IV SA/Gl 63/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-13

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale oczekująca na lokal socjalny, może ubiegać się o dodatek mieszkaniowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organy administracji nie dysponowały informacją o wyroku przyznającym skarżącemu prawo do lokalu socjalnego. Brak tej wiedzy spowodował, że organy błędnie odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego, mimo iż skarżący spełniał warunek oczekiwania na lokal socjalny. Sąd wskazał, że ujawnienie tej okoliczności stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący D. R. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że skarżący zajmuje lokal bezumownie i nie oczekuje na lokal zamienny ani socjalny. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie prawa i wykorzystanie braku tytułu prawnego jako pretekstu. Dopiero na rozprawie skarżący oświadczył, że oczekuje na lokal socjalny na podstawie wyroku sądu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ś. Nr [...] z dnia [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania D. R. dodatku mieszkaniowego na okres od dnia [...] do dnia [...], na częściowe pokrycie wydatków na lokal mieszkalny położony w Ś. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w świetle art. 2 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom tylko na podstawie jednego z tytułów wymienionych w tym przepisie. Wnioskodawca D. R. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a tym samym nie spełnia wymogów do otrzymania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od tej decyzji D. R. wyraził dezaprobatę dla działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji, jak również przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że D. R. prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe i zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni [...] m², z którego korzysta bezumownie, gdyż umowa najmu została mu wypowiedziana pismem z dnia [...]. Nr [...] i dlatego za jego zajmowanie płaci co miesiąc odszkodowanie w kwocie [...] zł. Fakt ten potwierdził zarządca domu adnotacją na wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. D. R. spełnia zatem wymogi do otrzymania dodatku mieszkaniowego z uwagi na powierzchnię zajmowanego lokalu, jak również dochód gospodarstwa domowego z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, ale zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Nadto, nie należy do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dlatego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, D. R. nie spełnia warunku niezbędnego dla skutecznego ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Odnosząc się do okoliczności podnoszonych w odwołaniu, organ drugiej instancji uznał, że nie mogły one stanowić podstawy do zmiany lub uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazał również, że strona odwołująca powinna w pierwszej kolejności uzyskać tytuł prawny do zajmowanego mieszkania, a dopiero następnie będzie mogła skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. W skardze D. R. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego, zarzucając jej naruszenie prawa. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja jest dalszym przejawem negatywnych działań ze strony organów administracji względem niego, a brak tytułu prawnego został wykorzystany, jako pretekst dla wydania decyzji odmawiającej przyznania mu wnioskowanego dodatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentowało, że skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie kwestionuje ustaleń, iż nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. skarżący oświadczył, że oczekuje na lokal socjalny przyznany mu na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt I C 191/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn w niej nie podniesionych. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. To zaś oznacza, że Sąd rozpatruje sprawę kasacyjnie, sprawdzając, czy kwestionowane decyzje zgodne są z obowiązującym prawem nie może zaś, jak to wnioskował skarżący, przyznać mu dodatku mieszkaniowego. Z brzmienia bowiem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność, bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje także z urzędu kontroli legalności zaskarżonego aktu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zasady przyznawania dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Stosownie zatem do treści art. 2 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, 3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z powyższej regulacji wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, która legitymuje się jednym z tytułów wymienionych w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy. Organy orzekające obu instancji, po analizie wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego uznały, że zajmuje on przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, nie jest także osobą oczekującą na dostarczenie przysługującego mu lokalu zamiennego lub socjalnego. Ustalenia te oparte zostały na adnotacji zarządcy domu - Administratora ADM Nr [...] Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Ś., znajdującej się we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo w treści zaskarżonej decyzji podkreślono, że skarżący korzysta bezumownie z przedmiotowego lokalu mieszkalnego, gdyż umowa najmu została mu wypowiedziana pismem z dnia [...] Nr [...] i dlatego za jego zajmowanie płaci co miesiąc odszkodowanie w kwocie [...] zł. Zauważyć przyjdzie, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył żadnej informacji o tym, że oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, dlatego organy administracji były zobowiązane do podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie przyznania mu dodatku mieszkaniowego. Również w skardze do tut. Sądu skarżący nie poinformował o tym, że dysponuje uprawnieniem do lokalu socjalnego. Dopiero w trakcie rozprawy skarżący oświadczył, że przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 sierpnia 2005 r. sygn. akt I C 191/05. Powyższy stan rzeczy wskazuje, że organy administracji nie dysponowały wcześniej wskazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. i dlatego nie wiedziały o tym, że skarżący jest osobą zajmującą przedmiotowy lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale oczekuje na przysługujący mu lokal socjalny. Ponieważ stwierdzona nieprawidłowość obciąża zaskarżoną decyzję, jak również dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, właściwe będzie, aby czynności zmierzające do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem powołanej okoliczności dokonane zostały przez organ pierwszej instancji. Zauważyć przyjdzie, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przedstawiona powyżej sytuacja prawna polegająca na ujawnieniu przez skarżącego treści wyroku Sądu Rejonowego w C. wyczerpuje znamiona przywołanej powyżej przesłanki wznowienia postępowania. Tym samym wyczerpana została także przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi. Na marginesie należy jedynie zaznaczyć, że to sam skarżący przyczynił się do zaistnienia wskazanej sytuacji, ponieważ nie poinformował organów administracji o przysługującym mu prawie do lokalu socjalnego, co więcej w odwołaniu, jak również w skardze zarzucał tym organom manipulowanie przesłanką, jaką jest brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu bez równoczesnego posiadania prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Dodatkowo stwierdził, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego nie nadają się do wykonania, dlatego bezprzedmiotowe było zamieszczenie rozstrzygnięcia w tej kwestii w sentencji wyroku, stosownie do treści art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło