IV SA/Gl 648/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-04-11
Skład orzekający: Wiesław Morys, Tadeusz Michalik, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do orzekania o zaliczeniu okresu pracy w szczególnych warunkach na potrzeby przyznania zasiłku przedemerytalnego, czy też jest to wyłączna kompetencja sądów powszechnych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do orzekania o zaliczeniu okresu pracy w szczególnych warunkach na potrzeby przyznania zasiłku przedemerytalnego. Kwestia ta należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W przypadku uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym, strona może wystąpić o wznowienie postępowania administracyjnego. Skoro skarżący nie spełnił przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego z uwagi na brak odpowiedniej dokumentacji pracy w szczególnych warunkach, a sąd administracyjny nie jest właściwy do jej ustalenia, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który został odrzucony przez Powiatowy Urząd Pracy z powodu niespełnienia warunków dotyczących okresu pracy w szczególnych warunkach. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. A. K. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, domagając się zaliczenia okresu pracy w Przedsiębiorstwie A w S. jako pracy w szczególnych warunkach i przyznania zasiłku. Skarżący powołał się na posiadane dokumenty, akta osobowe oraz możliwość przedstawienia świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w S. decyzją z dnia [...]r. orzekł o odmowie przyznania A. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż strona nie spełnia warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego, gdyż udokumentowała okres uprawniający do zasiłku wynoszący [...] lat [...] miesięcy i [...]dni, w tym [...] lat [...] miesięcy i [...] dni wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach.
Od powyższej decyzji A. K. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie zasiłku przedemerytalnego, załączając jednocześnie kopię dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydana na podstawie art. 150 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późno zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda [...] orzekł zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż A. K. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. [...] 2000 r. uzyskując status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 2000 r.. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych strona utraciła z dniem [...] 2000 r. w związku z upływem maksymalnego okresu jego pobierania. Natomiast status osoby bezrobotnej odwołujący utracił z dniem [...] 2000 r. z uwagi na nieuzasadnione niestawiennictwo w wyznaczonym terminie.
W dniu [...] 2006 r. A. K. złożył w organie zatrudnienia wniosek w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Organ odwoławczy podniósł, iż po myśli art. 150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast art. 150 a ust. 2 cyt. ustawy określa, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego.
Organ odwoławczy wskazał, iż po myśli art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późno zm.), zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn,
2. posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący- 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Organ odwoławczy podniósł, iż podziela stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że A. K. nie spełnia przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, bowiem do 12 stycznia 2002 r. legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku w wymiarze [...] lat [...] m-cy i [...] dni, w tym [...] lat [...]m-cy i [...] dni wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Nawiązując do wniosku strony o dopuszczenie jako środka dowodowego jego akt osobowych będących w Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych Zakładu Obsługi [...] Urzędu Wojewódzkiego organ wyjaśnił, iż w myśl art. 37 j ust. 1 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uwzględniane są po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Natomiast § 2 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późno zm.) określa, iż okresy pracy w warunkach szczególnych stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach (...) lub w świadectwie pracy.
W związku z powyższym – zdaniem organu odwoławczego - brak jest podstaw prawnych do uznania wskazanego przez stronę okresu pracy jako zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a tym samym A. K. nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.) do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do przyznania stronie na mocy art. 150 a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przedmiotowego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. wniósł o zaliczenie pracy w Przedsiębiorstwie A w S. jako pracy w szczególnych warunkach i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, załączając jednocześnie kopię dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w warunkach szczególnych. Domagał się nadto dopuszczenie jako środka dowodowego jego akt osobowych będących w Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych Zakładu Obsługi [...] Urzędu Wojewódzkiego, a także wskazywał, iż jest w stanie przedstawić dwóch świadków na okoliczność rodzaju i charakteru wykonywanej pracy w Przedsiębiorstwie A w S..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczas prezentowana argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając pod tym względem decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż przy jej wydaniu nie naruszono ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Artykuł 150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei art. 150 a ust. 2 cyt. ustawy określa, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego.
Z powyższego wynika zatem , iż ustawodawca uzależnia przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego od spełnienia warunków do ich nabycia wynikających z przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r..
Zgodnie z art. 37 j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu I bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 z późno zm.) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W myśl art. 37 j ust. 1 a omawianej ustawy okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Z kolei § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stanowi iż, okresy pracy w warunkach szczególnych stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach (...) lub w świadectwie pracy.
Analiza dokumentacji sprawy wskazuje, iż A. K. do dnia 12 stycznia 2002 r. legitymował się okresem uprawniającym do zasiłku w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat [...]miesięcy i [...] dni wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a zatem uprawnionym jest przyjęcie, iż nie spełnia on przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
Nawiązując do wniosku strony o dopuszczenie jako środka dowodowego jego akt osobowych będących w Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych Zakładu Obsługi [...] Urzędu Wojewódzkiego, a to celem zaliczenia mu pracy w Przedsiębiorstwie A w S. jako pracy w szczególnych warunkach i przyznania mu prawa do zasiłku przedemerytalnego, wskazać należy, iż Sąd Administracyjny – co wynika już także z wstępnych, a wyżej naprowadzonych uwag - nie jest uprawniony do orzekania w kwestiach zastrzeżonych do wyłącznej właściwości sądów powszechnych, a zatem nie jest uprawniony do wydania orzeczenia zaliczającego skarżącemu okresu pracy w Przedsiębiorstwie A w S. jako pracy w szczególnych warunkach. W omawianej kwestii skarżący może wystąpić do właściwego sądu powszechnego ze stosownym wnioskiem, a w przypadku uzyskania satysfakcjonującego go rozstrzygnięcia, może złożyć wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw prawnych do uznania wskazanego przez stronę okresu pracy jako zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Zatem skoro A. K. nie spełnił przesłanek wymienionych w art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.) do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, to oczywistym jest, iż brak było podstaw do przyznania stronie skarżącej na mocy art. 150 a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przedmiotowego świadczenia.
Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś podnoszone w skardze okoliczności nie mogły doprowadzić do jej wzruszenia.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło