IV SA/Gl 652/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. i P. C. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo-wychowawczych, w kwestii wniosku o przyznanie uczestnikowi postępowania - Ś. S. R. O. prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić Ś. S. R. O. od kosztów sądowych; W dniu 15 grudnia 2009 r. uczestnik postępowania - Ś. S. R. O. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskujący podmiot jest stowarzyszeniem zwykłym, opiera swą działalność wyłącznie na społecznej, bezinteresownej aktywności swoich członków, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje jakichkolwiek przychodów i nie posiada środków finansowych wystarczających na uiszczenie opłat związanych z postępowaniem sądowym. Równocześnie wskazano, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku trwałego ani rachunków bankowych, zaś jedyne pozostające w jego dyspozycji środki pieniężne pochodzą ze składek opłacanych w wysokości [...] miesięcznie przez [...] członków i przeznaczane są na pokrycie kosztów korespondencji prowadzonej w sprawach należących do zakresu jego statutowej działalności. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, Ś. S. R. O. nadesłała pismo procesowe datowane na 1 lutego 2010 r., w którym oświadczyła, iż z uwagi na fakt nieosiągania przychodów oraz niepozyskiwania żadnych środków finansowych nie prowadzi kasy i nie sporządza raportów kasowych jak również ewidencji bądź zestawień przychodów i rozchodów. Nie sporządza również rocznych sprawozdań finansowych, jako że nie prowadzi żadnej gospodarki finansowej i nie posiada jakiegokolwiek majątku a także nie ponosi kosztów, które mogłyby stanowić podstawę do sporządzenia bilansu, rachunku zysków i strat i informacji dodatkowej, o których mowa w §3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 137, poz. 1539 ze zm.). Nadto w przywołanym piśmie wymieniono nazwiska wszystkich [...] osób należących do wspomnianego stowarzyszenia oraz sprecyzowano, że Regulamin działalności Ś. S. R. O. nie przewiduje obowiązku opłacania składek i są one dobrowolnie uiszczane przez członków, którzy ze środków własnych refundują na bieżąco niezbędne wydatki stowarzyszenia ponoszone na opłacenie prowadzonej korespondencji pocztowej. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie - a z mocy art. 12 tej ustawy także uczestnikowi postępowania - może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie przy tym z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Ś. S. R. O. należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wnioskującego podmiotu wynika bowiem, iż nie posiada on jakiegokolwiek majątku, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga żadnych przychodów, zaś jedyne źródło pozyskiwania środków pieniężnych stanowią dla niego dobrowolnie opłacane składki członkowskie, które są w całości przeznaczane na pokrycie kosztów prowadzonej przezeń korespondencji pocztowej. Dołączony do akt niniejszej sprawy "Regulamin działalności" uchwalony przez członków założycieli w dniu [...] (vide: karta nr 30) potwierdza przy tym, że wspomniane stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie przyjmuje żadnych darowizn, spadków, zapisów, dotacji i nie korzysta z ofiarności publicznej, zaś niezbędne koszty jego działalności pokrywają solidarnie członkowie. Zważywszy powyższe uznano, że uczestnik postępowania wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie posiada środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §2 pkt 2 tej ustawy. Na marginesie trzeba zwrócić uwagę, że skutkiem niniejszego postanowienia jest zwolnienie od kosztów sądowych wyłącznie Ś. S. R. O. Jakkolwiek bowiem podmiot ten występuje w niniejszej sprawie zarówno w charakterze uczestnika postępowania jak i pełnomocnika skarżących, to jednak treść złożonego przezeń wniosku o przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości, że żądanie to złożone zostało przezeń jedynie we własnym imieniu. (patrz: rubryka nr 2.1 zawierająca oznaczenie wnioskodawcy. Warto także zaznaczyć, iż omawiany wniosek został sporządzony na formularzu "PPPr" przeznaczonym dla osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej). W konsekwencji należy podkreślić, że przyznane prawo pomocy nie odnosi się do skarżących, to jest do J. C. i P. C. Skoro bowiem w zakresie niniejszego postępowania nie został zgłoszony wniosek o przyznanie rzeczonego dobrodziejstwa procesowego wspomnianym osobom, to brak było jakichkolwiek podstaw do zwalniania ich z obowiązku ponoszenia wymaganych kosztów związanych z postępowaniem sądowym.