IV SA/Gl 620/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-07-23

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Bożena Miliczek-Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że skarżący nie chciał udostępnić lokalu podczas kontroli sanitarnej, jest wystarczająca do uznania go za osobę wprowadzającą do obrotu środki zastępcze i nałożenia na niego kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wprowadzanie do obrotu środków zastępczych zostało wykazane, a zachowanie skarżącego (niechęć do udostępnienia lokalu, późniejsze otwarcie drzwi) wskazuje na jego świadomość prowadzenia nielegalnej działalności. Samo udostępnienie środków zastępczych osobom trzecim, nawet w formie "stworzenia możliwości" nabycia, stanowi naruszenie prawa i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wymierzył P.S. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Decyzję tę utrzymał w mocy Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Skarżący kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności brak dowodów na faktyczne wprowadzanie przez niego do obrotu środków zastępczych. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2018 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (dalej organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] r. nr [...] wymierzył Panu P. S. (dalej strona lub skarżący) karę pieniężną w kwocie 20.000 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych) za wprowadzanie do obrotu w punkcie A w Z. przy ul. [...], środków zastępczych m. in. o nazwach COINO Rigid stimulation, KEKE collective satisfaction, SPD Inhibits excessive libido, spd Inhibits excessive libido, MEF Emotions stabilizer. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych przez B Sp. z o.o. w K. ul. [...]. Otrzymane wyniki badań produktów potwierdziły, że wyroby wprowadzane do obrotu przez stronę zawierają w swoim składzie substancje: 4-chlorometkatynon, α-PVT, lidokaina, PV8(α-PHPP), α-PHP, 3-desoxy-3, 4-MDPV które w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm., dalej ustawa) są środkami zastępczymi. Organ akcentował, że doszło do naruszenia art. 44 b ustawy zgodnie z którym, zakazuje się wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Art. 52a ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowi nadto, że kto wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej, wymierzonej w drodze decyzji, w wysokości od 20 tys. zł. do 1 mln zł, a decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Od decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego oraz art. 52a ust. 1 ustawy. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (dalej organ odwoławczy) decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności opisał treść decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzuty odwołania. Następnie wskazał, że przedmiotem jego decyzji jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w związku z ustaleniem przez organ pierwszej instancji wprowadzania do obrotu produktów o nieznanym składzie i działaniu wymienionych w decyzji. Organ pierwszej instancji stwierdził bowiem podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 28 grudnia 2016 r. w sklepie w Z. przy ul. [...], iż skarżący uczestniczy w obrocie - sprzedaje środki zastępcze. Powyższe fakty zostały stwierdzone w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w obecności strony, jak również funkcjonariuszy Policji. Przeprowadzone przez B Sp. z o.o. w K. badania potwierdziły, że próbki produktów zatrzymanych w sklepie w Z. będące analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załączniku do ustawy stanowią środki zastępcze w myśl definicji zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy. Stwierdzone substancje (również w opinii biegłych toksykologów) wykazują działanie psychoaktywne odpowiadające definicji środka zastępczego zawartej w art. 4 pkt 27 ustawy. Nie budzi wątpliwości, że tego typu środki stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Fakt negatywnego oddziaływania środków zastępczych jest powszechnie znany i bez znaczenia pozostaje umieszczanie na ich opakowaniach opisów "nie do spożycia". Organ podkreślił, że zgodnie z art. 4 pkt. 34 ustawy "wprowadzanie do obrotu" oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Dotyczy to zarówno osób niebędących ich konsumentami, jak będących ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Ustawodawca w hipotezie i dyspozycji normy art. 52a wyraźnie wskazał, że odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy. Prowadząc postępowanie w celu wymierzenia kary pieniężnej, organ inspekcji sanitarnej ustala i ocenia, czy doszło do "wprowadzenia do obrotu", czyli do udostępnienia w jakiejkolwiek formie i jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie, środka zastępczego. Organ odwoławczy akcentował okoliczność, iż w toku prowadzonych postępowań ustalono, iż środki nabywane są w celu użycia. Wprowadzanie do obrotu służy potrzebie użycia, bez względu na formę - sposób. Na marginesie podniósł, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do ustalania "osób", które miałyby nabywać środki zastępcze. Wskazał, że z urzędu organowi pierwszej i drugiej instancji znany jest fakt, iż w sklepie w Z. przy ul. [...] wprowadzane były do obrotu produkty, w których w wyniku oceny i badań stwierdzono substancje będące również środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Decyzją z dnia [...]r. obiekt został zamknięty. Założone plomby zostały zerwane. W dniu kontroli sklep został ponownie oplombowany. Organ odwoławczy wywiódł, że ponieważ zgromadzony materiał dowodowy potwierdza wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, została wydana decyzja wymierzająca karę pieniężną. Organ nałożył na stronę karę pieniężną w najniższej dolnej granicy przewidzianej w art. 52a ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ocenił, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący "domniemanego ustalenia, że Pan S. udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne", gdyż pomimo licznych wezwań przedstawicieli organu inspekcji sanitarnej oraz policji, skarżący nie chciał udostępnić lokalu. Dopiero wskutek interwencji straży pożarnej, która podjęła próbę ucięcia kłódki kraty zewnętrznej, skarżący otworzył drzwi. Zatem trudno uznać, że nie posiadał wiedzy jakie środki są sprzedawane w lokalu. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkie istotne okoliczności dla sprawy, a przede wszystkim udokumentowane wprowadzanie do obrotu produktów stanowiących istotne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, ilość wprowadzanych do obrotu środków zastępczych oraz wydane opinie toksykologiczne postanowiono orzec jak w osnowie decyzji. Postanowieniem z dnia [...]r. organ pierwszej instancji sprostował w decyzji z dnia [...]r. oczywistą omyłkę pisarską w nazwisku strony. Analogiczne sprostowanie zostało dokonane przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony, będący adwokatem wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. Nadto o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik, a to: 1) art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.), polegające na: a) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że P. S. udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, b) rażąco dowolnym i nie popartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że sam fakt, iż w trakcie kontroli nie chciał udostępnić lokalu jest wystarczający do skonstruowania na w/w podstawie opartego na bliżej niesprecyzowanych przesłankach domniemania, że P. S. wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, c) zaniechaniem przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od P. S. środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, d) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że produkty zabezpieczone podczas kontroli stanowią realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, 2) rażącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym, II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 52 a ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymierzeniu kary pieniężnej w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Zarzuty zostały uzasadnione i poparte licznymi tezami zamieszczonymi w wyrokach sądów administracyjnych. W szczególności akcentowano wadliwość postępowania dowodowego polegającą na zaniechaniu ustalenia osób, które miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne oraz oparcie rozstrzygnięcia na całkowicie dowolnym i nieuprawnionym domniemaniu, że sam fakt, iż w trakcie kontroli skarżący nie chciał udostępnić lokalu jest wystarczający do przyjęcia, że wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne. Stwierdzono, że nie została ustalona kluczowa dla sprawy okoliczność, kto faktycznie wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 maja 2017 r., 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 3 czerwca 2017 r., a skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 czerwca 2017 r. Nadto wskazał, że zarzuty skargi stanowią powielenie zarzutów zawartych w odwołaniu, do których ustosunkowano się w zaskarżonej decyzji, a stanowisko to zostaje podtrzymane. Podał, że zasadnie organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę w związku z ustaleniem podczas kontroli wprowadzania przez niego do obrotu (sprzedawania) produktów o nieznanym składzie i działaniu, co do których badania laboratoryjne potwierdziły, że są środkami zastępczymi. Postanowieniem z dnia 5 września 2017 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na wezwanie Sądu organ przedłożył materiał dowodowy, na który powoływał się w zaskarżonej decyzji, a którego nie było w aktach sprawy oraz udokumentował ostateczny charakter postanowień o sprostowaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). W badanej sprawie organ pierwszej instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionuje te rozstrzygnięcia zarzucając wadliwość ustaleń dowodowych, na których oparły się organy oraz naruszenie art. 52a ust. 