IV SA/Gl 621/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-02-20

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego można ustanowić adwokata z urzędu na podstawie prawa pomocy przewidzianego w p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest zgodne z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Ponadto skarżąca jako osoba niepełnosprawna i o niskich dochodach jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Skarżąca, reprezentowana przez opiekuna prawnego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu, w którym wykazano niski dochód i brak zasobów finansowych w dwuosobowym gospodarstwie domowym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.J. (reprezentowanej przez opiekuna prawnego – R. J.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści pisma procesowego datowanego na 31 grudnia 2013 r. R.J., działający jako opiekun prawny skarżącej zawarł wniosek o "przyznanie pomocy prawnej". Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2014 r. opiekuna strony wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. R.J. złożył rzeczony formularz w dniu 11 lutego 2014 r. W jego treści oświadczył, że pozostaje wraz ze skarżącą w dwuosobowym gospodarstwie domowym oraz wywiódł, iż nie posiadają oni żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Posiadają natomiast mieszkanie o powierzchni 58,95 m2 Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wykazany został w kwocie 977,73 zł, uzyskiwanej przez nią z tytułu pobieranej renty. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego będącego świadczeniem rodzinnym stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek nie posiadają żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś jedynym źródłem ich utrzymania jest pobierana przez nią renta w kwocie 977,73 zł, co nie wystarcza na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności bez uszczerbku w koniecznych potrzebach dwuosobowego gospodarstwa domowego. Należy przy tym mieć w polu widzenia, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (patrz: orzeczenie z dnia [...] r. stanowiące kartę nr 8 akt administracyjnych), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia zwiększonych kosztów utrzymania, w tym związanych z pielęgnacją i leczeniem. Zważywszy podniesione wyżej okoliczności uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z reprezentowaniem w sprawie przez fachowego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze strony. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło