IV SA/Gl 614/08

Wojewódzkim Sąd Administracyjnym w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. (J.) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu adwokata Skarżący A. J. wraz ze skargą kierowaną do Sądu złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie zadeklarował, że mieszka i gospodaruje samotnie albowiem sąd orzekł separację pomiędzy nim i małżonką. Nadto oświadczył, że nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi. Posiada natomiast mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m2, garaż i samochód osobowy marki S. F., rok produkcji [...]. Miesięczny dochód brutto skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...] zł, uzyskiwanej z tytułu emerytury. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dnia [...] do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku skarżacy nadesłał między innymi decyzję organu rentowego ustalającą wysokość pobieranej przezeń emerytury oraz dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość kosztów ponoszonych z tytułu czynszu, opłat za tzw. media, składek ubezpieczeniowych a także wydatków związanych z pobytem w sanatorium oraz z zakupem leków. Nadesłał też pismo procesowe datowane na [...], w którym przedstawił swą trudną sytuację materialną oraz oświadczenie, w którym podał, iż orientacyjna wysokość miesięcznych kosztów obciążających jego gospodarstwo domowe (czynsz, tzw. media, składki ubezpieczeniowe, leki i leczenie, zakup środków czystości) to ogółem [...] zł. Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia referendarz stwierdził, że skarżący nie spełnił wymogu warunkującego przyznanie prawa pomocy gdyż posiada stały dochód w kwocie przekraczającej wysokość minimalnego wynagrodzenia o pracę a równocześnie stać go na opłacanie wysokich składek ubezpieczeniowych oraz na pokrywanie kosztów związanych z utrzymaniem samochodu. Skarżący nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, powołując się na trudną sytuację materialną oraz zły stan zdrowia wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go z obowiązku ich uiszczenia było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. J. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego po ponownym jego rozpoznaniu Sąd stwierdził, że istnieją podstawy do jego uwzględnienia. Skarżący pozostając w separacji z małżonką, mieszka i gospodaruje samotnie. Osiąga stały dochód w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto ); wynika to z nadesłanej przez skarżącego decyzji organu rentowego z dnia [...]. Skarżący powołuje się na relatywnie wysokie wydatki, które w znacznej mierze zostały przez niego udokumentowane. Dołączony do pisma z dnia [...] spis przeciętnych wydatków ponoszonych przez skarżącego w ocenie Sądu jest niewiarygodny, albowiem skarżący ujął w nim w całości wydatki ponoszone raz w roku, tak było w przypadku ubezpieczenia samochodu, opłaty za domofon, wydatki ponoszone w okresie trzymiesięcznym, tak było w przypadku ubezpieczenia na życie, wydatki ponoszone raz na dwa miesiące, tak w przypadku opłaty za gaz. Sąd dokonał samodzielnie analizy wydatków ponoszonych przez skarżącego oparciu o nadesłane dokumenty źródłowe. W wyniku tej analizy ustalono następujące wydatki skarżącego: opłata za czynsz [...] zł miesięcznie, opłata za antenę [...] zł miesięcznie, abonament RTV [...] zł miesięcznie, lekarstwa [...] zł miesięcznie, ubezpieczenie na życie [...] zł składka za okres [...] miesięcy – [...] zł miesięcznie, opłata za gaz w okresie [...] miesięcy [...] zł – miesięcznie [...] zł, podatek od nieruchomości za posiadany garaż [...] zł opłata roczna – miesięcznie [...] zł, domofon opłata roczna [...] zł – miesięcznie [...] zł, ubezpieczenie samochodu [...] zł rocznie – miesięcznie [...] zł, opłata za telefon jako jedyna nie udokumentowana – [...] zł, opłata za środki czystości [...] zł. Sumując wszystkie wydatki skarżącego uzyskano kwotę [...] zł, odejmując ją od osiąganych dochodach netto skarżącego uzyskano kwotę [...] zł. Kwota ta pozostaje więc skarżącemu na zakup środków żywnościowych, ubrania, pozostałe koszty leczenia - skarżący korzysta bowiem z rehabilitacji oraz wyjazdów do sanatorium celem poprawienia stanu zdrowia oraz ewentualny zakup paliwa w celu korzystania z posiadanego samochodu. Sąd nie podzielił stanowiska referendarza wyrażonego w postanowieniu z dnia 3 września 2008 r., zgodnie z którym, zbycie posiadanego przez skarżącego samochodu oraz garażu nie spowodowałoby szkody dla jego istotnych potrzeb życiowych, zmniejszyłoby jego obciążenia finansowe, oraz mogłoby by być źródłem pozyskania środków finansowych. W odniesieniu do pierwszego stwierdzenia trudno zgodzić się ze stanowiskiem, iż zbycie posiadanego samochodu przez osobę starszą, schorowaną (posiadającą [...]) prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe nie stanowi szkody dla jej istotnych potrzeb życiowych, chociażby tych na które powołuje się skarżący, czyli dojazd do lekarza, na rehabilitację oraz do sanatorium. Jeśli chodzi zaś o zmniejszenie kosztów to trudno tu mówić o jakiejś znaczącej kwocie, gdyż koszty ponoszone przez skarżącego miesięcznie z tytułu posiadania samochodu to kwota [...]zł ([...] ubezpieczenie + [...] zł podatek od nieruchomości za garaż). Również zbycie posiadanego [...] letniego samochodu w dzisiejszych realiach gospodarczych, nie wpłynęło by znacznie na poprawę sytuacji finansowej skarżącego. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że skarżący wykazał iż nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z udziałem adwokata bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu, dlatego też w oparciu o art.246 §1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznał skarżącemu adwokata. Odnośnie zaś zwolnienia od kosztów sądowych umorzył postępowanie sądowe ba podstawie art. 161 §1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a.