IV SA/Gl 613/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 29 maja 2013 r. E.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzje Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. znak [...]w przedmiocie informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę E.S. Postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu dnia 22 lipca 2013 r. Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej postanowienia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV E.S. wezwany został do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie wniosku na urzędowym formularzu PPF- w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nadesłał wypełniony formularz, w którym wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się głównie z pomocy najbliższych osób oraz pomocy społecznej. E.S. wskazał ponadto, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie oraz że nie posiada żadnych wartościowych rzeczy, które pomogłyby mu sfinansować koszty przygotowania skargi kasacyjnej. Skarżący podkreślił, że prowadzona przez niego działalność społeczna ma charakter non- profit i służy umacnianiu demokracji lokalnej. E.S. poinformował również, że nie posiada żadnych dochodów. Dnia 7 października skarżący wezwany został do wykazania dochodów pozwalających mu na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W odpowiedzi E.S. nadesłał pismo datowane na dzień 30 października 2013 r., w którym oświadczył, że utrzymuje się głównie z pomocy babci zamieszkałej w S., która wspiera go w zakresie wyżywienia oraz pomocy finansowej. Jak wskazał skarżący środki na utrzymanie uzyskuje również ze zbierania i sprzedaży produktów podlegających recyklingowi. Wsparcia okresowego oraz doraźnego, jak informuje, udziela mu także Ośrodek Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku E.S. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Taka konstrukcja przywołanego przepisu nakłada na stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek wykazania przesłanek wynikających z treści omawianej normy. Zatem strona winna w sposób wiarygodny uprawdopodobnić, że uiszczenie kosztów postępowania, jak i koszt ustanowienia pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości finansowe. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie" nakładające na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale formułujące obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 117). Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę. W tym właśnie kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Skarżący bowiem pomimo prawidłowego i precyzyjnego wezwania nie uprawdopodobnił okoliczności dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Fakt ten w zasadzie uniemożliwia dokonanie właściwej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Nie jest bowiem możliwe obiektywne stwierdzenie, że wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Aby wykazać zasadność swojego wniosku, strona powinna przedłożyć takie dokumenty, które uprawdopodobnią, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy Stwierdzić więc przyjdzie, iż E.S. pomimo wezwania nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy, co leżało w jego bezpośrednim interesie. Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie zostały mu przedstawione do oceny i weryfikacji. Nadesłane do Sądu pismo z dnia 30 października 2013 r. nie może zostać potraktowane jako wyczerpujące udzielenie odpowiedzi na wezwanie Sądu. W tej sytuacji, skoro skarżący nie uzupełnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem z dnia 7 października 2013 r., to nie jest możliwe obiektywne ustalenie jego aktualnego stanu majątkowego i sytuacji osobistej. Natomiast uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.