IV SA/Gl 618/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. Wraz ze skargą z dnia [...] A. D. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżący powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni [...]). Miesięczny dochód brutto strony zadeklarowany został w kwocie [...], uzyskiwanej przezeń z tytułu [...]. Nadto wnioskujący podniósł, iż obciążają go liczne długi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku A. D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Na podstawie oświadczeń skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych innych spraw z jego skargi zawisłych przed tutejszym Sądem ustalono bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie netto zaledwie [...] (patrz: kopia decyzji [...] stanowiąca kartę nr 5 akt administracyjnych sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 382/08). W tym miejscu należy odnotować, iż z akt administracyjnych wspomnianych wyżej spraw (patrz: kwestionariusze wywiadu środowiskowego znajdujące się w aktach administracyjnych spraw o sygn. akt IV SA/Gl 381 – 384/08) wynika, że A. D. pobiera poza tym [...] w kwocie [...] i [...] w rozmiarze [...] a także, iż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i osiąga z tego tytułu dochód w miesięcznej wysokości [...]. Jakkolwiek skarżący nie ujawnił tych faktów w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak uznano, że zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Nawet bowiem przyjąwszy, iż miesięczny dochód wnioskodawcy ulega zwiększeniu o wskazane wyżej kwoty, nie budzi wątpliwości, że pokrycie kosztów jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych. Nie sposób tu tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony jest osobą [...], [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 4 akt administracyjnych innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 204/08) co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją. Zważywszy podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Na marginesie, ustosunkowując się do zawartego we wniosku żądania skarżącego aby ustanowionym pełnomocnikiem był radca prawny prowadzący praktykę na terenie K. godzi się wyjaśnić, że jakkolwiek sąd administracyjny (tu referendarz sądowy działający na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.) rozstrzyga o ustanowieniu dla strony radcy prawnego, to jednak nie ma żadnego wpływu na to, która osoba zostanie wyznaczona jako ten pełnomocnik. Z treści art. 253 p.p.s.a. wynika bowiem jednoznacznie, że ustanowioną w ramach prawa pomocy osobę reprezentującą skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wyznacza właściwa korporacja prawnicza. Wobec powyższego, ewentualne żądania w omawianym zakresie skarżący może kierować wyłącznie do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.