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wymierzeniu kary pieniężnej osobie, która faktycznie nie udostępniała osobom trzecim środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych. Ze względu na postulowane przez organ odwoławczy odrzucenie skargi Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do kwestii jej dopuszczalności. Zdaniem tego organu skarga została wniesiona po terminie. Zaskarżona decyzja została bowiem doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 maja 2017 r., 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 3 czerwca 2017 r., a skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 czerwca 2017 r. Twierdzenie o wniesieniu skargi po terminie jest błędne. Zgodnie z art. 83 § 2 ustawy p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był dzień 3 czerwca 2017 r., czyli sobota. Następnym dniem po dniach wolnych od pracy był poniedziałek 5 czerwca 2017 r. Nadanie skargi w tym dniu w urzędzie pocztowym skutkowało zachowaniem terminu. Skarga została wniesiona w terminie; nie było więc podstaw do jej odrzucenia z podniesionego przez organ powodu. Nadto w sprawie nie wystąpiły inne przesłanki stanowiące podstawę odrzucenia skargi. Z tego względu Sąd przystąpił do badania legalności zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę orzekania w analizowanej sprawie stanowił art. 52a ustawy zgodnie, z którym kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy lub nową substancję psychoaktywną, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł (ust. 1). Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub nowej substancji psychoaktywnej. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego lub wytworzonej lub wprowadzonej do obrotu nowej substancji psychoaktywnej (ust. 3). Przepis ten koreluje z treścią art. 44b ust. 1 ustawy, stosownie do którego zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) środków zastępczych, 2) nowych substancji psychoaktywnych. W myśl definicji ustawowej zamieszczonej w art. 4 pkt 27 ustawy środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Natomiast wprowadzanie do obrotu to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych (definicja legalna zamieszczona w art. 4 pkt 34 ustawy). W niniejszej sprawie organy w ramach materiału dowodowego, który posłużył do ustalenia stanu faktycznego sprawy korzystały zarówno z materiału własnego, jak i zgromadzonego przez Policję, gdyż w ramach walki z plagą dopalaczy były prowadzone wspólne akcje i przedsięwzięcia. Między innymi działania takie były prowadzone co do obiektu A w Z. przy ul. [...]j, którego właścicielem była spółka C sp. z o.o. z siedzibą w K. W dniu 28 grudnia 2016 r. dwóch upoważnionych pracowników organu pierwszej instancji przeprowadziło kontrolę w tym obiekcie w związku podejrzeniem wprowadzania do obrotu produktów stwarzających zagrożenie życia lub zdrowia. Kontrolę przeprowadzono w obecności trzech przedstawicieli Komendy Miejskiej Policji w Z.. Była ona poprzedzona wielogodzinną obserwacją funkcjonariuszy KM Policji w Z. i rozpoczęła się po wejściu do lokalu skarżącego. Pomimo wielokrotnych wezwań funkcjonariuszy Policji i pracowników organu pierwszej instancji skarżący nie otworzył drzwi wejściowych sklepu. Organ pierwszej instancji w porozumieniu z organem odwoławczym wyraził zgodę na siłowe wejście do obiektu. Wezwano zespół Państwowej Straży Pożarnej w Z., którego przedstawiciel przeciął kłódkę, na którą zamknięta była zewnętrzna krata zabezpieczająca przed niepożądanym wejściem. Po wielokrotnie ponawianym wezwaniu skarżący otworzył drzwi od wewnątrz, a przedstawiciel KMPSP w Z. dokonał przekazania obiektu przedstawicielom organu. Obecny w obiekcie skarżący oświadczył, że pracuje jako stróż, nie ma jednak umowy o pracę i nie wiem kto jest jego zleceniodawcą. W protokole stwierdzono znamiona czynu polegającego na wprowadzaniu do obrotu środków, co do których istnieje podejrzenie, że są środkami zastępczymi – przechowywanych w małej szafce, w której zamiast listwy maskującej była ukryta szuflada. Podczas kontroli do sklepu wszedł klient, który usiłował dokonać zakupu i pośpiesznie się wycofał, kiedy dostrzegł odbywające się czynności kontrolne. Pobrano do badań laboratoryjnych po jednej losowo pobranej próbce każdego z produktów oraz zabezpieczono pozostałe egzemplarze, a to: COINO Rigid stimulation – 31 sztuk, KEKE collective satisfaction – 26 sztuk, SPD Inhibits excessive libido – 19 sztuk, spd Inhibits excessive libido – 20 sztuk, MEF Emotions stabilizer – 7 sztuk. W protokole kontroli opisano również odnalezienie reklamówki zawierającej puste opakowania po zużytych produktach. Po zakończeniu kontroli lokal został ponownie zaplombowany, a skarżący zamknął drzwi oraz zewnętrzną kratę zabezpieczającą, założył nową kłódkę i zabrał klucze. Z materiału dowodowego wynika również że obiekt został zamknięty decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...]r. ze względu na ustalenie wprowadzania do obrotu tzw. dopalaczy. Od tego też czasu – również ze względu na usuwane plomby – sklep był poddawany obserwacji, w wyniku których stwierdzono dużą ilość młodych osób podchodzących do tego obiektu, czujnie się rozglądających, a następnie pośpiesznie odchodzących. Funkcjonariusze Wydziału Kryminalnego KM Policji w Z. przeprowadzający czynności operacyjno – rozpoznawcze w dniu 28 grudnia 2016 r. potwierdzili sprzedaż środków zastępczych w tym dniu w obserwowanym i kontrolowanym przez organ pierwszej instancji obiekcie. Obiekt ma jedne drzwi i poza skarżącym nie było w tym sklepie żadnych innych osób reprezentujących spółkę prowadzącą w nim działalność, czy też przez tę spółkę zatrudnionych. Badania zabezpieczonych produktów zostały przeprowadzone przez B Sp. z o.o. w K. ul. [...]. Wyniki tych badań potwierdziły tezę, że przedmiotowe wyroby zawierają w swoim składzie substancje: 4-chlorometkatynon, α-PVT, PV8, α-PHP, 3-desoxy-3, 4-MDPV, które w rozumieniu ustawy są środkami zastępczymi. Nadto α-PHP jest substancją psychotropową z grupy IV-P. Toksykolodzy dokonując kwalifikacji wskazanych analogów strukturalnych substancji wymienionych w załączniku do ustawy wskazali na ich działanie psychoaktywne. Na podstawie opinii wyspecjalizowanego podmiotu, która nie budziła wątpliwości dowodowych, organ odwoławczy ocenił, że zabezpieczone środki stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Zasadniczy spór w sprawie dotyczy kwestii, czy zasadnie organy uznały, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Kwintesencja sporu dotyczy więc prawidłowości ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Sąd podzielił pogląd pełnomocnika skarżącego, że organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 k.p.a., formułujący wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. Część twierdzeń organu zdaje się mieć charakter arbitralny; nie wyjaśnia w należyty sposób w oparciu o jakie ustalenia dowodowe zostały sformułowane ferowane tezy. Jednakże analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie daje podstawę do kwalifikacji tego uchybienia jako nie mającego wpływu na wynik. Stan faktyczny, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja został bowiem ustalony w sposób prawidłowy, jest wynikiem rzetelnej oceny dowodowej zgromadzonego materiału i dawał podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Dostrzeżona wadliwość była wynikiem nieporadności organu, ale rozstrzygnięcie w sprawie nie mogło być inne. Nie była kwestionowana kwalifikacja zabezpieczonych w obiekcie produktów jako środków zastępczych. Zamieszczona w aktach sprawy opinia toksykologiczna nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Sąd pozwoli sobie nie komentować wątpliwości pełnomocnika skarżącego dotyczących realnego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi ze strony zabezpieczonych dopalaczy. Szkodliwość takich środków, nawet w przypadku pojedynczego użycia, jest powszechnie znana i na tych jednoznacznych ustaleniach oparł się ustawodawca nowelizując ustawę - rozszerzając zakres odpowiedzialności, w celu zwiększenia skuteczności walki z dopalaczami. Przechodząc do spornej kwestii dotyczącej wykazania przez organy wprowadzania przez skarżącego do obrotu środków zastępczych Sąd stwierdza, że ustalenia dowodowe w tym zakresie są wystarczające, a ocena dowodowa przeprowadzona w sposób kompleksowy dała efekt w postaci ustaleń dowodowych dotyczących okoliczności relewantnych prawnie. Słusznie organy nie dały wiary twierdzeniom skarżącego, że pracuje w punkcie A w Z. przy ul. [...] jako strażnik; przy czym nie ma żadnej umowy i nie wie przez kogo został zatrudniony. Skarżący jest pełnoletni, nie został ubezwłasnowolniony i nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że nie posiada elementarnego rozeznania rzeczywistości oraz umiejętności ochrony własnych podstawowych interesów. Nie sposób zresztą przyjąć za prawdziwe twierdzeń skarżącego również z tego powodu, że skarżący wszedł do obiektu w południe w dniu 28 grudnia 2016 r., a zakratowany obiekt, w którym nie należało prowadzić działalności i w którym nie zostało zgromadzone cenne mienie, nie wymagał żadnej ochrony w środku dnia. Konieczność zapoczątkowania siłowego wejścia do lokalu ze względu na fakt, że skarżący nie reagował na wezwania do otwarcia drzwi jednoznacznie wskazuje, że skarżący miał świadomość realiów, w których funkcjonował; w tym okoliczności, że na terenie obiektu znajdują się dopalacze i dowody na ich użycie w tym obiekcie oraz zasad odpowiedzialności za działania tam podejmowane. Zachowanie skarżącego było typowe dla osób uwikłanych w handel dopalaczami, pouczonych o możliwościach torpedowania działań organów Państwa podejmowanych w zakresie walki z narkotykami i innymi zakazanymi środkami psychoaktywnymi, które nie stanowią narkotyków. Sąd nie podziela poglądu pełnomocnika skarżącego, że dla wykazania wprowadzania środków zastępczych do obrotu konieczne było ustalenie osób, które nabywały od skarżącego środki zastępcze. Sąd w pełni bowiem aprobuje i przyjmuje za własny pogląd prezentowany w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r. , sygn. akt II SA/Lu 276/16 (CBOSA). WSA w Lublinie wskazał, że ustawa definiując "wprowadzanie do obrotu" nie ogranicza tego pojęcia wyłącznie do osoby bądź podmiotu, który fizycznie wręcza dany środek innej osobie. Ustawa mówi o udostępnianiu takich środków osobom trzecim, co jest pojęciem znacznie szerszym niż dawanie, wręczanie, przekazywanie; "udostępnianie" to "pozostawanie do dyspozycji", nie musi nawet wiązać się z żadną aktywnością, ale może polegać na przyzwoleniu, na biernej postawie. Analiza systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że przez udostępnianie należy rozumieć więc także samo "stwarzanie możliwości" nabycia takich środków w danym miejscu np. w lokalu. Z okoliczności sprawy wynika, że w lokalu pomimo jego zaplombowania udostępniano środki zastępcze osobom trzecim. Obiekt był znany młodym ludziom, którzy chcieli nabyć dopalacze i mieli świadomość nielegalności procederu. Dlatego zbliżając się do zaplombowanego sklepu czujnie się rozglądali, a następnie szybko odchodzili. Nawet w trakcie kontroli pojawił się klient, który w związku z dostrzeżoną akcją organu i Policji pośpiesznie się oddalił, bez sfinalizowania transakcji. Funkcjonariusze Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w Z. asp. szt. W. K., st. asp. M. E. i st. asp. M. P. w dniu 28 grudnia 2016 r. podczas przeprowadzania czynności operacyjno – rozpoznawczych potwierdzili sprzedaż środków zastępczych w lokalu przy ul. [...] w Z.. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że obiekt ma jedne drzwi i poza skarżącym nie było w tym sklepie żadnych innych osób reprezentujących spółkę prowadzącą w nim działalność, czy też przez tę spółkę zatrudnionych; skarżący był też dysponentem kluczy do drzwi wejściowych lokalu. Skarżący przebywał w plombowanym przez organ lokalu nie po to, aby wykonywać kserokopie dokumentów, czy strzec mienia, ale oferował środki zastępcze osobom trzecim i wprowadzał je do obrotu. Nie budzi wątpliwości, że znamiona czynu zagrożonego sankcją – karą administracyjną w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł, polegającego na wprowadzaniu do obrotu środków zastępczych, zostały wykazane. Udostępnienie środków zastępczych w jakikolwiek formie i w jakimkolwiek celu osobie trzeciej stanowi obiektywny fakt naruszenia prawa, który jest podstawą zastosowania sankcji (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK2684/13, LEX nr 1780531). Organ działał w sprawie w warunkach związania, a wymierzona kara w najniższej wysokości, uwzględniła ilość wprowadzonych do obrotu dopalaczy. W tym stanie rzeczy Sąd ocenił zaskarżoną decyzję jako nie naruszającą prawa w sposób dający podstawę do jej usunięcia z obrotu prawnego. Niezasadny jest bowiem zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 52a ust. 1 ustawy) poprzez wymierzenie kary pieniężnej osobie, która faktycznie nie udostępniała środków zastępczych osobom trzecim. Wprowadzanie do obrotu środków zastępczych przez skarżącego zostało wykazane. Nie naruszono również przepisów proceduralnych w sposób mający wpływ na wynik, gdyż wskazane ustalenie dowodowe nie jest domniemaniem organu lecz wynikiem prawidłowej oceny dowodowej zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału oraz dowodów pozyskanych w związku z prowadzonymi czynnościami operacyjnymi przez Policję. Z powodów wyżej szczegółowo opisanych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło