IV SA/Gl 650/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-18
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Elżbieta Kaznowska, Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca stopień doktora nauk i ukończone Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich, pracująca wcześniej jako nauczyciel akademicki, a następnie podjęła pracę w szkole w systemie oświaty, spełnia warunki do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, w szczególności w zakresie posiadania wymaganego przygotowania pedagogicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie spełniła warunku posiadania wymaganego przygotowania pedagogicznego do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Studium Doskonalenia Pedagogicznego ukończone przez skarżącą nie spełniało wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w zakresie wymiaru godzin i zakresu przedmiotowego, a także nie było równoważne ze studium pedagogicznym wymaganym przez wcześniejsze przepisy. Ponadto, kwalifikacje skarżącej powinny być oceniane w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie podjęcia przez nią zatrudnienia w szkole w systemie oświaty, a nie na podstawie przepisów dotyczących nauczycieli akademickich.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. ubiegała się o nadanie jej z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie przez skarżącą wymogów dotyczących posiadania kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego oraz możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Skarżąca posiadała stopień doktora nauk i ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję o odmowie, szczegółowo analizując kwalifikacje skarżącej i przepisy prawne. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność przepisów z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2008r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nauczycieli oddala skargę
Po rozpoznaniu wniosku K.S. z dnia [...] o nadanie jej z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego Prezydent Miasta G. na podstawie art. 28 ustawy
z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 11, poz. 1194) odmówił nadania wnioskodawczyni stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że strona spełnia następujące warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym przed 5 kwietnia 2000 r.: posiada obywatelstwo polskie, posiada pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta
z praw publicznych, nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne lub
o ubezwłasnowolnienie, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywała nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskała ocenę pozytywną w tym zakresie. W ocenie organu I instancji strona nie spełnia natomiast wymogu określonego w pkt 5 powołanego przepisu, dotyczącego posiadania kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, gdyż legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na Politechnice [...] oraz posiada tytuł doktora nauk [...] bez odpowiedniego przygotowania pedagogicznego. W tym kontekście organ I instancji wyjaśnił, że kwalifikacje wymagane od nauczycieli określało wówczas rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 września 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół
i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach średnich zawodowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem lub rodzajem zajęć i przygotowaniem pedagogicznym. W myśl § 1 cytowanego rozporządzenia przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności
z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych
w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia i praktyką pedagogiczną,
w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin.
W odwołaniu od tej decyzji K.S. podniosła, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny dotyczący jej przygotowania pedagogicznego, nietrafnie ocenił jej kwalifikacje zawodowe, a nadto dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Ukończone przez stronę studia są pokrewne z nauczanym przez K.S. przedmiotom, a nadto strona posiada ponad [...] doświadczenie pedagogiczne, obejmujące prowadzenie wykładów, ćwiczeń i laboratoriów dla nauczycieli na Wydziale [...] Politechniki [...], w okresie, w którym takie studia były prowadzone na tej uczelni. Strona wskazała również, że w myśl § 1 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz.189) przygotowanie pedagogiczne posiada osoba, która ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich, a zatem strona nabyła kwalifikacje pedagogiczne w zakresie nauczania w szkołach i placówkach oświatowych najpóźniej w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia. Wobec powyższego odwołująca się stwierdziła, że organ I instancji w ogóle nie ustosunkował się do podnoszonych przez nią kwestii i błędnie założył, że wejście w życie nowych przepisów definiujących przygotowanie pedagogiczne, automatycznie pozbawia kwalifikacji osoby, które uzyskały je pod rządami starych przepisów. Wykładnia ta nie tylko pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią przepisów, które nie pozbawiają kwalifikacji nauczycieli, którzy uzyskali je na mocy uprzednio obowiązującego rozporządzenia, ale także z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych (pozbawienie przedmiotowych uprawnień byłoby możliwe wyłącznie poprzez ustawę). Strona podniosła także, że od początku jej pracy w szkołach średnich była traktowana jako nauczyciel z przygotowaniem pedagogicznym i otrzymywała z tego tytułu stosowny dodatek (aż do czasu usunięcia z tabeli płac grupy zaszeregowania obejmującej "doktorów z przygotowaniem pedagogicznym").
Decyzją z dnia [...] [...] Kurator Oświaty utrzymał decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] w mocy. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że przepis art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. nie ma zastosowania wobec Pani K.S., ponieważ nie spełniła ona wymogu art. 10 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05.04.2000 r., tzn. nie posiadała kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego oraz nie było możliwości zatrudnienia jej w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.
Decyzję tą K.S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2006 r. sygn. akt IV S.A./GL 590/05 uchylił tę decyzję.
W ocenie Sądu odmowa nadania tytułu nauczyciela mianowanego z uwagi na stwierdzenie, że K.S. nie posiada wymaganego przygotowania pedagogicznego wymaga w niniejszej sprawie wykazania w pierwszej kolejności, że ukończone przez stronę szkolenie w ramach Studium Doskonalenia Zawodowego organizowanego w Politechnice [...] nie obejmowało nabycia wiedzy
i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycia pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin,
a zaświadczenie nr [...] wydane przez Politechnikę [...] nie jest zaświadczeniem szkoły wyższej świadczącym o posiadaniu przygotowania pedagogicznego. Sąd wskazał, iż w razie stwierdzenia, że ustalenia dowodowe w opisanym powyżej zakresie nakazują przyjąć, że strona nie posiada przygotowania pedagogicznego
w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia konieczne jest dokonanie analizy, czy skarżąca spełniała wymagania kwalifikacyjne w zakresie przygotowania pedagogicznego określone rozporządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206), obowiązującym w okresie, w którym strona ukończyła Studium Doskonalenia Pedagogicznego oraz czy zachowała te kwalifikacje do dnia [...] na mocy przepisów przejściowych zawartych w kolejno obowiązujących rozporządzeniach właściwego ministra, regulujących kwestię przygotowania pedagogicznego.
Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela, która stanowi, że stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli może on być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony Sąd podniósł, że organ I instancji, mając na uwadze, że strona nie legitymuje się wymaganym przygotowaniem pedagogicznym pominął jakiekolwiek ustalenia dotyczące wymogu określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela. Wskazał, iż organ odwoławczy ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że strona nie spełnia warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r., gdyż nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Podniesiono, iż w uzasadnieniu decyzji organu II instancji pominięto jakiekolwiek rozważania dotyczące kryteriów, jakie muszą być spełnione, aby stwierdzić, że strona spełnia wskazany wymóg. Nie uzasadniono także na podstawie jakich okoliczności ustalono, że strona nie mogła być (na dzień [...])zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Sąd wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Dyrektora [...] w G. z dnia [...], w którym stwierdza on, że K.S. nigdy nie występowała z prośbą o zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin ze względu na swoje zatrudnienie na Wydziale [...] Politechniki [...].
Reasumując podniesiono, iż wykonując wyrok Sądu w niniejszej sprawie organ zobowiązany jest zbadać czy szkolenie odbyte przez stronę w ramach Studium Doskonalenia Zawodowego organizowanego w Politechnice [...] odpowiada wymogom określonym w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia i ustalić czy zaświadczenie nr [...] wydane przez Politechnikę [...] jest zaświadczeniem szkoły wyższej świadczącym o posiadaniu przygotowania pedagogicznego w rozumieniu tego przepisu. Sąd wskazał nadto, że w razie stwierdzenia, że przygotowanie pedagogiczne strony nie spełnia powyższych wymogów należy dokonać analizy, czy skarżąca spełniała wymagania kwalifikacyjne w zakresie przygotowania pedagogicznego określone rozporządzeniem Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia oraz czy zachowała te kwalifikacje do dnia [...] na mocy przepisów przejściowych zawartych w kolejno obowiązujących rozporządzeniach właściwego ministra, regulujących kwestię przygotowania pedagogicznego. Konieczne jest również przedstawienie przyjętej przez organ wykładni przepisu art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela.(w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r.) i odniesienie jej do dokonanych w tym zakresie ustaleń faktycznych.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. -Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz.674 ze zm) [...] Kurator Oświaty postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż artykuł 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz.1194, z późno zm.) umożliwił uzyskanie z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego tym nauczycielom, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki do zatrudnienia na podstawie mianowania określone w art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r.:
-z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 21.10.2001 r., jeżeli byli zatrudnieni w szkole w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć,
-z dniem ponownego zatrudnienia w szkole w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekroczyła 5 lat,
o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
Wskazał, iż według art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. -Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r., stosunek pracy przez mianowanie nawiązywano z nauczycielem, który spełniał warunki wymienione w pkt. 1 – 7 tego ustępu.
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy -Karta Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli w okresie od dnia 31 października 1991 r. do 07 października 2002 r. regulowało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz.433, z późno zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach średnich zawodowych posiadała osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku zgodnym (lub zbliżonym) z nauczanym przedmiotem i przygotowaniem pedagogicznym.
Przez przygotowanie pedagogiczne, w myśl § 1 pkt 2 rozporządzenia, należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem kształcenia i praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze co najmniej 150 godzin. O posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo placówkę doskonalenia nauczycieli lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Jednocześnie, rozporządzenie w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 1991 r. zawierało w § 12 zapis, że "nauczyciele, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów oraz uzyskali mianowanie, posiadają kwalifikacje w rozumieniu niniejszego rozporządzenia".
Wskazano, iż zgodnie z zapisem § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz.206), kwalifikacje do nauczania w szkołach średnich zawodowych posiadała osoba, która ukończyła studia wyższe odpowiedniego kierunku. Jeżeli studia nie obejmowały przygotowania pedagogicznego, warunkiem uzyskania kwalifikacji było ukończenie studium pedagogicznego.
Studium pedagogiczne, powołane na podstawie zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 16 października 1981 r. w sprawie uzyskiwania przez nauczycieli kwalifikacji pedagogicznych do nauczania przedmiotów ogólnokształcących (Dz.Urz. MOiW Nr 10, poz. 74), przeznaczone było dla czynnych nauczycieli szkół i placówek oświatowo- wychowawczych, którzy ukończyli wyższe studia, ale nie posiadali kwalifikacji pedagogicznych do nauczania w szkołach.
Kolejne regulacje dotyczące kwalifikacji nauczycieli zawarto w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 34, poz. 189, z 1990r. Nr 56, poz. 329), obowiązującym od 06 czerwca 1989 r. do 30 października 1991 r. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia, przez przygotowanie pedagogiczne należało rozumieć ukończenie studiów na kierunku i specjalności kształcącej nauczycieli lub na kierunku psychologia albo ukończenie studiów na innych kierunkach i specjalnościach a ponadto jednej z form przygotowania pedagogicznego, wśród których wyszczególniono Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich.
Organ podniósł , iż z akt sprawy wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. K.S. była zatrudniona w [...] w G. w wymiarze [...] godzin zajęć. Zatem, spełniła wymóg art. 28 ustawy dotyczący zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć (18 h).
Analizując warunki zatrudnienia na podstawie mianowania określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. organ podniósł, że w dniu 31 sierpnia 2000 r. K.S. spełniła następujące kryteria: posiadała obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych, korzystała z praw publicznych, nie toczyło się przeciwko niej postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywała pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskała pozytywną ocenę w tym zakresie. Nie spełniła natomiast wymogów określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. dotyczących posiadania wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska oraz możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.
Podniesiono, iż K.S. legitymuje się dyplomem magistra inżyniera [...] uzyskanym w Politechnice [...] oraz dyplomem nadania stopnia naukowego doktora nauk [...] w dniu [...]. Pracując w charakterze [...] w Politechnice [...] złożyła w dniu [...] egzamin z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych i uzyskała zaświadczenie nr [...] potwierdzające ukończenie Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego w Politechnice [...].
Wskazano, że w dniu [...] K.S. zajmowała stanowisko nauczyciela przedmiotu "[...]", a zatem spełniła wymóg obowiązującego wówczas rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 1991 r. w części dotyczącej posiadania przygotowania kierunkowego do nauczania przedmiotu, nie miała jednak odpowiedniego przygotowania pedagogicznego.
Podkreślono przy tym, iż na kwalifikacje nauczycieli składają się dwa równoważne czynniki: wykształcenie przedmiotowe i odpowiednie przygotowanie pedagogiczne, uwzględniające specyfikę przedmiotu. Organ nadmienił, iż plan nauczania Studium Doskonalenia Pedagogicznego przedstawiony w zaświadczeniu z dnia [...] wydanym przez Politechnikę [...] obejmował następujące przedmioty: psychologiczne podstawy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, podstawy dydaktyki szkoły wyższej, etyka zawodowa nauczyciela akademickiego, teoria i metodyka wychowania w szkole wyższej, socjologiczne problemy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, technologia kształcenia, metodyka nauczania przedmiotów technicznych i metodologia badań pedagogicznych, łącznie w wymiarze [...] godzin oraz praktykę dydaktyczną w wymiarze [...] godzin. Jak wynika z planu nauczania, szkolenie to nie obejmowało przedmiotów z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej w wymiarze co najmniej 270 godzin ani też praktyki pedagogicznej w wymiarze co najmniej 150 godzin wymaganych w przepisie rozporządzenia z 10 października 1991 r. Ponadto, nazwy przedmiotów w większości wskazują na ograniczenie ich zakresu do zagadnień z dydaktyki, psychologii, kształcenia i wychowania w szkołach wyższych, co świadczy o ukierunkowaniu do pracy dydaktycznej w szkołach wyższych, a nie w szkołach działających na podstawie ustawy o systemie oświaty.
Podniesiono, iż zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 10 października 1991 r., o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy, m.in., zaświadczenie szkoły wyższej. W treści zaświadczenia wydanego przez Politechnikę [...] nie potwierdzono uzyskania nauczycielskiego przygotowania pedagogicznego, zawarto jedynie informację o złożeniu przez K.S. egzaminu z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych oraz o tym, że zaświadczenie jest dowodem ukończenia Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego w Politechnice [...].
Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te nakazują przyjąć, że K.S. nie posiada przygotowania pedagogicznego w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji nauczycieli.
Nadmieniono , iż K.S. nie spełniła również wymagań w zakresie przygotowania pedagogicznego określonych w rozporządzeniu Ministra Oświaty i Wychowania z
24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia, obowiązującym w czasie, gdy ukończyła szkolenie w ramach Studium Doskonalenia Pedagogicznego w Politechnice [...]. W myśl tych przepisów nauczyciele, którzy nie uzyskali przygotowania pedagogicznego w toku studiów, mogli je uzyskać przez ukończenie studium pedagogicznego. Studium pedagogiczne, powołane na podstawie zarządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 16 października 1981 r. w sprawie uzyskiwania przez nauczycieli kwalifikacji pedagogicznych do nauczania przedmiotów ogólnokształcących organizowane było przez Instytut Kształcenia Nauczycieli. Przyjęcia na studium dokonywano na podstawie skierowania wydanego przez kuratora oświaty na wniosek dyrektora szkoły zatrudniającego kandydata. W załączniku nr 1 do zarządzenia ustalono ramowy plan studium pedagogicznego z uwzględnieniem przedmiotów nauczania i liczby godzin zajęć dydaktycznych. Program studium obejmował wybrane zagadnienia z filozofii i socjologii, nauk politycznych i ekonomii, pedagogikę, psychologię, higienę szkolną, system oświaty oraz metodykę nauczania przedmiotu realizowanego w szkole w łącznym wymiarze 188 godzin wykładów i ćwiczeń. Trwające 1 rok studium kończyło się egzaminami z pedagogiki, psychologii i metodyki nauczania danego przedmiotu. Ponieważ studium pedagogiczne organizowane było dla nauczycieli pozostających w zatrudnieniu w szkole, program nie obejmował praktyki pedagogicznej. Stąd też Studium Doskonalenia Pedagogicznego ukończone przez K.S. w [...] nie jest studium pedagogicznym w rozumieniu rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 1982 r. Nie można też uznać, na podstawie analizy porównawczej planu nauczania studium pedagogicznego i planu Studium Doskonalenia Pedagogicznego, że formy te są równoważne. Świadczy o tym m.in. różny wymiar i rodzaj zajęć oraz egzaminów, podmiot prowadzący szkolenie, sposób organizacji i rekrutacji uczestników.
Odnośnie kolejnego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia które obowiązywało od 06 czerwca 1989 r. i straciło moc 31 października 1991 r. wskazano, iż przepis § 1 ust. 2 określał formy przygotowania pedagogicznego, wśród których wyszczególniono Studium Doskonalenia Pedagogicznego dla nauczycieli akademickich. Jednak w czasie, gdy K.S. podjęła pracę w szkole przepis ten już nie obowiązywał.
Zaakcentowano, iż regulacja § 12 nowego rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. potwierdzała zachowanie nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów kwalifikacji tylko w odniesieniu do tych nauczycieli, którzy w dniu wejścia w życie rozporządzenia pozostawali w zatrudnieniu oraz uzyskali mianowanie. Podkreślono, iż K.S., jak wynika z akt sprawy, nie była zatrudniona w szkole w dniu wejścia w życie rozporządzenia, tj. 31 października 1991 r. i nie uzyskała mianowania, zatem nie można do jej przypadku zastosować tego przepisu.
Reasumując - organ odwoławczy wskazał – iż K.S. nie uzyskała kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego kończąc szkolenie w ramach Studium Doskonalenia Pedagogicznego w Politechnice [...] w [...] pod rządami ówcześnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 1982 r. Nie spełniła też wymagań kwalifikacyjnych w tym zakresie, kiedy rozpoczęła pracę w szkole oraz w dniu [...], tj. gdy kwalifikacje nauczycieli określało rozporządzenie z 10 października 1991 r. Nie ma też możliwości zastosowania wobec K.S. przepisów przejściowych potwierdzających zachowanie kwalifikacji.
Co do przesłanki określonej w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 2000 r. organ odwoławczy stwierdził, że umowy o pracę w szkole potwierdzają zatrudnienie K.S. w roku szkolnym [...] w wymiarze [...] wymiaru zajęć a w następnym roku w wymiarze [...] godzin zajęć. Zaświadczenie dyrektora szkoły potwierdza zaś, że K.S. nie występowała o zatrudnienie jej w [...] w G. w pełnym wymiarze zajęć ze względu na swoje stałe miejsce pracy w Politechnice [...], a ponadto, dyrektor szkoły poświadczył, że w arkuszu organizacji roku szkolnego [...] ujął pięciu innych nauczycieli nauczających tych samych przedmiotów, co K.S.. Organ wskazał, że w takim stanie rzeczy ustalenia wymagało, czy z dniem [...], stosunek pracy zawarty z K.S. na podstawie umowy o pracę mógł się przekształcić w stosunek pracy z mianowania, w odniesieniu do warunku: "może być zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony".
W tej mierze wskazano, iż stosunek pracy z mianowania, w rozumieniu ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r., zawierano z nauczycielem spełniającym wszystkie określone w art. 10 ust. 2 przesłanki, pod warunkiem, że nie zachodziły okoliczności, w których przewidziane było zawieranie z nauczycielem umowy o pracę. Przepis art. 10 ust. 5 stanowił, że z osobami, dla których praca w szkole jest dodatkowym zatrudnieniem, zawiera się umowę o pracę. Zdaniem organu praca w szkole była dla K.S. dodatkowym zatrudnieniem, a z akt sprawy nie wynika, że zamierzała ten stan rzeczy zmienić. W dokumentacji brak jest dowodu na to, że wyraziła gotowość do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony.
W opinii organu odwoławczego, o tym czy możliwe jest zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony decydują przesłanki leżące zarówno po stronie szkoły jak i nauczyciela. Zatem fakt, że liczba godzin przedmiotu pozwalała teoretycznie na zatrudnienie K.S. w pełnym wymiarze godzin, przy założeniu ograniczenia zatrudnienia innym nauczycielom tego przedmiotu, nie przesądza, że taka możliwość istniała. Forma zatrudnienia przez mianowanie oznacza i oznaczała w poprzednim stanie prawnym stabilizację nauczyciela w zawodzie nauczycielskim, zatem nie jest i nie była stosowana wobec osób podejmujących pracę w szkole czasowo i w ograniczonym wymiarze.
Reasumując organ wskazał, iż K.S. nie spełniła wymagań określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 2000 r., ponieważ nie posiadała kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego i nie mogła być zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony. Tym samym nie spełniła wszystkich warunków do uzyskania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z 23 sierpnia 2001 r.
Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, względnie o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie posiadania przez skarżącą przygotowania pedagogicznego oraz istnienia możliwości zatrudnienia jej w [...] w G. w pełnym wymiarze czasu pracy w oparciu o dowody nie mające znaczenia w przedmiotowej sprawie, pominięcie dowodów z dokumentów potwierdzających możliwość zatrudnienia skarżącej u wskazanego wyżej pracodawcy w pełnym wymiarze czasu pracy jak również nie przesłuchanie skarżącej w charakterze strony na okoliczność gotowości podjęcia przez nią pracy w pełnym wymiarze czasu pracy,
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 111, poz. 1194) w związku z art. 10 ust. 2 pkt. 5 i 6 ustawy -Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.,
- rażące naruszenie prawa materialnego przez oparcie decyzji na art. 10 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu nie obowiązującym w dniu wejścia w życie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw,
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez oparcie decyzji na przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1991 r. Nr 98, poz. 433) wydanych w oparciu o niezgodną z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r. delegację ustawową z art. 9 ust. 2 ustawy -Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r.,
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez oparcie decyzji na przepisie §12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia wydanego z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej z art.9 ust. 2 ustawy -Karta Nauczyciela oraz niezgodnym z obowiązującym w dacie wydania rozporządzenia przepisem art. 1 utrzymanych w mocy przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1952 r. w brzmieniu nadanym przez przepisy ustawy z dnia 9 grudnia 1989 o zmianie ustawy Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1989 r, Nr 75, poz. 444) jak również z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r.,
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez oparcie decyzji na przepisie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 111, poz. 1194) niezgodnym z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. w części obejmującej słowa "w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązującego wymiaru zajęć" oraz w zakresie w jakim uzależnia uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego od warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy -Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r., to jest od istnienia możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony.
Zdaniem skarżącej nabyła ona z mocy prawa - art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111, poz. 1194) stopień awansu zawodowego "nauczyciel mianowany." Wskazała, iż nie zgadza się z tym, że w zaskarżonej decyzji [...] Kurator Oświaty zakwestionował spełnienie przez skarżącą dwóch kryteriów, o których mowa wart. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, a mianowicie, iż w dniu [...] skarżąca nie posiadała kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt. 5 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000r. jak również, że nie istniała możliwość zatrudnienia jej na czas nieokreślony w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r.. Skarżąca wskazała, iż posiada stopień naukowy doktora nauk [...], jest nauczycielem akademickim zatrudnionym na stanowisku [...] Politechniki [...] w G., pracowała również od [...] jako nauczyciel w szkołach różnego typu oraz fakt ukończenia przez nią w roku [...] podyplomowego studium doskonalenia pedagogicznego prowadzonego na Politechnice [...]. Podniosła, że ustalenie [...] Kuratora Oświaty - kwestionującego jej kwalifikacje - poprzez wskazanie, że ukończenie wyżej wymienionego studium nie jest równoznaczne z posiadaniem kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela mianowanego zostało dokonane w oparciu o nieprawidłowe i powierzchownie przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie treści programowych ukończonego przez skarżącą studium, gdyz jedynym dowodem przeprowadzonym przez [...] Kuratora Oświaty w tej sprawie był dowód z dokumentu -zaświadczenia wystawionego przez Politechnikę [...] - [...]. Poczynione przez [...] Kuratora Oświaty ustalenia nie mogą być potraktowane jako wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w rozumieniu art. 77 § 1 k.p.a., gdyż jak powszechnie wiadomo, nazwa przedmiotu w programie nauczania, w szkole dowolnego szczebla, stanowi jedynie ogólne określenie jego treści, nie mówiąc nic o szczegółowym programie wykładu lub stopniu szczegółowości omawianych w toku zajęć zagadnień. Do ustalenia tej kwestii potrzebne jest zbadanie, jaki był szczegółowy plan wykładów ze wszystkich objętych programem przedmiotów. Podniosła, iż [...] Kurator Oświaty nie odniósł się też do, podnoszonego przez skarżącą na wszystkich etapach postępowania, faktu, że od początku jej pracy w szkolnictwie wszystkie kolejne zatrudniające ją szkoły uznawały, że ma ona bez wątpienia przygotowanie pedagogiczne. Kwalifikacje skarżącej nie były więc nigdy kwestionowane przez pracodawcę, organy prowadzące szkołę a nawet przez nadzór pedagogiczny, w tym oczywiście także kuratora oświaty.
Zdaniem skarżącej istotne jest to, że w myśl § 1 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08 maja 1989 r w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. z 1989 r. Nr 34, poz. 189), ukończone przez skarżącą studium doskonalenia pedagogicznego zostało uznane za dające przygotowanie pedagogiczne, a tym samym kwalifikujące absolwentów do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach i innych placówkach oświatowo -wychowawczych. Oznacza to, że w dacie wejścia w życie powołanego rozporządzenia skarżąca uzyskała kwalifikacje do wykonywania zawodu, których do dziś nie utraciła.
Skarżąca zauważyła, że przepis § 12 rozporządzenia z 1991 r. w części, w której wyłącza on zachowanie kwalifikacji przez nauczycieli nie będących mianowanymi, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 9 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania. Podniosła, iż rozporządzenie z 1991 r. zostało wydane w oparciu o delegację ustawową sprzeczną z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. i jako takie nie może być od daty wejścia w życie Ustawy Zasadniczej, prawidłową podstawą decyzji administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej niezgodność delegacji ustawowej, na mocy której wydane zostało przedmiotowe rozporządzenie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP nie ulega wątpliwości. Świadczy o tym pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w uzasadnieniu do wyroku z dnia 12 maja 2004, sygn. akt U 1/04, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP § 1 pkt 4 rozporządzenia z 1991 r. w zakresie w jakim powierzał on kuratorowi oświaty ustalenie, czy dany kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju zajęć. Niekonstytucyjność rozporządzenia z 1991 r. jest oczywista, tym bardziej że ustawodawca uznając jego wadliwość nadał mu na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 2004 r o zmianie ustawy -Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r, Nr 179, poz. 1845) nowe brzmienie, odpowiadające kryteriom prawidłowej delegacji ustawowej wymienionym w art. 92 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem strony kwestii kwalifikacji skarżącej nie można też rozpatrywać w oderwaniu od faktu, że jest ona długoletnim nauczycielem akademickim.
Strona skarżąca podniosła, iż w zaskarżonej decyzji [...] Kurator Oświaty dokonał błędnej wykładni art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 10 ust. 2 pkt.6. ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. W myśl powołanego przepisu jednym z kryteriów uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego była możliwość zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony.
Zdaniem skarżącej – przedstawiła ona - znajdujące się w aktach sprawy, zaświadczenie wydane przez dyrektora [...] w G., czyli zatrudniającej ją szkoły, z którego wynika, że zarówno w dniu [...] jak i po tej dacie istniała możliwość zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze godzin.
[...] Kurator Oświaty wbrew treści przedstawionego przez skarżącą dokumentu przyjął, że dowodzi on braku możliwości zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze czasu pracy. Za taką wykładnią zaświadczenia miałoby przemawiać to, że w arkuszu organizacji roku szkolnego [...] dyrektor szkoły ujął pięciu innych nauczycieli nauczających tych samych przedmiotów, co skarżąca. Nadto [...] Kurator Oświaty przyjmuje, że fakt, iż skarżąca była zatrudniona na pełnym etacie w Politechnice [...], a praca w szkole stanowiła dla niej dodatkowe źródło zatrudnienia stanowi przesłankę negatywną do przyjęcia, że istniała możliwość zatrudnienia jej na cały etat. Wskazuje także, że skarżąca nie występowała nigdy o zatrudnienie na pełnym etacie.
Skarżąca wskazała, iż [...] Kurator Oświaty przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie w sposób urągający podstawowym zasadom rzetelnego postępowania administracyjnego. Oparł się bowiem wyłącznie na dowodach z dokumentów i to takich, z treści których nie można wnioskować, ani o możliwości zatrudnienia skarżącej, ani tym bardziej o tym, że nie chciała ona podjąć pracy w [...]. Nadto [...] Kurator Oświaty nie przeprowadził także dowodu z przesłuchania skarżącej w charakterze strony. Strona podniosła, że skoro organ administracyjny uważa, że o możliwości zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin decydują okoliczności leżące po stronie nauczyciela, winien był przesłuchać skarżącą na okoliczność tego, czy gdyby zaproponowano jej zatrudnienie jej w pełnym wymiarze godzin jako nauczyciela mianowanego i z wynagrodzeniem odpowiednim do posiadanego stopnia awansu zawodowego, przyjęłaby tę ofertę. Zdaniem skarżącej analizowany przepis art. 10 ust. 2 pkt. 6 stanowi o "istnieniu możliwości zatrudnienia," a nie o obowiązku podjęcie pracy w pełnym wymiarze godzin. Nie wymaga także składania dodatkowych oświadczeń woli w przedmiocie podjęcia pracy w pełnym wymiarze godzin. Co więcej, zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami wykładni oświadczeń woli, mogą być one wyrażone w dowolny, byle zrozumiały sposób. Skarżąca wnosząc o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez nią ex lege stopnia nauczyciela mianowanego w sposób dostateczny przejawiła wolę pozostania w szkolnictwie i stabilizacji swojej kariery nauczycielskiej.
Podniosła, iż [...] Kurator Oświaty przywołuje jako kluczową podstawę prawną art. 10 ust. 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. w myśl którego z osobami, dla których praca w szkole jest dodatkowym zajęciem, zawiera się umowę o pracę. Wskazała, iż przepis art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw nadawał nauczycielom takim jak skarżąca stopień nauczyciela mianowanego, nie zobowiązywał natomiast do nawiązania z nimi stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie aktu mianowania, ani na żadnej innej podstawie. Przywołany przepis wskazywał jedynie, że nauczyciele ci mają spełnić warunki, o których mowa wart. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000. Od tej daty art. 10 Karty otrzymał bowiem nowe brzmienie, w związku z reformą systemu oświaty. Oznacza to, że art. 10 ust. 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu przywołanym przez [...] Kuratora Oświaty nie obowiązywał w dniu wejścia w życie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Nie można też zastosować go do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy -Karta Nauczyciela obowiązujących w dniu 05 kwietnia 2000r, gdyż przywołany wcześniej przepis, na mocy którego skarżąca nabyła uprawnienia, odwołuje się do stanu faktycznego i prawnego na dzień 31 sierpnia 2000 r. kiedy art. 10 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela miał zupełnie inne brzmienie.
Na zakończenie strona skarżąca wskazała, iż art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw w części w jakiej wiąże on możliwość uzyskania stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego z zatrudnieniem w określonym wymiarze pracy jest - jej zdaniem - niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP., co wywodziła z okoliczności, iż podobny przepis zawarty był w art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przepis ten przewidywał uzyskanie z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego przez nauczycieli zatrudnionych w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2004 sygn. akt P 15/03 przepis ten został uznany w części obejmującej słowa "w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć" za niezgodny z art. 32 ust. 1 Ustawy Zasadniczej, jako pozostający w oczywistej sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Artykuł 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw zawiera analogiczną regulację, zaostrzoną dodatkowo przez odwołanie do art. 10 ust. 2 pkt. 5 ustawy Karta Nauczyciela. Objęty tymi przepisami nauczyciele musieli nie tylko być zatrudnieni w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, ale dodatkowo musiała istnieć możliwość zatrudnienia ich w pełnym wymiarze czasu pracy. Zastosowane wobec nich kryteria są znacznie ostrzejsze, niż te, które dotyczyły nauczycieli uzyskujących stopień nauczyciela mianowanego na podstawie niezgodnego z Konstytucją RP art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy -Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Oznacza to , że również ograniczenie nadania stopnia nauczyciela mianowanego wyłącznie do nauczycieli, którzy byli zatrudnieni na 1/2 etatu oraz mogli być zatrudnieni na całym etacie również pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Nie podzielił żadnego z zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie mogła ona odnieść skutku.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.
Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznanie przedmiotowej skargi wymaga zbadania przez Sąd, czy skarżąca K.S. spełniała wymogi określone w art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy i systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawę Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 111. poz. 1194 ze zm.), która weszła w życie z dniem 21 października 2001 r. Powołany przepis, stanowi, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 3, w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego:
1) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni
w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
2) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat
- o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli:
1) posiada obywatelstwo polskie,
2) posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
3) korzysta z praw publicznych,
4) nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne lub
o ubezwłasnowolnienie,
5) posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska,
6) może być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony,
7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. K.S. była zatrudniona w [...] w G. w wymiarze [...] godzin zajęć. Zatem, spełniła wymóg art. 28 ustawy dotyczący zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.
Analizując warunki zatrudnienia na podstawie mianowania określone w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. należy uznać, że w dniu [...] K.S. spełniła następujące kryteria: posiadała obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych, korzystała z praw publicznych, nie toczyło się przeciwko niej postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, bezpośrednio przed mianowaniem wykonywała pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskała pozytywną ocenę w tym zakresie.
K.S. legitymuje się dyplomem magistra inżyniera [...] uzyskanym w Politechnice [...] [...] oraz dyplomem nadania stopnia naukowego doktora nauk [...] w dniu [...]. Pracując w charakterze [...] w Politechnice [...] złożyła w dniu [...] egzamin z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych i uzyskała zaświadczenie nr [...] potwierdzające ukończenie Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego w Politechnice [...].
W dniu [...] K.S. zajmowała stanowisko nauczyciela przedmiotu "[...]". Spełniła więc wymóg obowiązującego wówczas rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 1991 r. w części dotyczącej posiadania przygotowania kierunkowego do nauczania przedmiotu. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że w dniu
[...] K.S. zawarła na okres od [...] do
[...] umowę o pracę w [...] w G. w wymiarze [...] zajęć dydaktycznych w tygodniu i powierzono jej obowiązki nauczyciela [...], co nakazuje przyjąć, że z dniem
[...] strona spełniała wymóg zatrudnienia w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć (18 h).
Przeto też istotę niniejszego sporu stanowi kwestia czy K.S. na dzień [...] posiadała kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, a także czy spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy Karta Nauczyciela (w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r.).
Analizując przesłankę określoną w art. 10 ust. 2 pkt 5 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. stwierdzić należy na wstępie, że strona legitymuje się zaświadczeniem ukończenia w dniu
[...] Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...].
Przystępując do zasadniczych rozważań w kwestii, czy skarżąca posiada należyte przygotowanie pedagogiczne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego w rozumieniu przepisu art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy i systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawę Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 111. poz. 1194 ze zm.) należy zauważyć, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela w art. 1 określa jacy nauczyciele podlegają niniejszej ustawie, a co za tym idzie uściśla w stosunku do jakiej kategorii nauczycieli jej przepisy mają zastosowanie. Historyczna analiza zapisu treści wspomnianego przepisu wskazuje, iż osoby posiadające w danym momencie jedynie status nauczyciela akademickiego nigdy nie podlegały zapisom tej ustawy ,a jej przepisy dotyczyły tylko nauczycieli działających w "systemie oświaty".
Zapisy ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 256, poz. 2572 z 2004 r.) wyraźnie wykluczają z "systemu oświaty" szkoły wyższe (podobnie szkół tych nie dotyczyła poprzedzająca wspomnianą ustawę, ustawa z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz.U. Nr 32, poz.160 ze zm.).
Nauczycielem w rozumieniu przepisu art. 3 ust.1 Karta Nauczyciela jest osoba zatrudniona w szkołach i placówkach wymienionych w tej ustawie.
W tym miejscu nie sposób zauważyć, iż oczywistym jest , że z faktu pracy skarżącej na uczelni wyższej nie wynikają dla niej jakiekolwiek uprawnienia oparte na ustawach o systemie oświaty i Karta Nauczyciela.
Jak wynika z ustaleń organów orzekających w sprawie - niekwestionowanych w skardze - skarżąca podjęła pracę w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty" w dniu [...].
Stąd też skoro skarżąca przed tą datą nie była zatrudniona w charakterze nauczyciela w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty", to oczywistym jest, iż nie sposób oceniać, czy ma ona przygotowanie pedagogiczne określone w przepisach rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 29, poz. 206) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz. 189). Zważając , iż oba w/wym. rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w Karcie Nauczyciela (art.9 ust. 2), to oczywistym jest, iż określały one uprawnienia i dotyczyły kwalifikacji osób zatrudnionych w charakterze nauczycieli (art. 3 ust.1 Karty Nauczyciela) w okresie ich obowiązywania (tj. zatrudnionych w dniu ich wejścia w życie, jak też osób , które podjęły zatrudnienie w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty" w okresie obowiązywania tych aktów). Skoro zatem skarżąca w ogóle w okresie obowiązywania wspomnianych dwóch rozporządzeń z roku 1982 i 1989 ( tj. do dnia [...]) nie była zatrudniona w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty", a co za tym idzie nie mogła posiadać statusu nauczyciela w rozumieniu ustawy Karta Nauczyciela, to nie sposób oceniać jej kwalifikacji w zakresie przygotowania pedagogicznego w oparciu o przepisy obowiązujące przed podjęciem przez nią pierwszego zatrudnienia w szkole mieszczącej się w "systemie oświaty".
Nie sposób bowiem "oderwać" treści rozporządzenia wykonawczego do ustawy Karta Nauczyciela, od treści samej ustawy. Skoro bowiem ustawa reguluje prawa i obowiązki określonego w niej kręgu podmiotowego (wymienionych tam nauczycieli), to oczywistym jest, iż rozporządzenie wykonawcze do tej ustawy tego kręgu podmiotowego rozszerzać nie może.
Stąd też trafnie organ odwoławczy dokonał oceny przygotowania pedagogicznego skarżącej w oparciu o przepisy obowiązujące w momencie kiedy podjęła ona zatrudnienie w szkole, a więc w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.
w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. 98, poz. 433 ze zm.), które obowiązywało w okresie od
31 października 1991 r. do dnia 07 października 2002 r. w § 1 pkt 2 zawierało zapis, że przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy
i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej nauczanych w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia o praktyką pedagogiczną w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin oraz odbycie pozytywnie ocenionych praktyk pedagogicznych w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin;
o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom (zaświadczenie) szkoły wyższej albo świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego prowadzonego przez zakład kształcenia nauczycieli albo placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli.
Stąd też w przedmiotowym przypadku ustalenie czy osoba wnioskująca o nadanie tytułu nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw posiadała na dzień 31 sierpnia 2000 r. przygotowanie pedagogiczne musi nastąpić w oparciu o wymogi określone w przywołanym powyżej § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia, który określa wymagany zakres wiedzy i umiejętności, wymiar czasowy odbywanego szkolenia, podmioty uprawnione do jego prowadzenia oraz dokumenty, które świadczą o posiadaniu przygotowania pedagogicznego.
Z analizy materiałów zgromadzonych w aktach sprawy jak już wspomniano wynika, iż skarżąca legitymuje się zaświadczeniem ukończenia w dniu
[...] Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...]. Plan nauczania Studium Doskonalenia Pedagogicznego przedstawiony w zaświadczeniu z dnia [...] wydanym przez Politechnikę [...] obejmował następujące przedmioty: psychologiczne podstawy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, podstawy dydaktyki szkoły wyższej, etyka zawodowa nauczyciela akademickiego, teoria i metodyka wychowania w szkole wyższej, socjologiczne problemy kształcenia i wychowania w szkole wyższej, technologia kształcenia, metodyka nauczania przedmiotów technicznych i metodologia badań pedagogicznych, łącznie w wymiarze [...] godzin oraz praktykę dydaktyczną w wymiarze [...] godzin.
Jak wynika z planu nauczania, szkolenie to nie obejmowało przedmiotów z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej w wymiarze co najmniej 270 godzin ani też praktyki pedagogicznej w wymiarze co najmniej 150 godzin wymaganych w przepisie rozporządzenia z 10 października 1991 r.
Ponadto, nazwy przedmiotów w większości wskazują na ograniczenie ich zakresu do zagadnień z dydaktyki, psychologii, kształcenia i wychowania w szkołach wyższych, co świadczy o ukierunkowaniu do pracy dydaktycznej w szkołach wyższych, a nie w szkołach działających na podstawie ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie kwalifikacji nauczycieli z 10 października 1991 r., o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy, m.in., zaświadczenie szkoły wyższej. W treści zaświadczenia wydanego przez Politechnikę [...] nie potwierdzono uzyskania nauczycielskiego przygotowania pedagogicznego, zawarto jedynie informację o złożeniu przez K.S. egzaminu z zakresu kształcenia pedagogicznego pracowników naukowo-dydaktycznych oraz o tym, że zaświadczenie jest dowodem ukończenia Studium Doskonalenia Pedagogicznego organizowanego w Politechnice [...].
Zważając na powyższe informacje, w szczególności na fakt znacznego ograniczenia ilości zajęć - jedynie [...] godzin , co nie stanowi nawet [...] % godzin wymaganych rozporządzeniem z roku 1991 ( nie mniej 270 godzin) zbędne były zdaniem Sądu dalsze dywagacje na temat, czy ukończenie studium pedagogicznego przez skarżącą w roku [...] spełnia wymogi określone w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r..
Ustalenia te - zdaniem Sądu - pozwalają na przyjęcie, że K.S. nie posiada przygotowania pedagogicznego w rozumieniu § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie kwalifikacji nauczycieli.
Tylko łączne spełnienie wszystkich wymogów przewidzianych w art. 9b ustawy Karta Nauczyciela umożliwia wydanie pozytywnego dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcia. Niespełnienie chociażby jednego z omawianych warunków obliguje organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego.
Stąd też samo niespełnienie warunku posiadania wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego przez skarżącą obligowało organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego.
Wobec tego druga podnoszona w sprawie kwestia , a mianowicie kwestia możliwości zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze czasu na czas nieokreślony pozostaje już w zasadzie bez znaczenia, skoro po stronie skarżącej brak było wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego.
W tej mierze wskazać można jedynie, iż art. 10 ust. 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. nie stanowił "kluczowej podstawy prawnej" zaskarżonego aktu, a został jedynie nietrafnie przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnie przepis art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw nadawał nauczycielom takim jak skarżąca stopień nauczyciela mianowanego, nie zobowiązywał natomiast do nawiązania z nimi stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie aktu mianowania, ani na żadnej innej podstawie. Przywołany przepis wskazywał jedynie, że nauczyciele ci mają spełnić warunki, o których mowa wart. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000. Od tej daty art. 10 Karty otrzymał bowiem nowe brzmienie, w związku z reformą systemu oświaty. Oznacza to, że art. 10 ust. 5 Karty Nauczyciela w brzmieniu przywołanym przez [...] Kuratora Oświaty nie obowiązywał w dniu wejścia w życie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 o zmianie ustawy -Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy -Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw ,a co za tym idzie nie można było go zastosować go do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy -Karta Nauczyciela obowiązujących w dniu 05 kwietnia 2000r, gdyż przywołany wcześniej przepis, na mocy którego skarżąca nabyła uprawnienia, odwołuje się do stanu faktycznego i prawnego na dzień 31 sierpnia 2000 r. kiedy art. 10 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela miał zupełnie inne brzmienie.
W kwestii art. 10 ust. 2 pkt.6. ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 kwietnia 2000 r. wskazać należy, iż w myśl powołanego przepisu jednym z kryteriów uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego była możliwość zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony. Zebrany zaś w sprawie materiał dowodowy – zdaniem Sądu – nie dowodził braku możliwości zatrudnienia skarżącej w pełnym wymiarze czasu pracy.
Kwestie te jednakże – wobec przyjęcia - niespełnienia przez skarżącą warunku posiadania wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego obligującego organ do odmowy nadania stopnia awansu zawodowego – pozostają w tym momencie bez znaczenia prawnego.
Ponadto należy wskazać, iż wbrew temu co podnosi strona skarżąca żaden przepis rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.
w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia nie został uznany za niekonstytucyjny , w szczególności przywołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt U 1/ 04, gdyż orzeczenie to dotyczyło rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288). Jedynie w uzasadnieniu tego orzeczenia na marginesie zasadniczych rozważań Trybunał Konstytucyjny zawarł swoje spostrzeżenia w kwestii konstytucyjności art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela.
Wobec przyjęcia przez Sąd , iż skarżąca przed datą rozpoczęcia pracy w szkolnictwie mieszczącym się "w systemie oświaty" niespełniała warunku posiadania wymaganego przepisami prawa przygotowania pedagogicznego, bezprzedmiotowe są dywagacje na temat konstytucyjności przepisu § 12 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r..
Faktem jest także , iż niekonstytucyjność pozostałych przepisów wskazywanych przez skarżącą w treści skargi nie została stwierdzona orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a okoliczność, iż przepisy te już nie obowiązują uniemożliwia zbadanie ich konstytucyjności przez wymieniony organ.
Nie sposób przy tym nie zwrócić uwagi na oczywiste niekonsekwencje w sposobie rozumowania strony skarżącej. Niekonsekwencje te prowadzą do wniosku, iż zdaje się wydawać , iż sama strona skarżąca nie jest przekonana o niekonstytucyjności niżej wymienionego przepisu prawa. Strona skarżąca zaprezentowała w tej mierze swoisty dualizm rozumienia konstytucyjności tego samego przepisu prawa. W sytuacji bowiem korzystnych dla niej (jej zdaniem) uregulowań prawnych nie dostrzega niekonstytucyjności tego samego przepisu prawa, którego konstytucyjność w dalszej części skargi kwestionuje. Z jednej bowiem strony skarżąca wywodzi, iż rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia jest niekonstytucyjne, gdyż zostało wydane w oparciu o niekonstytucyjną delegację art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela ( w brzmieniu na dzień wydania rozporządzenia). Z drugiej zaś strony swoje uprawnienia (w zakresie przygotowania pedagogicznego) wywodzi z zapisów (jak można mniemać konstytucyjnego, gdyż nie stawia tu żadnych zarzutów niekonstytucyjności) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 08 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 34, poz. 189), które zostało wydane na podstawie tej samej delegacji ustawowej art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela , w tym samym brzmieniu jak w momencie wydania rozporządzenia z Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r..
Na zakończenie zauważyć należy, że omawiane tu warunki dotyczą jedynie nadania stopnia awansu zawodowego, a nie dotyczą kwestii zatrudnienia nauczyciela, czy też prawa nauczyciela do wykonywania jego zawodu. Nadal istnieją możliwości zatrudniania nauczycieli nie tylko przez mianowanie, ale także poprzez zawarcie umowy o pracę.
Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych - które miałyby wpływ na wynik sprawy - to na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło