IV SA/Gl 616/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Starosta [...] orzekł o utracie przez J.O. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] w związku z odmową przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny. Organ wskazał jednocześnie, że odzyskanie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie 120 dni w wyniku ponownej rejestracji. W ustawowym terminie J.O. wniósł odwołanie, w którym domagał się uchylenia powyższej decyzji. Podniósł, że zaproponowana mu praca nie była odpowiednia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatem odmowa jej przyjęcia była uzasadniona. Argumentując powyższe wskazał, że czas dotarcia do miejsca pracy tj. A w L. i z powrotem do miejscowości P., gdzie jest zameldowany, wynosi 3 godziny i 40 minut. Podał, iż dojście do przystanku znajdującego się w odległości ok. 1,5 km od miejsca jego zamieszkania zajmuje ok. 20 minut, czas podróży autobusem do dworca PKS w L. ok. 45 minut, natomiast czas dotarcia do firmy, zlokalizowanej ok. 3 km od dworca (brak komunikacji miejskiej) wynosi ok. 45 minut. Podobny czas zajmuje pokonanie drogi z powrotem. Ponadto podniósł, że nie posiada wystarczających kwalifikacji do wykonywania pracy na stanowisku geodety. Wprawdzie ukończył studia na kierunku geodezja i kartografia, jednakże w zakresie gospodarki nieruchomościami, a zatem posiada kwalifikacje do pracy w branży pośrednictwa nieruchomościami. Powyższe, w ocenie odwołującego, wskazuje na brak podstaw do pozbawienia go statusu bezrobotnego. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] zakwestionował stanowisko PUP w L. , iż czas przejazdu na trasie P. – L. wynosi 32 minut. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że J.O. w dniu [...] został zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...] otrzymał skierowanie do pracy w A S.K. w L. na stanowisku geodeta, zobowiązując się do rozliczenia skierowania do dnia [...]. Ponadto został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach osoby kierowanej do pracy. J.O. zgłosił się do pracodawcy w dniu [...], jednakże odmówił podjęcia zatrudnienia z powodu planowania rozpoczęcia działalności gospodarczej w najbliższym czasie oraz niskiego wynagrodzenia. Na tę okoliczność złożył również oświadczenie, zaznaczając, że w zakresie planowanej działalności odbył kurs z urzędu pracy oraz poczynił szereg czynności związanych z przyszłą działalnością. W konsekwencji powyższego wydana została zaskarżona decyzja. Zdaniem organu odwoławczego J.O. ma wystarczające kwalifikacje do wykonywania zaproponowanej pracy, gdyż ukończył studia wyższe na kierunku geodezja i kartografia uzyskując tytuł magistra inżyniera w zakresie gospodarki nieruchomościami. Nie zachodziły również przeszkody dotyczące stanu zdrowia uniemożliwiające podjęcia tej pracy. Wysokość wynagrodzenia złożonego w ofercie pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie odpowiadała wymaganiom wskazanym w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami komunikacji zbiorowej nie przekracza 3 godzin. Organ zauważył, że określony w ustawie limit czasowy dotyczy dojazdu środkami komunikacji zbiorowej natomiast nie uwzględnia czasu związanego z dojściem do siedziby pracodawcy. Ponadto, w ocenie organu, na niekorzyść strony przemawia fakt sprzecznych wyjaśnień, co do przyczyn odmowy przyjęcia pracy wskazanych w dniu [...], a następnie w odwołaniu od decyzji. J.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na opisaną wyżej decyzję, której zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 33 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przez błędne przyjęcie, że bez uzasadnionej przyczyny odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że posiada odpowiednie kwalifikacje do wykonywania zaproponowanej mu pracy na stanowisku geodety, podczas gdy jego wykształcenie daje mu kwalifikacje do objęcia pracy w branży pośrednictwa w obrocie nieruchomościami lub w branży związanej z wyceną i szacowaniem nieruchomości. Ponadto zarzucił błędne przyjęcie, że czas potrzebny mu na dotarcie z miejsca zamieszkania do miejsca pracy nie przekracza 3 godzin. Wobec powyższego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i niepozbawiania go statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zaprezentowaną uprzednio w odwołaniu. Akcentował, że jako absolwent kierunku geodezja i kartografia w zakresie gospodarka nieruchomościami nie jest w stanie prawidłowo wykonywać zawodu geodety, co propozycję pracy na tym stanowisku czyni nieodpowiednią. Ponadto zaznaczył, że miejsce pracy znajdowało się w zbytniej odległości od jego miejsca zamieszkania. Nie zgodził się ze stanowiskiem PUP w L., że czas przejazdu zgodnie z rozkładem jazdy na trasie L. – P. wynosi 32 minut, bowiem rzeczywisty czas przejazdu wynosi 45 minut. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Sąd nie jest natomiast związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 tej ustawy) Podstawę materialnoprawną podjętych w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 tej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o promocji zatrudnienia, w brzmieniu obowiązującym w dacie ich wydania. Stosownie do treści wskazanego przepisu starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Z brzmienia powyższej regulacji wynika, iż pozbawienie osoby bezrobotnej statusu bezrobotnego następuje m.in. wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: bezrobotny odmówi przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy, a powyższa odmowa nastąpi bez uzasadnionej przyczyny. Omawiana ustawa w art. 2 ust. 1 pkt 16 zawiera natomiast legalną definicję pojęcia "odpowiedniej pracy". W myśl tej regulacji odpowiednią pracą jest zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, które: - podlegają ubezpieczeniom społecznym, - do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, - stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie, - łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, - za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Dopiero łączne spełnienie tych przesłanek, pozwala na stwierdzenie, iż dana praca jest odpowiednia zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy kwestii, czy zaproponowana Skarżący podnosił bowiem okoliczność skarżącemu praca była odpowiednia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. braku wystarczających kwalifikacji do przyjęcia propozycji pracy na stanowisku geodety oraz wykazywał, że czas związany z dotarciem do miejsca pracy i z powrotem przekracza 3 godziny, a zatem podważał istnienie dwóch przesłanek składających się na legalną definicję odpowiedniej pracy. Odnosząc się do pierwszej z wymienionych przesłanek należy wskazać, że organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że skarżący posiada stosowne kwalifikacje, gdyż ukończył studnia na kierunku geodezja i kartografia w zakresie gospodarki nieruchomościami. Natomiast nie wykazał, czy posiadane kwalifikacje są wystarczające do podjęcia przez skarżącego zatrudnienia na oferowanym przez pracodawcę stanowisku geodety. W aktach sprawy brak jest bowiem oferty pracy, co nie pozwala na ocenę, czy w istocie wyłącznie wykształcenie kierunkowe, bez względu na specjalność, było jedynym i wystarczającym kryterium do zatrudnienia na zaoferowanym stanowisku geodety, czy też pracodawca zawarł inne wymogi zarówno co do kwalifikacji, wynikające z charakteru i zakresu czynności określonych dla tego stanowiska, jak i co do stażu zawodowego. Przyjdzie natomiast zauważyć, że skarżący ukończył studia stacjonarne w czerwcu 2008 r., zaś w sierpniu 2008 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Z karty rejestracyjnej nie wynika, aby posiadał doświadczenie zawodowe w przedmiotowym zakresie. Brak wskazanych informacji uniemożliwiało zatem dokonanie prawidłowej oceny pod kątem spełnienia przez skarżącego określonych przez pracodawcę kryteriów związanych z charakterem zaoferowanej pracy. Zauważyć nadto przyjdzie, że powyższe dotyczy także wymiaru czasu pracy a tym samym oferowanego wynagrodzenia. W tej sytuacji przyjęcie przez organ odwoławczy, że wynagrodzenie zgodnie z ofertą pracy wynosi [...] zł brutto, jawi się jako gołosłowne, nie mające potwierdzenia w materiale dowodowym. Wprawdzie strona okoliczność braku wystarczających kwalifikacji podniosła dopiero na etapie odwołania, to jednak nie zwalniało organu od dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie. Tym bardziej, że to na organach zatrudnienia ciąży obowiązek ustalenia czy proponowana bezrobotnemu praca jest pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 cyt. ustawy, a zatem czy zostały spełnione wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki. W odniesieniu do kolejnej podniesionej przez skarżącego przesłanki należy podzielić stanowisko organu, że określony w ustawie limit czasowy, od którego spełnienia zależy uznanie pracy za odpowiednią dotyczy czasu dojazdu do miejsca zatrudnienia i z powrotem środkami komunikacji zbiorowej. Ustawodawca położył bowiem nacisk na czas dojazdu, co oznacza, że czas zużyty na dojście do przystanku oraz z przystanku do miejsca świadczenia pracy nie został wliczony do czasu dojazdu. W ocenie Sądu przyjęcie szerszej interpretacji wskazanej przesłanki łącznego czasu dojazdu tam i z powrotem mogłoby zasługiwać na obronę jednakże w wyjątkowych przypadkach. Taka sytuacja mogłaby mieć miejsce wówczas, gdy droga związana z dojściem z przystanku (dworca) do miejsca pracy, jaką należy pokonać ze względu na brak możliwości dalszego dojazdu środkami komunikacji zbiorowej, byłaby na tyle znaczna, że stanowiłaby znaczący odsetek czasu zużytego na dotarcie do miejsca świadczenia pracy. Organ odwoławczy powinien był zatem rozważyć i ocenić czy taka wyjątkowa sytuacja w przypadku skarżącego występuje. Ponadto przyjdzie wskazać, że niezależnie od obowiązku wykazania, iż zaproponowana praca była odpowiednia, organ orzekający winien był również przeanalizować motywy odmowy przyjęcia pracy wskazane w oświadczeniu złożonym przez skarżącego w dniu [...]. W oświadczeniu tym skarżący powołał się na planowane rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz wskazał, że w tym zakresie odbył kurs, na który został skierowany przez urząd pracy i poczynił szereg czynności związanych z tą działalnością. Tymczasem organ pierwszej instancji w tym samym dniu, tj. [...] wydał decyzję o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej zamiast najpierw ustalić i ocenić czy wyrażony przez niego zamiar rozpoczęcia działalności gospodarczej był rzeczywisty, jakie działania skarżący w tym zakresie przedsięwziął i czy w konsekwencji taką działalność podejmie i w jakim czasie. Należy jednocześnie zauważyć, że z akt nie wynika od kiedy skarżący miałaby być zatrudniony u pracodawcy, do którego był skierowany. W tej sytuacji przedwczesne było uznanie przyczyny odmowy przyjęcia propozycji pracy za nieuzasadnioną bez uprzedniego wyjaśnienia wskazanych kwestii, czego również organ odwoławczy nie miał na względzie. Tymczasem z oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie wynika, że w rezultacie taką działalność podjął. Zwrócić należy uwagę, iż urzędy pracy realizują zadania państwa w zakresie łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Dla spełnienia celów wyznaczonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organy zatrudnienia mają udzielać pomocy bezrobotnym nie tylko w aktywnym poszukiwaniu pracy, ale również w rozpoczęciu przez nich własnej działalności gospodarczej. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz dokonania na tej podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej, co w niniejszej sprawie miało miejsce, mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, to natomiast stanowi podstawę prawną do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Organ zobowiązany będzie dokonać stosownych ustaleń celem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a następnie dokonać ich oceny oraz wydać decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Z wyżej naprowadzonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku. [pic]