IV SA/Gl 645/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: odmówić adwokatowi T.S. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; Wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H.P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...], wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Następnie, to jest w dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony przez tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. o ustanowieniu dla niego adwokata. W dniu [...] (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej) adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w K. – T.S. nadał do Sądu skargę kasacyjną od wspomnianego na wstępie wyroku z dnia 18 maja 2010 r., w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. tutejszy Sąd orzekł o odrzuceniu przywołanej skargi kasacyjnej podnosząc, że została ona złożona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy w tym miejscu podkreślić, że wynagrodzenie, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 250 p.p.s.a., jest związane z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Uprawnieniem i obowiązkiem Sądu jest natomiast ustalenie, czy pomoc ta została rzeczywiście udzielona. Trzeba bowiem mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika powoduje, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z opłaceniem jego wynagrodzenia, zaś Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. W tym zakresie Sąd powinien przede wszystkim rozważyć, czy czynność, za którą pełnomocnik domaga się opłaty, spełnia podstawowe elementy profesjonalizmu. Reprezentowana strona ma bowiem prawo wymagać, by czynności pełnomocnika były skuteczne, adekwatne do stanu sprawy i zgodne z prawem. Tym samym przez faktyczne udzielenie pomocy prawnej należy rozumieć profesjonalne działanie wyznaczonego adwokata i znajomość obowiązujących przepisów prawa. (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1997 r. sygn. akt II CZ 88/97, publ.: OSNC 1998/3/40 i z dnia 16 marca 2000 r., sygn. akt I PZ 86/99, publ.: Lex Nr 460165 oraz postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 20 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 221/09 i w Warszawie z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 491/08 - oba orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Admnistracyjnych). W świetle powyższego, jeżeli wniesione przez fachowego pełnomocnika pismo z przyczyn formalnych nie wywołało żadnych skutków prawnych, to nie można przyjąć, aby czynność procesowa, której zamierzał on dokonać została w istocie zrealizowana, a co za tym idzie trudno uznać, że ma ona charakter pomocy prawnej. W niniejszej sprawie ustanowiony adwokat złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu w dniu [...], a zatem po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia określonego w art. 177 §1 p.p.s.a., który nastąpił z dniem [...]. Równocześnie nie zgłosił on wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Powyższe poskutkowało odrzuceniem rzeczonej skargi kasacyjnej i uniemożliwiło jej merytoryczne rozpoznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonana przez wyznaczonego pełnomocnika czynność nie ma więc w ocenie Sądu charakteru pomocy prawnej, gdyż została podjęta w sprzeczności z zasadami profesjonalizmu. W tym stanie rzeczy okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia zgłoszonego żądania i dlatego należało orzec jak w sentencji, działając na podstawie art. 250 p.p.s.a.