IV SA/Gl 621/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W treści skargi złożonej do protokołu w dniu 31 lipca 2009 r. A. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Ponieważ powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 29 września 2009 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A. D. nadał rzeczony formularz "PPF" w dniu 19 października 2009 r. nie precyzując w jego treści, do których spraw ma on się odnosić. Równocześnie nadesłał jednak pismo procesowe datowane na 18 października 2009 r., w którym określił w sposób jednoznaczny, że formularz ten dotyczy spraw o sygn. akt od IV SA/Gl 620/09 do IV SA/Gl 628/09. W uzasadnieniu skarżący powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wywodząc, iż jest osobą [...], [...] i [...]. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] "bez tytułu prawnego"). Nadto wskazał, iż osiąga miesięczny dochód brutto z tytułu [...] w wysokości [...] i [...] w kwocie [...]. Dodał również, że ponosi znaczne wydatki na zakup leków oraz, że obciążają go długi z tytułu należności za czynsz (około [...]), energię elektryczną (około [...]) i zaciągniętego kredytu (około [...], wysokość miesięcznej raty wynosząca [...]). Nadto, rozpoznając niniejszy wniosek uwzględniono dokumenty obrazujące sytuację materialną i życiową skarżącego znajdujące się w aktach administracyjnych innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw z jego skargi, w zakresie których również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy (sygn. akt: IV SA/Gl 600/09 oraz od IV SA/Gl 381/08 do IV SA/Gl 384/08). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że jakkolwiek w złożonym formularzu "PPF" wnioskodawca nie oznaczył zakresu swego żądania (nie wypełnił rubryki nr 4), to jednak nie budzi wątpliwości, że jego intencją było ubieganie się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, to jest obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Takie żądanie zostało bowiem wyraźnie sformułowane w poprzedzającym ten formularz wniosku zawartym w jego skardze. Mając na uwadze powyższe trzeba w pierwszej kolejności wyjaśnić, że przedmiotem skargi A. D. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy należy podnieść, że wnioskujący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona była już o tym fakcie informowana wcześniejszym pismem tutejszego Sądu z dnia 24 września 2009 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie osiąga miesięczny dochód z tytułu [...] i [...] w kwocie ogółem [...] brutto, co nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Nie sposób tu tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniony jest osobą [...], [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 41 akt administracyjnych innej sprawy z jego skargi o sygn. akt IV SA/Gl 600/09), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, na które składają się między innymi niezbędne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. W tym miejscu nie sposób pominąć, iż z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że A. D. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i osiągał z tego tytułu dochód (w miesięcznej wysokości [...] - kwotę ustalono na podstawie akt innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw z jego skargi o sygn. od IV SA/Gl 381/08 do IV SA/Gl 384/08). Nadto trzeba odnotować, że w związku z decyzją scaleniową Starosty R. z dnia [...] zbył część gruntów wchodzących w skład rzeczonego gospodarstwa i otrzymał z tego tytułu ekwiwalent zamienny w pieniądzu w wysokości [...] (patrz: pisma sporządzone przez pracownika Urzędu Miasta R. stanowiące karty nr 42 i 43 akt administracyjnych niniejszej sprawy oraz kartę nr 46 akt sprawy o sygn. IV SA/Gl 620/09). Jakkolwiek skarżący nie nawiązał w żaden sposób do wspomnianych faktów w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, to jednak uznano, że pomimo to zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że miesięczny dochód wnioskodawcy ulega zwiększeniu o kwotę [...], nie budzi wątpliwości, że i tak nie wystarcza on na pokrycie kosztów jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika bez ryzyka powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu osoby [...], mającej [...]. Z kolei ustosunkowując się do uzyskania przez skarżącego znacznej kwoty przekraczającej [...] z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za część udziału w nieruchomości rolnej, godzi się podkreślić, że pieniądze te zostały przezeń utracone, o czym powiadomił Policję (patrz: zaświadczenie z dnia 26 listopada 2008 r., stanowiące kartę nr 8 akt administracyjnych wspomnianej wyżej sprawy o sygn. IV SA/Gl 600/09). Uwzględniając [...] i nieporadność strony, okoliczność tą można zdaniem rozpoznającego wniosek uznać za uprawdopodobnioną. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.