IV SA/Gl 650/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi V.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Burmistrza Miasta W. decyzją z dnia [...] Nr [...] postanowił przyznać V. K. świadczenie wychowawcze na dziecko M. K. w wysokości 500,00 złotych miesięcznie na okres od 01 kwietnia 2016 roku do 30 września 2017 roku oraz odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko K. K. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jako uzasadnienie organ pierwszej instancji przywołał brzmienie obowiązujących przepisów oraz podał między innymi, iż rodzina nie spełnia kryterium dochodowego do otrzymania świadczenia wychowawczego na syna K. K., przywołując stosowne wyliczenia. Organ przywołał przepis art. 2 ust. 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, stwierdzając, że wnioskowane do odliczenia przez stronę dochody w postaci nagrody jubileuszowej, premii i zapomogi z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie stanowia tzw. dochodu utraconego. Od tej decyzji tej decyzji odwołanie wniosła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna K. K., przedstawiając trudną sytuację materialną rodziny niepozwalającą na zabezpieczenie występujących potrzeb bytowych rodziny, zwracając się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy. V. K. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nie wliczanie nagrody jubileuszowej do dochodu rodziny za rok 2014. Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z ustawą z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci uprawnieni do skorzystania z pomocy uprawnieni są rodzice oraz opiekunowie dzieci do 18 roku życia. Organ odwoławczy podkreślił, że rodzina z dwojgiem niepełnoletnich dzieci może otrzymać świadczenie na drugie i kolejne dziecko niezależenie od dochodu. W przypadku rodzin z dochodem poniżej 800 zł netto na osobę wsparcie może otrzymać rodzina także na pierwsze lub jedyne dziecko. Dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym kryterium dochodowe jest wyższe i wynosi 1200 zł netto. Do wsparcia uprawnione są także rodziny zastępcze oraz rodzinne domy dziecka na każde dziecko, na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. W składzie rodziny brane są pod uwagę pozostające na utrzymaniu dzieci do ukończenia 25 roku życia oraz wliczane też są dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Do świadczenia uprawnieni są zarówno rodziny, w których rodzice są w związku małżeńskim jak i rodziny niepełne oraz rodzice pozostający w nieformalnych związkach. Kolegium zaznaczyło, że prawo do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres ustala się na podstawie dochodu osiągniętego w roku kalendarzowym 2014 roku, z uwzględnieniem określonych ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Jeżeli sytuacja rodziny uległa pogorszeniu, to w przypadkach określonych w ustawie, dochodu utraconego nie uwzględnia się. Utrata dochodu ma, więc miejsce wtedy, gdy członek rodziny nie osiąga już dochodu, który utracił, np. w wyniku rozwiązania umowy o pracę. W takiej sytuacji do dochodu rodziny nie wlicza się dochodu utraconego, np. nie uzyskiwanego z powodu rozwiązania umowy o pracę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obniżenie wynagrodzenia w ramach wykonywanego zatrudnienia lub otrzymanie w roku bazowym nagrody jubileuszowej nie jest utratą dochodu i nie ma wpływu na obliczanie dochodu w celu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób (tj. osób spoza rodziny) są odliczane od dochodu. Przy ustalaniu dochodu nie wlicza się m.in. świadczeń rodzinnych (z wyjątkiem świadczenia rodzicielskiego), świadczeń z pomocy społecznej oraz wszelkich innych środków, których nie obejmuje definicja dochodu zawarta w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze lub jedyne dziecko uwzględnia się otrzymywane alimenty oraz stypendia socjalne. Zasiłek rodzinny oraz świadczenie pielęgnacyjne nie wlicza się do dochodu rodziny. Nadto świadczenie wychowawcze nie jest opodatkowane oraz nie jest liczone do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z innych systemów wsparcia, dotyczy to w szczególności świadczeń z pomocy społecznej, funduszu alimentacyjnego, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 18 kwietnia 2016 roku do MOPS w W. wpłynął wniosek strony o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci: K. K. oraz M. K. w okresie zasiłkowym 2016/2017. Z materiałów wynika, iż V. K. jest rozwiedziona a jej rodzina w rozumieniu przepisów ustawy jest trzyosobowa, syn K. K. został zaliczona mocy orzeczenia o niepełnosprawności do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2020 roku. Strona w dniu 18 kwietnia 2016 roku wniosek podpisała oraz złożyła oświadczenie, z którego wynika, że zapoznała się z pouczeniem zawartym we wniosku oraz jest świadoma, odpowiedzialności karnej za złożenia fałszywego oświadczenia. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ pierwszej instancji na podstawie zebranych dokumentów prawidłowo ustalił, iż miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony tj. 1261,08 złotych - zgodnie z definicją ustawową dla celów ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - przekracza kryterium dochodowe. Zaakcentowano, że prawidłowe wyliczenia dochodu rodziny są należycie udokumentowane w aktach sprawy, a co za tym idzie, stosownie do przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci stronie nie przysługuje prawo do zawnioskowanego świadczenia na syna K. K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca V. K. szeroko opisała swoją sytuację dochodową rodziny, w tym kwestię wysokości nagrody jubileuszowej za 25 lat pracy otrzymanej w roku 2014. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zwana dalej "ustawą" . Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Przysługuje ono matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2 ww. artykułu) do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 3 ww. artykułu) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Przy tym (w myśl art. 5 ust. 4 cyt. ustawy) jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł. Natomiast przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1–3 ( art. 2 pkt 2 ustawy), a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dochód stanowi: po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochód stanowią również inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym alimenty na dzieci oraz dochody z gospodarstwa rolnego (odpowiednio art. 3 ust. 1 lit. c tiret 14 i tiret 23 ww. ustawy). Z powyższego wynika, iż rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Z utratą dochodu mamy do czynienia wówczas kiedy następuje utratą zatrudnienia. Zatem w przypadku skarżącej nie zachodzi sytuacja utraty dochodu osiąganego w 2014 r. z tytułu otrzymania nagrody jubileuszowej, albowiem nie utraciła ona zatrudnienia. Stąd też dochodu osiągniętego w ramach pracy – nagrody jubileuszowej nie można było uznać za dochód utracony w myśl przepisów wyżej już cytowanego art.7 ust.1 w związku z art.2 pkt. 19 omawianej ustawy. Powyższe, w powiązaniu z niespornym w sprawie faktem, że dochód skarżącej w roku 2014 przekroczył ustanowione w ustawie kryterium dochodowe prowadzi do wniosku, ze zapadłe w sprawie orzeczenia są prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził, by organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, jak też nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na koniec, odnosząc się do zawartego w skardze postulatu, by z uwagi na trudną sytuację finansowa rodziny skarżącej brać pod uwagę przy rozpatrzeniu jej wniosku obecnie uzyskiwane dochody, Sąd stwierdza, że nie jest to możliwe. W świetle art. 6 ustawy – Kodeksu postępowania administracyjnego określającego zasadę legalizmu organy miały obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z wcześniejszych rozważań Sądu brak jest w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przepisów, które dawałyby podstawę do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w przypadku przekroczenia kwoty kryterium dochodowego. Z kolei Sąd sprawując kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie może w swoim orzecznictwie – jak już wyżej wspomniano - opierać się na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.