IV SA/Gl 627/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-07-11

Skład orzekający: Szczepan Prax, Adam Mikusiński, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana prawa jazdy kategorii A i B, uzyskanych na podstawie przepisów z 1983 r., powinna skutkować wydaniem nowego prawa jazdy tylko z tymi kategoriami, czy też powinna uwzględniać szersze uprawnienia nabyte w 1972 r. na podstawie starszych przepisów?
Ratio decidendi
Wymiana prawa jazdy kategorii A i B, uzyskanych na podstawie przepisów z 1983 r., powinna skutkować wydaniem nowego prawa jazdy tylko z tymi kategoriami. Przepisy rozporządzenia z 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, wydanego na podstawie Prawa o ruchu drogowym z 1997 r., stanowią, że dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią. Ponadto, kategorie A i B uprawniają do kierowania wszystkimi pojazdami wymienionymi w skardze, co oznacza, że prawa nabyte przez skarżącego nie zostały naruszone ani zawężone.
Stan faktyczny
Skarżący M. J. wniósł o wymianę prawa jazdy kategorii AB. Po otrzymaniu nowego prawa jazdy kategorii A i B, zwrócił się o jego sprostowanie, wskazując na brak zaznaczenia kategorii A1, B1 i BE, które posiadał zgodnie z poprzednim dokumentem. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji o wymianie prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na zgodność z przepisami dotyczącymi wymiany praw jazdy. Skarżący zarzucił naruszenie praw nabytych i bezprawne zawężenie uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędzia NSA Wiesław Morys, Protokolant asystent sędziego Anna Zarzycka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. M. J. wniósł o wymianę prawa jazdy kategorii AB. Zapadłą w formie skróconej decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta T. orzekł o wydaniu wnioskodawcy prawa jazdy kategorii A i B, ważnego bezterminowo. Odbiór prawa jazdy strona pokwitowała w dniu [...]. W piśmie z dnia [...] ( data wpływu [...] ) wnioskodawca wniósł o sprostowanie treści prawa jazdy wywodząc, że wydany mu blankiet nie zaznacza kategorii A1, B1 i BE, które posiadał zgodnie z treścią poprzedniego blankietu prawa jazdy, a których nikt nie uchylił. Pismo to zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji o wymianie prawa jazdy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji. Kolegium wskazało, że kwestię wymiany praw jazdy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. Nr 69, poz. 640, ze zm.), wydane na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.). Kategorie prawa jazdy A i B wnioskodawca otrzymał na podstawie przepisów wydanych w oparciu o ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym ( j.t. Dz. U. Nr 11 z 1992 r., poz. 41, ze zm.). W takiej sytuacji, zgodnie z § 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią, a zatem wnioskodawcy należało wymienić prawo jazdy kategorii A i B na nowe prawo jazdy kategorii A i B. W skardze M. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie praw nabytych na wydanym blankiecie prawa jazdy oraz bezprawne zawężenie uprawnień skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z 20 lipca 1968 r. w 1972 r. nabył uprawnienia do : 1) prowadzenia motocykli, 2) prowadzenia samochodów osobowych i ciężarowych o masie do 3500 kg, 3) przyczep o masie własnej nie przekraczającej ciężaru masy pojazdu osobowego tj. 3500 kg, 4) ciągników rolniczych. Tymczasem wydane mu prawo jazdy nie odzwierciedla tych uprawnień i nie oddaje ich część graficzna tego dokumentu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej skarżący dodatkowo wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności rozporządzenia, w oparciu o które wymieniono prawo jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlega oddaleniu jako bezzasadna. Otóż sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności ( art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ). Tymczasem zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Aczkolwiek skarga nie podnosi w tym zakresie zarzutów należy z urzędu stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozstrzygnięto ją w oparciu o właściwe przepisy materialnoprawne. Z akt administracyjnych wynika w szczególności, że prawo jazdy – zarówno kategorii B, jak i A – skarżący uzyskał w 1989 r., a więc pod rządami Prawa o ruchu drogowym z 1983 r. ( w 1990 r. wydano mu wtórnik tego prawa jazdy obu kategorii ). Zupełnie niezrozumiałe są więc wywody skarżącego, że określone w skardze uprawnienia komunikacyjne nabył on w 1972 r., kiedy to dopiero się urodził. W czasie rozstrzygania niniejszej sprawy przez organy administracyjne warunki wymiany praw jazdy określało powołane już rozporządzenie z dnia 29 kwietnia 2002 r. wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 150 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym z 1997 r. Przepisy tego rozporządzenia zostały prawidłowo zastosowane