IV SA/Gl 634/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-05-10
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca zasiłek stały z pomocy społecznej może jednocześnie posiadać status osoby bezrobotnej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Osoba pobierająca zasiłek stały z pomocy społecznej nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pobieranie zasiłku stałego jest bezwzględną przesłanką do pozbawienia statusu bezrobotnego, niezależnie od innych okoliczności, takich jak chęć podjęcia pracy czy ubezpieczenie zdrowotne.Stan faktyczny
Starosta Powiatu pozbawił M.K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu przyznania mu zasiłku stałego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. M.K. w skardze do WSA argumentował, że status bezrobotnego uzyskał przed staraniem się o pomoc społeczną, a zasiłek stały miał być wyrównaniem po potrąceniu alimentów. Kwestionował również wyrejestrowanie go z urzędu pracy i opłacanie za niego składki zdrowotnej przez MOPS, twierdząc, że chciał aktywnie szukać pracy i podlegał ubezpieczeniu w PUP. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.) Starosta Powiatu w Ż. orzekł o utracie przez M.K. statusu osoby bezrobotnej oraz utracie prawa do zasiłku z dniem [...].
Przyczyną pozbawienia strony uprawnień było przyznanie jej decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. z dnia [...] zasiłku stałego.
W odwołaniu M.K. zakwestionował stanowisko organu i wskazał, iż rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy pobierał od [...] do [...]. Ze względu na poprawę stanu zdrowia utracił rentę. Od [...] starał się o zasiłek stały, gdyż z renty potrącano mu alimenty na rzecz dzieci i pozostawała mu do dyspozycji kwota [...] zł. Stwierdził, że posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym więc należy mu się zasiłek stały. Podał, że zarejestrował się w PUP, jako osoba poszukująca pracy, a w dniu 7 marca zawarł umowę o zrobienie kursu na operatora koparki. Jest zdolny do pracy, co potwierdził lekarz i po kursie chciał podjąć pracę. Uważał, że zasiłek stały miał stanowić wyrównanie pomiędzy zasiłkiem dla bezrobotnych a potrącanymi mu alimentami i nie rozumie z jakich przyczyn utracił status osoby bezrobotnej.
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W ramach analizy stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał na decyzję Kierownika MOPS w Ż. nr [...] z dnia [...] przyznającą M.K. zasiłek stały w okresie od dnia [...] do dnia [...]. Odwołując się do ustaleń dokonanych w toku postępowania, z których sporządzono notatki służbowe, stwierdził, iż decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...]. Do dnia [...] od decyzji tej nie wpłynęło odwołanie a zasiłek stały jest przez stronę pobierany.
Wojewoda [...] odwołał się do brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy o promocji zatrudnienia(...), po myśli którego bezrobotnym może być osoba, która nie pobiera na podstawie przepisów o ustawy o pomocy społecznej zasiłku stałego. Wskazał nadto art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia(...), iż po myśli tego przepisu starosta pozbawia stronę statusu bezrobotnego, jeżeli nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Mając na względzie, iż odwołujący pobiera zasiłek stały przyznany decyzją ostateczną z dnia [...], Wojewoda uznał, iż nie spełnia on warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia(...), a zatem odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach opisał, iż osobą bezrobotną został zanim zaczął starać się o pomoc społeczną, a w tym o zasiłek stały. Wskazał, że obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne ciąży na Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż., gdyż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 26 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu przez okres pobierania zasiłku stałego o ile nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Zaznaczył, iż starając się o zasiłek stały podlegał ubezpieczeniu w PUP, zatem organ pomocy społecznej bez zgody skarżącego dokonał wyrejestrowania go z urzędu pracy. Tymczasem chciał on aktywnie poszukiwać pracy. Wskazał, że wstrzymano mu wypłatę zasiłku stałego i nakazano wystąpić do urzędu pracy. Odwołał się do załączonego do skargi nagrania na DVD, oświadczając, iż sprecyzował w wywiadzie środowiskowym, jakiej pomocy oczekuje . Nie życzył sobie, by wyrejestrowywano go z urzędu pracy i by MOPS opłacał za niego składkę zdrowotną.
Do skargi załączono decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] Nr [...], na mocy której, w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 26 , art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79 ist. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.) w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust.1 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 1,2,3 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r Nr 175 poz. 1362 z póżn. zm.) przyznano M.K. świadczenie w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9% kwoty przyznanego zasiłku stałego z pomocy społecznej na okres od dnia [...] do dnia [...].
Jako załącznik do skargi przesłano nadto płytkę DVD z nagraniem przedstawiającym męską i damską postać oraz ponad godzinną rozmowę prowadzoną przez trzy osoby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w powołaniu na dotychczasowo przytaczane argumenty. Odnosząc się do twierdzeń skargi o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego organ podniósł, iż zasiłek ten został przyznany na okres do [...] i jedynie w miesiącu maju dokonano zmiany jego wysokości.
W dodatkowym piśmie z dnia [...] adresowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący oświadczył, że nie zgadza się z decyzją Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a Kierownik MOPS w Ż. nie miał prawa wyrejestrować go z urzędu pracy, gdyż w dniu wywiadu środowiskowego dostarczył zaświadczenie potwierdzające jego status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku.
Zdaniem skarżącego Kierownik MOPS zaprzeczył, by zaświadczenie zostało mu okazane, a w tym zaświadczeniu była informacja o objęciu skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym przez urząd pracy. Wskazał, iż nie zna się na dokumentach, dlatego minął mu termin do odwołania
Zakwestionował stanowisko organu, co do tego, by przyznanie mu zasiłku stałego uniemożliwiało przywrócenie mu statusu osoby bezrobotnej, jeżeli, jego zdaniem, z renty można ściągnąć taki zasiłek.
Oświadczył, że był zmuszony pobrać zasiłek stały, gdyż pozbawiony został środków do życia, a teraz nie ma również ubezpieczenia.
Do pisma załączył zaświadczenie wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w Ż. z dnia [...], wniosek o wydanie tego zaświadczenia i kartę informacyjną leczenia szpitalnego z okresu [...] - [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz.270) zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy kontrolowany akt narusza prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy, bądź to narusza prawo dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie narusza przepisy postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy kontroli legalności działania organów administracji publicznej dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w ramach przyznanych mu kompetencji uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w rozumieniu przywołanego art. 145 § 1 p.p.s.a
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przyznawana jest wyłącznie na wniosek. Stanowisko skarżącego, jaki prezentuje w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, a także, jakie przedstawia w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem niezrozumiałe. Pomoc społeczna nie jest bowiem przyznawana z urzędu, a co więcej wbrew woli osób jej potrzebujących. Tymczasem z pism składanych przez skarżącego wynika, iż świadczenie to zostało mu przyznane nijako "pod przymusem" przeszkadzając mu w dodatku w jego planach podjęcia pracy. Należy zatem podkreślić, iż skarżący, mimo iż decyzja o przyznaniu mu świadczenia z pomocy społecznej stała się ostateczna, może w każdej chwili złożyć odpowiedniej treści oświadczenie o rezygnacji z przyznanej mu pomocy, a oświadczenie to będzie wiążące dla organów pomocy społecznej. Ubocznie zauważyć można tylko, że z załączonej do skargi płytki DVD wynika niezbicie, iż wolą skarżącego i jego żony było uzyskanie świadczeń pomocy społecznej, a w szczególności zasiłku stałego dla skarżącego. Nadto w treści skargi podaje się wyraźnie, że od [...] skarżący podejmował próby uzyskania zasiłku stałego.
Podkreślenia natomiast wymaga, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej ustawa) nie pozostawiają organom swobody decyzyjnej bezwzględnie wiążąc, co do możliwości przyznania statusu osoby bezrobotnej czy zasiłku dla bezrobotnego. Tak też z chwilą uzyskania przez bezrobotnego zasiłku stałego organ zatrudnienia zobowiązany jest do wszczęcia postępowania w przedmiocie pozbawienia go statusu bezrobotnego. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. i ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości w tym zakresie określając, że bezrobotnym może być osoba, która nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego.
Treść odwołania, a także skargi złożonej przez M.K. sugeruje, iż skarżący kwestionuje nie tylko pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej, jako skutek przyznania mu zasiłku stałego ale także uznaje się za pozbawionego ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie jednak załącza do skargi decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Ż., w której przyznaje się skarżącemu świadczenie w formie opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w okresie do [...]. Wydaje się zatem słuszne zwrócić uwagę, iż również w tym przypadku ustawodawca ściśle uregulował sytuacje, w jakich składka na ubezpieczenie zdrowotne przekazywana będzie ze środków przeznaczonych na finansowanie pomocy społecznej, a w jakich z funduszu pracy.
Zgodnie z brzmieniem art. 73 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 z późn. zm.) obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego bezrobotnych niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu powstaje z dniem uzyskania statusu bezrobotnego, a wygasa z dniem utraty tego statusu. Natomiast obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osoby pobierającej zasiłek stały z pomocy społecznej niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku do dnia utraty prawa do zasiłku. Wola skarżącego, by składka zdrowotna opłacana była za niego przez organ zatrudnienia nie może wywołać żadnego skutku prawnego wobec przywołanej, bezwzględnie obowiązującej, regulacji.
Skoro skarżący nie przedstawił żadnego usprawiedliwionego zarzutu w stosunku do kwestionowanej decyzji, a Sąd, w ramach uprawnień nadanych teścia art. 134 § 1 p.p.s.a nie dostrzegł, by decyzja ta pozostawała w sprzeczności z prawem, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a, co orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło