku [...] skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przedmiotowa skarga winna być uwzględniona. Na wstępie rozważań wskazać należy, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, a więc innymi słowy, zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, stwierdzić należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego, które w myśl wskazanego wyżej przepisu miało wpływ na treść tegoż rozstrzygnięcia, a co za tym idzie, skutkować winno uchyleniem kwestionowanej decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w oparciu o przepis art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, odmawiającą K. S. przyznania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. W myśl art. 78 ust.5 cytowanej ustawy rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej, przysługuje pomoc pieniężna w wysokości określonej w ust. 3 i 4 również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie są sporne. Skarżąca K. S. pełniła funkcję rodziny zastępczej dla swojej [...] A. P. na mocy orzeczenia sądu. A. P. w dniu [...] r. ukończyła naukę w gimnazjum, a od [...] r. rozpoczęła naukę w I klasie technikum. W dniu [...] r. A. P. uzyskała pełnoletność i nadal przebywa w rodzinie K. S. Jak wynika to z akt sprawy, we wniosku z dnia [...] r. o dalszą wypłatę świadczeń, K. S. zaznaczyła, ze jej podopieczna od [...] r. jest już zapisana i zakwalifikowana do technikum. Fakt ten znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu z dnia [...] r., w którym stwierdzono, że A. P. będzie uczniem I klasy Technikum Nr [...]. Wobec nie kwestionowanych ustaleń faktycznych, kluczowym zagadnieniem stała się ocena interpretacji powołanego przepisu art. 78 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, dokonanej przez organy obu instancji. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podzielił argumentacji zaprezentowanej w motywach zarówno zaskarżonego jak i poprzedzającego rozstrzygnięcia. Zdaniem sądu, skoro podopieczna skarżącej ukończyła gimnazjum i następnie niezwłocznie (jak wynika to z akt sprawy – jeszcze w [...] r.) a co najistotniejsze przed uzyskaniem pełnoletności, zapisała się i została zakwalifikowana do nauki w technikum, to nie można przyjąć, że w czasie wakacji nie była uczennicą. Z chwilą wpisu i przyjęcia do technikum, co nastąpiło w [...] r., A. P. nabyła status osoby uczęszczającej do tejże szkoły, choć zajęcia szkolne rzeczywiście zaczynały się od [...]. Zaznaczyć przy tym należy, iż przepis art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ma charakter porządkowy dla celów organizacyjnych w szkolnictwie i nie może rozstrzygać o statusie ucznia. Analogiczny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 1999 r. sygn. akt. II UKN 571/98 , OSNAPiUS 2000/12/477, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1999/9 str. 36 stwierdzając, że uczeń przyjęty do szkoły ponadpodstawowej nabywa od daty wpisu status osoby uczęszczającej do tej szkoły. Tym samym przyjąć należy, że A. P. rozpoczęła naukę w technikum z chwilą wpisu do tej szkoły, a więc przed uzyskaniem pełnoletności. Stosownie do treści art. 78 ust.5 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ A. P. rozpoczęła naukę w technikum przed osiągnięciem pełnoletności i nadal przebywa w rodzinie zastępczej, skarżącej przysługiwać winna pomoc pieniężna w przepisie tym przewidziana również po osiągnięciu przez podopieczną pełnoletności, do czasu ukończenia nauki w tymże technikum. Konkluzja ta obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, jako naruszającej przepis prawa materialnego, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozstrzygając ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawione wyżej wskazania. Mając na uwadze przytoczone motywy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w wyroku.