IV SA/Gl 642/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie NSA Adam Mikusiński, WSA Stanisław Nitecki, Protokolant ref. Agnieszka Janecka, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wymienionego Kierownika z dnia [...] r. i zasądza od tego Kierownika na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. L. wniósł o przyznanie mu uprawnień należnym osobom represjonowanym. Decyzją z dnia [...] r., doręczoną wnioskodawcy w dniu [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w trybie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne. W piśmie, nadanym przesyłką pocztową w dniu [...] r. K. L. wyraził niezadowolenie z tej decyzji i wniósł o ponowne rozpatrzenie. Decyzją z dnia [...] r. ten sam organ administracji publicznej na podstawie art. 154 § 1 i 2 kpa oraz art. 22 ust. 1 i art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. Nr 42 z 2002 r., poz. 371 ze zm.) uchylił pierwotną decyzję z [...] r. i odmówił przyznania wnioskodawcy uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że strona nie powołała się na ustawowe podstawy stwierdzenia nieważności uprzedniej decyzji, w związku z czym stosownie do art. 235 § 1 kpa pismo strony zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji w trybie art. 154 kpa. Odnośnie meritum sprawy organ podniósł, że okoliczności przytoczone przez stronę w kwestionariuszu, dotyczące przymusowego wysiedlenia w [...] 1940 r. wraz z rodziną przez wojsko sowieckie do miejscowości B., gdzie wnioskodawca miał być zmuszony do niewolniczej pracy, nie stanowią represji w rozumieniu ustawy kombatanckiej. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżoną decyzją Kierownik wymienionego wyżej Urzędu w trybie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, podtrzymując przedstawione w niej stanowisko. W skardze K. L. zarzucił, że stara się o status osoby represjonowanej, a nie o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, przeto wydana decyzja jest bezprzedmiotowa. Odpowiadając na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dwie ostatnio wymienione decyzje dotknięte są kwalifikowaną wadą nieważności, z powodu rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Otóż zastosowany przez organ orzekający nadzwyczajny tryb z art. 154 kpa może być uruchomiony wyłącznie w odniesieniu do decyzji ostatecznej. Tymczasem pismo skarżącego, które potraktowano jako żądanie wszczęcia postępowania w tym trybie, zostało wniesione w terminie otwartym do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] r. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Tym samym wniosek taki można złożyć w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji (art. 129 § 2 kpa). Jak już wcześniej wskazano, decyzja z dnia [...] r. została skarżącemu doręczona w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, a zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał w dniu [...] r. W tym właśnie dniu skarżący wystosował rzeczone pismo przesyłką pocztową, co odzwierciedla datownik na kopercie zawierającej tą przesyłkę. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został więc zachowany – stosownie do art. 57 § 5 kpa. Błędne było więc stwierdzenie organu zawarte w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, że owo pismo skarżący złożył dopiero w dniu [...] r., gdyż jest to data wpływu pisma do tego organu. Także sama treść omawianego pisma nie pozostawia wątpliwości co do jego charakteru. Formułuje ono wprost niezadowolenie skarżącego z wydanej decyzji, co jest wystarczającym elementem odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wyraźnie też zostało wyrażone w nim żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy. W tych okolicznościach nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki prawne, by mogło zostać wszczęte postępowanie w trybie art. 154 kpa. Natomiast zainicjowanie przez skarżącego trybu odwoławczego spowodowało, że przed wyczerpaniem tego trybu żaden tryb nadzwyczajny nie mógł być uruchomiony, bowiem decyzja z dnia [...] r. nie uzyskała cechy ostateczności. Dlatego też obie ostatnie decyzje organu orzekającego muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego, a sprawa administracyjna musi być rozpatrzona w trybie odwoławczym, tzn. organ winien rozpatrzyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w stosunku do decyzji z dnia [...] r. Wobec zarzutów skarżącego właściwe będzie w pierwszej kolejności wyjaśnienie rodzaju żądania skarżącego, a w konsekwencji przedmiotu sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy skarżący oświadcza, że nie domaga się przyznania uprawnień kombatanckich, ale z drugiej strony powołuje się na doznane represje, rysuje się konieczność sprecyzowania, czy chodzi mu o represje na gruncie ustawy kombatanckiej, czy też o represje, z którymi wiąże prawo do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym ... (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Mając powyższe względy na uwadze, z mocy art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 200 i 205 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.