przez organy obu instancji. § 4 ust. 4 rozporządzenia stanowi bowiem, że w zakresie dokumentów wydanych na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym z 1983 r. dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią ( sytuacje z ppktów 1 i 2 nie wchodzą w grę w niniejszym przypadku ). Skoro więc skarżący poprzednio dysponował prawem jazdy kategorii A i B, to przy wymianie mógł uzyskać prawo jazdy tylko z takimi samymi kategoriami. Zgodnie z art. 88 Prawa o ruchu drogowym z 1997 r. kategorie A i B uprawniają do kierowania wszystkimi pojazdami wymienionymi w skardze, w związku z czym decyzja o wymianie prawa jazdy w żaden sposób nie naruszyła praw nabytych przez skarżącego, w tym nie dokonała ich zawężenia. Nie zachodzą więc jakiekolwiek powody by występować do Trybunału Konstytucyjnego. Z urzędu należy zwrócić uwagę jeszcze na dodatkowe kwestie. Mianowicie zarówno z Prawa o ruchu drogowym, jak i z cytowanego rozporządzenia wykonawczego nie wynika wprost, w jakiej formie dokonywana jest wymiana praw jazdy. Na konieczność wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej wskazują następujące okoliczności : Po pierwsze – wymiana praw jazdy dotyczy uprawnień konkretnych osób. Organ administracji publicznej zobowiązany jest zatem przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, które musi kończyć się określonym załatwieniem sprawy. Postępowanie to nosi w pełni cechy postępowania administracyjnego w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, który przyjmuje zasadę decyzyjnego załatwiania spraw co do ich istoty ( art. 104 Kpa ). Po drugie – cytowane rozporządzenie w § 5 ust. 2 stanowi, że przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Przepisy te zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. ( Dz. U. Nr 24, poz. 215, ze zm.). W § 2 stanowi ono, iż nie wydanie lub odmowa wydania prawa jazdy, pozwolenia oraz ich wtórników następują w drodze decyzji administracyjnej. Stosowanie tego trybu do wymiany praw jazdy stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 kwietnia 2002 r. oznacza jednoznacznie, że wymiana prawa jazdy także następuje w drodze decyzji administracyjnej. Sąd nie podziela przy tym stanowiska, wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4.X.2005 r., sygn. akt 4/II SA/Po 1609/03-ONSA 3/12/2006, poz. 83 ), że zastosowane w § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia odesłanie do innego aktu wykonawczego jest niedopuszczalne. Stanowisko to nie zostało poparte żadnym argumentem. Zdaniem tutejszego Sądu można jedynie kwestionować takie odesłanie pod kątem zasad techniki prawodawczej. Samo określenie niedopuszczalności odesłania nic nie rozstrzyga. Sąd może bowiem albo zastosować przepis wykonawczy, albo odmówić jego zastosowania, uznając go za niezgodny z Konstytucją lub ustawą. Tego rodzaju okoliczności Sąd się nie dopatrzył, zwłaszcza przy uwzględnieniu wcześniejszego akapitu niniejszych wywodów. Dodać można, że słuszna teza ostatnio przywołanego wyroku nie odnosi się bezpośrednio do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Przyjmując zatem, że wymiana prawa jazdy następuje w drodze decyzji administracyjnej , jako słuszne należy uznać działanie organów administracyjnych, które pismo skarżącego wniesione w terminie otwartym do złożenia odwołania potraktowały właśnie jako odwołanie od decyzji o wymianie prawa jazdy. Chociaż odwołanie to, podobnie jak skarga, było bezzasadne, to należy zauważyć, że głównie nie dotyczy ono decyzji o wymianie prawa jazdy, lecz wydanego na podstawie tej decyzji dokumentu prawa jazdy, a przede wszystkim części rysunkowej tego dokumentu. Podnoszenie tych okoliczności w odwołaniu od decyzji oraz w skardze na decyzję jest niejako bezprzedmiotowe, skoro sama decyzja o wymianie prawa jazdy owych graficznych elementów nie zawiera. Pomijając prawidłowość tej grafiki należy stwierdzić, że odpowiada ona wzorowi określonemu w rozporządzeniu z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 89, poz. 855 ), wdrażającemu dyrektywę 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy ( Dz. Urz. WE L 237 z 24.VIII.1991 r., ze zm.). Ze względu na to, że dokument prawa jazdy stanowi odrębny akt od samej decyzji o wymianie prawa jazdy, na podstawie której został wydany, można w ostateczności przyjąć, że w zakresie, w jakim wykracza on poza treść owej decyzji, stanowi on akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270, ze zm.), podlegający zaskarżeniu po wyczerpaniu trybu z art. 52 § 3 tego Prawa. Rozpoznana skarga dotyczyła jednak samej decyzji o wymianie prawa jazdy, a w tym zakresie, jak już wcześniej wskazano, zarzuty skarżącego, skierowane przeciwko oznaczeniom na blankiecie prawa jazdy, nie mogły odnieść skutku. Z powyższych względów na podstawie art. 151 powołanego ostatnio Prawa orzeczono, jak w sentencji. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło