IV SA/Gl 648/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi L. I. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] w trybie art. 151 § 2, w zw. z art. 146 § 1 Kpa stwierdził, że wydane w dniu [...]r. decyzje o uznaniu L.I. za osobę bezrobotną i przyznające jej zasiłek dla bezrobotnych oraz decyzja z dnia [...]r. orzekająca o utracie statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku, zostały wydane z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie to wyniknęło z ustalenia, że w chwili rejestracji w charakterze bezrobotnego strona pozostawał w zatrudnieniu. Ponieważ jednak od wydania wymienionych decyzji minęło 5 lat to należało się ograniczyć do stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których organ ich nie uchylił. W odwołaniu strona zarzuciła, że w chwili rejestracji tj. 12 stycznia 2010 r. spełniała wszystkie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdyż powołana przez organ umowa zlecenia już nie obowiązywała. Przedstawiła na tą okoliczność zaświadczenie pracodawcy z dnia 23 lutego 2017 r. i porozumienie zawarte między nią i tym pracodawcą w dniu 21 lutego 2017 r. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję I instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że 12 stycznia 2017 r. wpłynęło zaświadczenie wystawione przez A Sp. z o.o. w S., potwierdzające zatrudnienie strony w tej formie w ramach umowy zlecenia w okresie od 1 lutego 2008 r. do 22 lutego 2010 r. Ponieważ była to okoliczność nieznana w czasie wydawania pierwotnych decyzji to dawała ona podstawę do wznowienia postępowań administracyjnych. Wobec dwóch rozbieżnych zaświadczeń pracodawcy w postępowaniu odwoławczym uzyskano od niego wyjaśnienie, że strona zawarła umowę zlecenia na okres od 1 lutego 2008 r. do 22 lutego 2010 r., ale faktyczną datą zakończenia wykonywania umowy jest 13 listopad 2009 r. Potem zleceniobiorca nie wykonywał zlecenia ani żadnej pracy na rzecz wskazanej firmy. Wojewoda przyjął w tej sytuacji, że określona w art. 734 Kodeksu cywilnego umowa zlecenia jest umową rezultatu, a ponieważ strona nie rozwiązała jej do 12 stycznia 2010 r., to tym samym nie spełniała warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Bez znaczenia jest przy tym zaprzestanie realizacji umowy zlecenia, które nie jest równoznaczne z jej rozwiązaniem, a brak dochodów nie stanowi przesłanki do uzyskania statusu bezrobotnego. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 645, ze zm.), dalej: ustawa o promocji, osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Dlatego Wojewoda potwierdził prawidłowość działania organu podstawowego stopnia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.I. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji, zarzucając im naruszenie prawa materialnego i procesowego. Jej zdaniem zebrane w sprawie dowody prowadzą do odmiennych ustaleń od dokonanych przez organy administracyjne. W szczególności niewykonywanie przez nią umowy zlecenia oznacza, że nie mogła być w chwili rejestracji traktowana jako osoba zatrudniona. Wskazała przy tym, że umowa rozwiązała się w sposób konkludentny, co strony tej umowy następnie zgodnie przyjęły, a należy w takim przypadku uwzględnić przepis art. 60 Kc. Powołała nadto nowe dowody w postaci kolejnego zaświadczenia pracodawcy i decyzji ZUS dotyczącej okresu obowiązkowego ubezpieczenia skarżącej związanego z wykonywaniem przedmiotowej umowy. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Otóż okoliczności przedstawione w decyzji organu I instancji rzeczywiście dawały podstawy do wznowienia postępowania. W szczególności zaświadczenie pracodawcy z 30 grudnia 2016 r. wskazywało na wykonywanie przez skarżącą w chwili rejestracji jako osoby bezrobotnej innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji, co wyłączało możliwość uzyskania statusu bezrobotnego. Jednakowoż materiał dowodowy został uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego o nowe zaświadczenie pracodawcy z 23 lutego 2017 r. potwierdzające zatrudnienie skarżącej na podstawie umowy zlecenia od 1 lutego 2008 r. do dnia 19 listopada 2009 r. oraz poprzedzające je porozumienie zawarte między stronami tej umowy z 21 lutego 2017 r., w którym zgodnie przyjęły one, że umowa ta została zakończona w dniu 19 listopada 2009 r. i po tym okresie zleceniobiorca nie wykonywał zlecenia. Organ odwoławczy uzyskał od tego samego pracodawcy jeszcze jedną informację z 11 kwietnia 2017 r. potwierdzającą, że skarżąca zawarła umowę zlecenia na okres od 1 lutego 2008 r. do 22 lutego 2010 r., ale faktyczną datą zakończenia wykonywania umowy jest 19 listopad 2009 r. i później skarżąca nie wykonywała zlecenia ani żadnej innej pracy na rzecz tej firmy. W świetle takiego materiału dowodowego należy uznać, że z przekroczeniem wyrażonej w art. 80 Kpa zasady swobodnej oceny dowodów organ odwoławczy ustalił, że do czasu rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej wskazana umowa zlecenia nie została rozwiązana, w związku z czym skarżąca nie spełniła warunków do nabycia statusu bezrobotnego. Wojewoda nie wskazał przekonujących argumentów przemawiających za takim ustaleniem. Tymczasem z art. 746 Kodeksu cywilnego wynika, że zlecenie może być wypowiedziane w każdym czasie. Organ odwoławczy nie ustalił, czy do wypowiedzenia tej konkretnej umowy zastrzeżona była szczególna forma, a zatem trafnie skarga wskazuje na art. 60 Kc, który obejmuje również możliwość wyrażenia woli w sposób dorozumiany przez zachowanie konkludentne. W niniejszym przypadku strony potwierdziły wcześniejsze niż zakładane w umowie jej rozwiązanie w dniu 19 listopada 2009 r. Nie do zaakceptowania jest w tych warunkach odmienne stanowisko Wojewody, które – jak już wspomniano – nie jest racjonalnie uzasadnione. Nie stanowi takiego uzasadnienia przywołana w decyzji okoliczność, że umowa zlecenia jest umową rezultatu. Po pierwsze – Wojewoda nie wyjaśnił jakie to ma znaczenie dla poruszonej kwestii, a po drugie – jest to twierdzenie całkowicie błędne, gdyż zlecenie akurat powszechnie zaliczane jest do umów starannego działania (abstrahując od wysuwanych w doktrynie zastrzeżeń co do klarowności takiego podziału umów). Można zatem zakładać, że wadliwość ustaleń organu odwoławczego wiąże się z błędną wykładnią prawa materialnego. O ile więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ten nie przedstawi dowodów świadczących o bezskuteczności oświadczeń woli stron umowy zlecenia i zawartego przez nie porozumienia, to właśnie jego działania zmierzać powinny do umorzenia postępowania wznowieniowego. Zauważyć można jeszcze, że okres wykonywania pracy zarobkowej do 19 listopada 2009 r. został przyjęty również w decyzji ZUS z [...] r. dołączonej do skargi. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. mr