IV SA/Gl 629/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o odmowie przyznania J.S. uprawnień kombatanckich, z uwagi na fakt, że w okresie od [...] do [...] w/wym. był zatrudniony w [...] w Ś. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 5 lutego 2003 r. sygn. akt. II SA/Ka 769/01 oddalił skargę strony na tą decyzję. Pismem z dnia [...] r. ostatecznie sprecyzowanym w dniu [...] r. J.S., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. Wskazał, że na podstawie nieprawdziwej i fałszywej odpowiedzi przysłanej mu w treści pism z A. z dnia [...] r. i [...] z dnia [...] r. sprawa o przyznanie uprawnień kombatanckich została oddalona. Dopiero po długich staraniach otrzymał dokumenty potwierdzające jego pracę niewolniczą w okresie okupacji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo wezwania strona nie przedstawiła prawomocnego orzeczenia sądowego stwierdzającego fałszerstwo dowodów, ani nie wykazała, że postępowanie w tym przedmiocie toczy się przed właściwym organem. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. po raz kolejny akcentował, że A. i [...] w swoich pismach fałszywie nie stwierdziły jego niewolniczej pracy w czasie okupacji. Podniósł, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2003 r. nie odniesiono się do tych fałszywych informacji, pomimo, że podczas rozprawy wskazywał na fałszywe odpowiedzi zawarte w tych pismach. W dalszej części wniosku powołał się na przyznane przez Sąd okoliczności dotyczące jego udziału w [...], przymusową pracę w Firmie B. oraz pobyt w [...]. Nadto opisał okoliczności związane z pełnieniem służby [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 148 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] r. Organ podkreślił, że strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć orzeczenie sądu bądź innego właściwego organu stwierdzające fałszywość dowodu. Stwierdzenia fałszywości dowodu nie może dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania w sytuacji, w której nie zachodzą wyjątki przewidziane w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Tymczasem, jak stwierdził organ, orzeczenia dotyczącego sfałszowania zaświadczeń z A. i [...] strona nie przedstawiła, zaś jej twierdzenia w tym zakresie są polemiką z ustaleniami co do stanu faktycznego prawomocnie zakończonej sprawy. Ponadto, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywodził, że do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania może również dojść wówczas, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji. Nie można bowiem przyjąć takiej wykładni przepisów postępowania, zgodnie z którą każde najbardziej absurdalne żądanie strony obliguje organ do wszczęcia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. nie zgodził się z utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją rozstrzygającą o uprawnieniach kombatanckich. Skarżący wniósł o zbadanie oryginalnych pism przesłanych mu z A. i [...] celem stwierdzenia, że są one dla niego nieprawdziwe i fałszywe w kontekście dokumentów potwierdzających jego niewolniczą pracę z okresu okupacji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Ponadto organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Dodatkowo przy piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący przesłał zaświadczenie z [...] r. o pełnieniu funkcji w Stowarzyszeniu A wraz z jego tłumaczeniem na język [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Jednocześnie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznana w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek organu w tym zakresie został zawarty w odpowiedzi na skargę. Zawiadomiony pismem Sądu z dnia [...] r. J.S. nie wypowiedział się w kwestii przedmiotowego wniosku i nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Zatem zaistniały warunki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Należy na wstępie podkreślić, że rozstrzygnięcia w sprawie zapadły w wyniku wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z trybów nadzwyczajnych, umożliwiających zmianę decyzji ostatecznych w przypadkach ściśle określonych w art. 145 § 1 k.p.a oraz art. 145a k.p.a., przy czym każda z przesłanek podanych w art. 145 § 1 k.p.a. łączy się z wadliwością samego postępowania administracyjnego, zaistniałą jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Wniesienie podania o wznowienie postępowania powoduje w pierwszej kolejności konieczność zbadania przez organ czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne, czy strona powołała się na ustawową podstawę wznowienia oraz czy żądanie wznowienia postępowania złożyła z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 k.p.a.. W przypadku negatywnego wyniku badania wskazanych okoliczności organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. rozstrzyga w formie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W przeciwnym razie wydaje postanowienie o jego wznowieniu, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jednakowoż zauważyć należy, że dyspozycja art. 149 § 2 k.p.a. nie może być rozumiana jako zakaz czynienia jakichkolwiek ustaleń co do przyczyn wznowienia we wstępnej fazie, tj. po złożeniu żądania wznowienia postępowania. Zdaniem Sądu dopuszczalność odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną istnieje wówczas, gdy można mówić o niedopuszczalności wznowienia rozumianej również jako oczywisty brak wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., nawet wtedy, gdy żądający wznowienia formalnie na przesłankę taką się powołuje, jak również w przypadku oczywistego braku związku pomiędzy powołaną przez stronę przesłanką wznowienia postępowania a dotychczasową decyzją. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich wskazał art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest łącznym wystąpieniem trzech warunków: w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący żądając wznowienia w oparciu o wskazaną przesłankę powołał się na "nieprawdziwą i fałszywą odpowiedź" zawartą w treści pism z A. z dnia [...] r. i [...] z dnia [...] r., w których nie potwierdzono jego pracy niewolniczej w okresie okupacji. Jak już wyżej wskazano formalne powołanie się na przesłankę wznowienia nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodów (dokumentów) dotyczących wskazanych pism. Wyraził natomiast własną ocenę co do okoliczności w nich podniesionych. Przy tym oczywiste jest, że pisma na jakie powołuje się skarżący nie mogły być dowodem, w oparciu o który ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Podstawę wydania decyzji o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich stanowiła bowiem okoliczność jego zatrudnienia w [...] w latach [...] (art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.). Tymczasem treść przedmiotowych pism odnosi się do kwestii dotyczących pobytu skarżącego [...]. Okoliczność wykonywania prac przymusowych w czasie okupacji, wykazana zresztą przez stronę skarżącą w toku postępowania zakończonego odmową przyznania uprawnień kombatanckich, nie miała natomiast znaczenia dla wyniku tego postępowania, na co również wskazał Sąd w wyroku z dnia 5 lutego 2003 r. Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, za oczywisty należało uznać brak wystąpienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na którą skarżący powołał się wskazując ją jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. Ponadto dodatkowo już tylko stwierdzić przyjdzie, że odmowa wznowienia postępowania następuje również w przypadku uchybienia terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tymczasem na okoliczność "nieprawdziwych i fałszywych", w ocenie skarżącego, treści zawartych w powołanych pismach z A. i [...] z [...] r., mającą uzasadnić podstawę wznowienia skarżący, jak sam podaje, zwrócił uwagę w dniu rozprawy przed Sądem, która zakończyła się wyrokiem z dnia 5 lutego 2003 r. Zatem termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., chociażby z tego względu nie mógł zostać zachowany. Prawidłowo więc organ w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazał również art. 148 k.p.a. jako podstawę odmowy wznowienia postępowania w tej sprawie, choć winien był to bliżej uzasadnić. Jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi