IV SA/Gl 623/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2008 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1-4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, odmówił przyznania H. K. uprawnień kombatanckich argumentując, że poniesione przez stronę ubytki stanu zdrowia w postaci [...] i [...] powstały w wyniku działań wojennych i nie stanowią represji w rozumieniu w/w ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że od [...] brał udział w ruchu oporu, będąc łącznikiem między oddziałami partyzanckimi. W trakcie pełnienia tej funkcji został ranny, co spowodowało opisane wyżej uszczerbki stanu zdrowia. Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 127 §3 i art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy wcześniej wydaną decyzję. W uzasadnieniu decyzji ponownie podkreślił, że nie kwestionuje cierpień jakie skarżący poniósł i ponosi na skutek działań wojennych, nie stanowią one jednak represji w rozumieniu przepisów ustawy. Powołując się na materiał dowodowy zebrany w sprawie stwierdził, iż nie daje on podstaw do uznania, by skarżący pełnił służbę w organizacji podziemnej w rozumieniu art.1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji oraz przyznania mu uprawnień kombatanckich. W sposób zwięzły opisał również swoją działalność w ruchu oporu. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi, powołując się na dotychczasową podniesioną argumentację oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy te powołane są do kontroli zgodności z prawem poddanych ich kognicji aktów administracyjnych, w tym decyzji administracyjnych. W toku postępowania badają więc czy zaskarżone decyzje nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego odpowiednio w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub dającym podstawę wznowienia postępowania (p. art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Kontrolują również, czy owe akty nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (p. art.145 §1 pkt 2 tej ustawy). Przy czym, w myśl art.134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przeto oceniają legalność kwestionowanych aktów również badając zarzuty z urzędu. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, albowiem spełnione zostały przesłanki z art.119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zasadność skargi w wyżej zakreślonych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż musiała ona odnieść skutek jednakże nie ze względu na podniesione w niej zarzuty, ale na zarzuty brane pod rozwagę z urzędu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i art. 77 k.p.a.). Analiza całokształtu okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza dokonanej przez organ oceny wiarygodności dowodów, doprowadziła do konkluzji, iż sprawa jako niewyjaśniona co do istoty, a zwłaszcza co do faktów mających wykazać istnienie tytułu skarżącego do uprawnień kombatanckich, nie dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia. Uchybienie w tym zakresie przepisom prawa procesowego i pośrednio prawa materialnego ma wpływ na wynik sprawy, przeto uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący domagając się przyznania mu uprawnień kombatanckich z tytułu uczestniczenia w ruchu oporu powinien wskazać na dowody potwierdzające ten fakt. Ciężar dowodzenia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich bez wątpienia spoczywa na stronie, nie sposób jednak pominąć – wynikającego z art. 7, art. 9, art. 75 § 1 k.p.a. – obowiązku działania organu administracji z urzędu. Winno ono przybrać postać gromadzenia wszelkich dowodów potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz wnikliwej ich oceny. Organ nie sprostał temu obowiązkowi w ogóle. Nie przeprowadził bowiem żadnego postępowania wyjaśniającego ani nie zadał sobie trudu pouczenia – stosownie do treści art. 9 - strony o możliwości wskazania dowodów na podnoszone okoliczności. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, gdyż z akt sprawy nie wynika, aby organ stworzył skarżącemu takie możliwości. Przeto uchybił on również zasadzie wyrażonej w art. 10 k.p.a. W konsekwencji tego dokonana ocena wiarygodności oświadczenia skarżącego jest przedwczesna i gołosłowna. Dlatego też rozstrzygnięcie to nie mogło się ostać. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą organu będzie pouczenie skarżącego o możliwości zgłoszenia dodatkowych dowodów, a następnie uzupełnienie materiału sprawy o dalsze środki dowodowe, które pozwolą na jej pełne wyjaśnienie w naprowadzonych kierunkach. W dalszej kolejności konieczne będzie dokonanie wnikliwej oceny wiarygodności dowodów pod kątem istnienia tytułu do uprawnień kombatanckich i analiza merytoryczna poczynionych ustaleń w zakresie właściwego przepisu prawa materialnego. Pełne ustalenia faktyczne i rozważania prawne pozwolą na wydanie prawidłowej decyzji, którą organ uzasadni w myśl art.107 §3 k.p.a. Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku, zaś o kosztach rozstrzygnięto na podstawie art.200 i art.210§2 cytowanej ustawy