IV SA/Gl 642/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-03-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędzia NSA Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego, gdy rozstrzygnięcie tej kwestii zależy od uprzedniego wydania przez sąd prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty na dziecko?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, jakim jest ustalenie obowiązku alimentacyjnego rodzica. Postanowienie o zawieszeniu postępowania nie rozstrzyga ostatecznie o prawie do świadczenia, a jedynie o jego czasowym wstrzymaniu do momentu wyjaśnienia kwestii prejudycjalnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na syna z powodu braku prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając ustalenie obowiązku alimentacyjnego za zagadnienie wstępne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Strona skarżąca kwestionowała datę, od której miałyby przysługiwać świadczenia, a nie samo zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007r. sprawy ze skargi U. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., działając z upoważnienia Wójta Gminy w oparciu o przepisy art. 97 § 1 pkt. 4 i 101 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania U. J. zasiłku rodzinnego na syna M. ur. [...]r.
W uzasadnieniu wskazano, iż strona poinformowała organ I instancji, że od miesiąca [...]r. przed Sądem w N. toczy się sprawa o alimenty na syna M.. Organ podniósł, iż koniecznym w sprawie jest dostarczenie przez wnioskodawczynię do Gminnego Ośrodka Pomocy Społeczne w Ś. prawomocnego wyroku sądu zasądzającego alimenty na rzecz syna , jako, iż istnienie orzeczenia zasądzającego alimenty na rzecz dziecka jest jednym z warunków przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na w/wym. dziecko. Z tych tez przyczyn koniecznym jest zawieszenie postępowania do czasu dostarczenia przez U. J. prawomocnego wyroku alimentacyjnego.
Na powyższe postanowienie U. J. wniosła zażalenie wyrażając niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia. W zażaleniu U. J. wyjaśniła, iż sam fakt zawieszenia postępowania w pełni akceptuje, jednak nie zgadza się na przyznanie jej świadczeń rodzinnych na syna dopiero od daty wyroku sądowego. Prosiła o pozytywne rozpatrzenie sprawy i ustosunkowanie się do daty z jaką ma przysługiwać zasiłek rodzinny na M. J..
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001, Nr 79, poz. 856 z późno zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 97 k.p.a.. Podniósł, iż strona poinformowała organ I instancji (przedkładając dokonane przez tłumacza przysięgłego tłumaczenie pozwu), iż w Sądzie Krajowym w O. nad [...] toczy się obecnie sprawa o alimenty na M. J. przeciwko M. J.. Wskazał, iż tym samym, ponieważ ocena sytuacji rodziny i przyznanie bądź nie przyznanie świadczeń rodzinnych na M. J. zależy od rozstrzygnięcia przez Sąd zagadnienia wstępnego, z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ I instancji zobligowany był do zawieszenia postępowania w sprawie. Ustosunkowując się do treści zażalenia strony Kolegium poinformowało stronę , iż postanowienie, na które wniosła zażalenie dotyczy jedynie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych, nie rozstrzyga natomiast daty, od której ewentualne świadczenia mogłyby zostać stronie po spełnieniu przez nią ustawowych warunków przyznane. W konsekwencji orzeczenie Kolegium może odnosić się jedynie do kwestii objętej postanowieniem organu I instancji, nie może natomiast rozstrzygać o kształcie ewentualnych, przyszłych uprawnień strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego U. J. powieliła zarzuty podnoszone w treści zażalenia. Domagała się zasądzenia "zaległego" zasiłku rodzinnego na syna od [...] r.. Nadto zażądała od Kolegium zwrotu kosztów , które powstały w poprzednich postępowaniach administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa.
Artykuł 97 Kodeksu postępowania administracyjnego w § 1 stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:
1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105)
2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,
4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Termin "zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., oznacza takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ administracji państwowej lub sąd. Innymi słowy "zagadnienie wstępne", zwane też kwestią wstępną lub prejudycjalną, dotyczy sytuacji kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone.
Zgodnie z treścią art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.) zasiłek rodzinny nie przysługuje, osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
b) ojciec dziecka jest nieznany,
c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.
Z materiałów sprawy wynika, iż dotychczas na dziecko M. J. nie zostały zasądzone alimenty. Jednocześnie jednak skarżąca poinformowała organ I instancji , iż w Sądzie Krajowym w O. nad [...] toczy się obecnie sprawa o alimenty na M. J. przeciwko M. J..
Tym samym, ponieważ ocena sytuacji rodziny i przyznanie, bądź nie przyznanie świadczeń rodzinnych na M. J. zależy od rozstrzygnięcia przez Sąd zagadnienia wstępnego alimentacji syna skarżącej przez jego ojca. Stąd też z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ I instancji zobligowany był do zawieszenia postępowania w sprawie.
Co do pozostałych zarzutów skargi należy powtórzyć za organem odwoławczym, iż przedmiotowe postanowienie dotyczy jedynie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych, nie rozstrzyga natomiast daty, od której ewentualne świadczenia mogłyby zostać stronie po spełnieniu przez nią ustawowych warunków przyznane. Konsekwencją tego jest to, iż orzeczenie Kolegium mogło odnosić się jedynie do kwestii objętej postanowieniem organu I instancji, nie mogło natomiast rozstrzygać o kształcie ewentualnych, przyszłych uprawnień strony.
W kwestii zaś kosztów poniesionych przez stronę w toku innych postępowań administracyjnych Sąd nie jest w ogóle władny się wypowiadać, albowiem kwestie te wykraczają poza zakres przedmiotowy niniejszego postępowania.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło