IV SA/Gl 64/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. przyznał Ł.G. stypendium szkolne na rok szkolny 2015/2016 w okresie październik 2015 r. - czerwiec 2016 r. w łącznej wysokości 972,00 zł, w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych, realizowanych poza szkołą lub pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym i określił terminy dokonywania refundacji wydatków: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. -do dnia 31.12.2015 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. - do dnia 31.08.2016 r. Ponadto ustalił, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie organowi dowodów wykazujących poniesione przez wnioskodawcę wydatki: a) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015r. - w terminie do 7.12.2015 r. b) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016r. - w terminie do 4.07.2016 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania M.G. działającej w imieniu Ł.G., uchyliło w całości decyzję organu I instancji i postanowiło; 1. odmówić przyznania stypendium szkolnego na rok szkolny 2015/2016 we wrześniu 2015 r. dla ucznia Ł. G.; 2. przyznać stypendium szkolne za rok szkolny 2015/2016 w okresie październik 2015 r. - czerwiec 2016 r. w łącznej wysokości 972,00 zł (wysokość kwoty organ sprostował w postanowieniu z dnia [...] r.) dla ucznia Ł.G. w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych, realizowanych poza szkołą lub pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym - zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy; 3. określić terminy dokonywania refundacji wydatków: c) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. - do dnia 31.12.2016 r. d) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. - do dnia 31.08.2016 r. Organ wskazał, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie dowodów wskazujących poniesione przez wnioskodawcę wydatki: c) za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r. – w terminie do 05.01.2016 r. d) za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. – w terminie do 2.09.2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie organu I instancji zostało wszczęte na wniosek Ł. G. z dnia 11.09.2015 r. o przyznanie stypendium szkolnego. Organ pierwszej instancji ustalił, że rodzina wnioskodawcy składa się z 5 osób, a dochód rodziny z miesiąca złożenia wniosku wyniósł 2438,85 zł. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł zatem 487,77 zł. Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 90d ust. 1 ustawy z dnia 07.09.1991 r. o systemie oświaty, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności, gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm, narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Natomiast na podstawie art. 90 d ust. 7 tej ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej. Organ podniósł, że od dnia 1 października 2015 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. zmianie uległy kryteria dochodowe i wynoszą one dla osoby samotnie gospodarującej - 634 zł., a dla osoby w rodzinie - 514 zł. Dodał, że ustawa o systemie oświaty odsyła do tego przepisu w aktualnym jego brzmieniu. Powstaje więc konieczność rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji przedmiotowej sprawy na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 6 i 7 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w toku postępowania stoją na straży praworządności. Stwierdzić należy zatem po ponownej weryfikacji dochodu rodziny, iż w obowiązującym stanie prawnym [od 1 października 2015 r.] strona spełnia nowe kryterium dochodowe uprawniające ją do ubiegania się o stypendium szkolne. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekraczał w miesiącu wrześniu 2015 r. dotychczasowe kryterium dochodowe [456 zł] a od miesiąca października 2015 r. rodzina spełnia nowe kryterium dochodowe (514 zł) uprawniające do stypendium szkolnego. Organ wskazał, że w tym zakresie przyznał moc dowodową oświadczeniu strony oraz załączonym dokumentom. Dodał, że orzekł w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., albowiem decyzja organu I instancji nie była merytorycznie poprawna z uwagi na odmowę przyznania stypendium zawartą w tezach uzasadnienia oraz nieprawidłowe zakreślenie terminów, w jakich strona jest zobowiązana do przedłożenia dowodów wskazujących poniesione wydatki. W tej kwestii podkreślił, że jeśli strona może ponosić wydatki w terminach dłuższych, to nie można jej zobowiązywać do przedłożenia dowodów przed upływem tych terminów. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Ł.G. - reprezentowany przez M. G.- podniósł zarzuty sprowadzające się do kwestionowania podstaw odmowy przyznania stypendium za wrzesień 2015 r., zwłaszcza w zakresie ustaleń dotyczących wysokości dochodu w jego rodzinie, a ponadto zarzucił nieprawidłowe określenie terminów, w jakich jest zobowiązany do przedłożenia dowodów wykazujących poniesienie wydatków. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto - co wymaga podkreślenia - na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast według art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania sprowadzających się do kwestionowania podstaw odmowy przyznania skarżącemu stypendium za wrzesień 2015 r. W tym zakresie wskazał, że podzielił stanowisko organu I instancji, iż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, przekraczał w miesiącu wrześniu 2015 r. dotychczasowe kryterium dochodowe [456 zł]. Jednakże pominął wskazanie własnych ustaleń (obliczeń) dotyczących tej kwestii, a także podstaw prawnych uwzględnienia poszczególnych kwot w określonej (tylko przez organ I instancji, a nie organ odwoławczy) wysokości dochodu. Przede wszystkim jednak organ odwoławczy nie podał przyczyn określenia w sposób wskazany w decyzji - terminów dokonywania refundacji wydatków. W szczególności nie wskazał podstaw faktycznych i prawnych określenia w decyzji, że refundacja wydatków za okres od 1.09.2015 r. do 31.12.2015 r., ma nastąpić aż do dnia 31.12.2016 r., a więc do końca następnego roku (2016) licząc od końca okresu, w którym mają być poniesione te wydatki, czyli od dnia 31 grudnia 2015 r. W tym zakresie decyzja organu odwoławczego stanowi pogorszenie sytuacji strony - w porównaniu do uregulowania tego terminu w decyzji organu I instancji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że warunkiem realizacji przyznanego świadczenia jest przedłożenie dowodów wskazujących poniesione przez wnioskodawcę wydatki za okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. - w terminie do 2.09.2016 r., podczas gdy jednocześnie określił termin dokonywania refundacji wydatków za ten sam okres - do dnia 31.08.2016 r. Wynika z tego, że termin przedłożenia dowodów potwierdzających poniesienie wydatków za ten okres upływa później niż termin dokonywania przez organ refundacji wydatków, a więc, że organ miałby dokonać refundacji wydatków jeszcze przed upływem terminu, w którym strona może przedłożyć dowody potwierdzające poniesienie tych wydatków. Takie określenie wymienionych terminów jest niedopuszczalne, gdyż powoduje, że w tej części decyzja jest niewykonalna - bo albo organ nie mógłby uwzględnić tych wydatków, których potwierdzenie zostałoby przedłożone przez stronę po 31 sierpnia 2016 r., albo też - celem uwzględnienia jeszcze tych wydatków - musiałby dokonać refundacji już po upływie terminu, jaki został oznaczony w decyzji dla przeprowadzenia refundacji. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego nie zostały bowiem przedstawione ustalenia i oceny prawne dotyczące istotnych w sprawie kwestii, a ponadto doszło do wadliwego określenia wyżej wymienionych terminów. Podkreślenia również wymagało, że nieprawidłowe było zastosowanie przez organ wobec zaskarżonej decyzji, sprostowania omyłki pisarskiej, gdyż dokonana została w ten sposób zmiana kwoty przyznanego stypendium szkolnego, co jest niedopuszczalne w trybie sprostowania omyłki pisarskiej. Wobec stwierdzonych uchybień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. ----------------------- 3 4 Sygn. akt IV SA/GI 64/16 1 # Sygn. akt IV SA/GI 64/16 Sygn. akt IV SA/GI 64/16