IV SA/Gl 623/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]wznowił postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia [...] r. Nr [...] o uznaniu S. K. z dniem [...] października 2003 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] października 2003 r.; z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu S. K. prawa do dodatku szkoleniowego od [...] listopada 2003 r.; z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez S. K. prawa do dodatku szkoleniowego z dniem [...] grudnia 2003 r. z powodu zakończenia szkolenia: z dnia [...] r. Nr [...] o utracie przez S. K. prawa do zasiłku od dnia [...] października 2004 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, a następnie decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "a" i "b", art. 2 ust. 1 pkt 2 litera "f", art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił wymienione powyżej decyzje i orzekł o odmowie przyznania S. K. z dniem [...] października 2003 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia [...] października 2003 r. oraz o umorzeniu postępowania w kwestii przyznania prawa do dodatku szkoleniowego; w kwestii utraty prawa do dodatku szkoleniowego i w kwestii utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu pobierania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że S. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...] października 2003 r. i od dnia [...] października 2003 r. nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Dokonując rejestracji S. K. złożył oświadczenie, że m.in. nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Na podstawie rejestru prowadzonego przez Urząd Miejski w S. wynika, że S. K. posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...] kwietnia 2001 r. do nadal. W następstwie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] r. istniały okoliczności, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest przeszkodą określoną w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do przyznania statusu osoby bezrobotnej. Oznacza to, że w dniu rejestracji nie spełniał wymogów do uznania go za osobę bezrobotną i nie przysługiwał mu zasiłek dla bezrobotnych. Skoro nie przysługiwał zasiłek dla bezrobotnych, rozstrzyganie kwestii przyznania dodatku szkoleniowego i jego utraty jak również utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Odwołanie od tej decyzji wniósł S. K., który wyraził swoje niezadowolenie. Wskazał, że na podstawie umowy Spółki Prawa Cywilnego zawartej w dniu [...] r. był współwłaścicielem spółki pod nazwą S.C. "A" i wraz ze wspólniczką J. R. prowadził działalność gospodarczą, jednakże w następstwie aneksu do tej umowy z dniem [...] 2003 r. zaprzestał prowadzenia tej działalności, ale równolegle prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek zarejestrowaną w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w S. pod nr [...] i działalność tę definitywnie zakończył w dniu [...] października 2003 r. to jest z dniem całkowitej likwidacji. Zakończenie prowadzenia tej działalności spowodowane było przyczynami obiektywnymi, a mianowicie nierentownością tej działalności. Z tego też powodu niezbędne było jej formalne wyrejestrowanie co faktycznie nastąpiło, ponieważ zostało zgłoszone w Urzędzie Skarbowym oraz w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Odwołujący się oświadczył, że po wyrejestrowaniu tj. po dniu [...] października 2003 r. działalności gospodarczej już nie prowadził i jego zdaniem z chwilą zakończenia tej działalności nabył status osoby bezrobotnej jak również uprawnienia przysługujące osobie bezrobotnej. Nadto oświadczył, że z chwilą wyjścia ze spółki "A" jego jedynym błędem było to, że nie zgłosił tego faktu w Urzędzie Miejskim w S., a jedynie w Urzędzie Skarbowym i w ZUSie, uznając, że spółka dalej istnieje bez jego udziału. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia zarejestrowania tej działalności, albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że S. K. rejestrując się w urzędzie pracy nadal był osobą prowadzącą działalność gospodarczą, albowiem z decyzji Prezydenta Miasta S. z [...]r. wynika, że strona od dnia [...] kwietnia 2001 r. kontynuowała działalność gospodarczą prowadzoną w ramach spółki cywilnej S.C. "A" i z decyzji tej wynika, że skarżący dopiero w dniu [...] marca 2006 r. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu [...] kwietnia 2001 r. pod numerem [...]. Nadto organ ten zaznaczył, że dopiero wyrejestrowanie podjętej działalności gospodarczej uprawnia rejestrującego do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, tym samym nie wywiera skutku prawnego sam fakt zgłoszenia zakończenia działalności w Urzędzie Skarbowym i w ZUS. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł S. K.. W skardze tej zarzucił organom administracji obrazę art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i błędną interpretację definicji bezrobotnego. W motywach skargi wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego uruchomione zostało dopiero po trzech latach od dnia wydania decyzji o przyznaniu mu statusu bezrobotnego, co jego zdaniem bardzo źle świadczy o pracy Urzędu Miejskiego w S.. Dopiero [...] listopada 2005 r. ustalono, że skarżący nie jest wyrejestrowany z ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą i figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Przyczynę zaistniałego zamieszania upatruje w błędnej wykładni pojęcia bezrobotnego, jako osoby, która między innymi nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wyrejestrowania tej działalności. Nadto skarżący zaznaczył, że nie jest wyjaśnione do końca, kto jest zobowiązany uruchomić postępowanie w zakresie wyrejestrowania osoby prowadzącej działalność gospodarczą, czy tylko osoba taką działalność prowadząca, czy też obowiązek taki spoczywa na organie administracji prowadzącym taki rejestr. Jego zdaniem organ prowadzący rejestr winien aktualizować swoje rejestry z zapisami prowadzonymi przez Urząd Skarbowy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych i w przypadku stwierdzenia rozbieżności wyrejestrowywać dane osoby poprzez wykreślanie nieaktualnych wpisów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację, jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że sądowej kontroli poddane jest postępowanie mocą, którego wznowiono postępowanie w zakresie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. o uznaniu skarżącego z dniem [...] października 2003 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu z dniem [...] października zasiłku dla bezrobotnych. Zakresem wznowienia objęte zostały także decyzje z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącemu dodatku szkoleniowego oraz z dnia [...] r. o utracie przez skarżącego wskazanego dodatku i decyzja z dnia [...] o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Wskazane powyżej decyzje objęte zostały przedmiotem wznowienia, ponieważ wzruszenie podstawowej decyzji w tym zakresie w sposób bezpośredni oddziaływało na byt prawny wymienionych decyzji. Jak zostało to w skardze wyraźnie zaznaczone, skarżący zarzucił organom administracji błędną wykładnię pojęcia bezrobotnego sformułowanego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). W tej sytuacji niezbędnym będzie przywołanie treści wskazanego przepisu. Zgodnie z brzmieniem przedmiotowego przepisu bezrobotnym jest: osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemiec – członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarejestrował się w urzędzie pracy w dniu [...] października 2003 r. Rejestrując się zadeklarował, że nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, jak również oświadczył, że nie podjął pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Z treści wskazanych oświadczeń wynika, że skarżący w dniu rejestracji oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz że zgłoszoną działalność gospodarczą nie podjął do dnia jej wyrejestrowania. Natomiast jak wynika z akt sprawy i co skarżący sam przyznaje w dniu rejestrowania się w urzędzie pracy figurował w ewidencji działalności gospodarczej pod nr ewidencyjnym [...] od dnia [...] kwietnia 2001 r. Skarżący utrzymuje, że przedmiotowej działalności faktycznie nie prowadził i potwierdzeniem tego faktu były zgłoszenia do Urzędu Skarbowego oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przyznaje jednocześnie, że nie dokonał wyrejestrowania tej działalności w organie prowadzącym tą ewidencję, gdyż jak sam zaznaczył wystarczające było zgłoszenie tego do wymienionych powyżej organów. Wyrejestrowanie tej działalności nastąpiło dopiero mocą decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Zestawienie przywoływanego powyżej przepisu dotyczącego definicji bezrobotnego oraz stanu faktycznego w sprawie pozwala uznać, że stanowisko organów administracji zasługuje na uwzględnienie, a argumentacja skarżącego nie może podważyć przyjętej interpretacji. W tym miejscu należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko wyrażone przez ten Sąd w uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 5/96 (ONSA z 1997 r. Nr 2, poz. 47), zgodnie, z którą osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Oznacza to, że stanowisko judykatury jest jasne, a mianowicie bezrobotnym może zostać tylko taka osoba, która była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli taka działalność do dnia wyrejestrowania nie została podjęta. Podjęcie takiej działalności, nawet przed rejestracją w urzędzie zatrudnienia skutkuje tym, że zaprzestanie prowadzenia tej działalności przed rejestracją w urzędzie zatrudnienia bez wcześniejszego jej wyrejestrowania skutkuje niemożnością uznania danej osoby za osobę bezrobotną, a w przypadku zarejestrowania się stanowi przesłankę wznowienia postępowania. W świetle przeprowadzonej analizy stanu normatywnego i stanu faktycznego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że skarżący przed rejestracją w urzędzie zatrudnienia zgłosił do organu prowadzącego ewidencję działalności gospodarczej taką działalność i został wpisany do ewidencji, następnie działalność tę prowadził i z uwagi na niezadowalające efekty, jakie przynosiła ta działalność zaprzestał jej prowadzenia. Potwierdzeniem zaprzestania było zgłoszenie tego faktu w Urzędzie Skarbowym i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, jednakże skarżący nie uczynił tego w organie prowadzącym ewidencję działalności gospodarczej, zatem dalej figurował jako osoba prowadząca taką działalność i w dniu rejestracji w urzędzie zatrudnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa traktowany jako osoba prowadząca taką działalność, a tym samym nie mogąca nabyć statusu osoby bezrobotnej. Oznacza to, że zarzuty skarżącego nie mają umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący w swojej skardze zarzuca organom administracji, że nie powinna występować różnorodność stanów faktycznych w ewidencjach prowadzonych przez różne organy i w przypadku stwierdzenia rozbieżności organ administracji zobowiązany jest do wykreślenia danej osoby z urzędu celem doprowadzenia stanu zgodności wszystkich ewidencji. Przyjdzie zauważyć, że tak jak zgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej do ewidencji takiej działalności wymaga aktywności danej osoby tak również wykreślenie stosownego wpisu wymaga aktywności zainteresowanego. W tym zakresie organy administracji nie uruchamiają postępowania z urzędu i nie dokonują porównania stanów ewidencji w poszczególnych organach, zatem stanowisko skarżącego wskazujące na to, że pracownicy Urzędu Miejskiego w S. winni z urzędu wykreślić go z takiej ewidencji jest błędne i nie ma umocowania w normach prawnych. Nie może zostać uwzględniony także i ten zarzut, który sprowadza sie do tego, że postępowanie zostało wznowione dopiero po trzech latach, otóż przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wznawia się postępowania, jeżeli od dnia ujawnienia się nowej okoliczności upłynie pięć lat, a zatem w niniejszej sprawie wskazany okres jeszcze nie wystąpił, a tym samym organy administracji miały podstawy prawne do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd z urzędu dokonał kontroli zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji pod względem przestrzegania przepisów proceduralnych i doszedł do przekonania, że organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia tych przepisów w takim zakresie, który uprawniałby do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.