IV SA/Gl 656/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik NSA Wiesław Morys Protokolant: st.ref. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu w dniu 09 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...], 2. ustala, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c i art. 76 ust. 2 pkt. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. nr 99, poz. 1001) skierowaną do J. G. orzekł, że wymieniony pobrał nienależne świadczenie pieniężne za okres od dnia [...] 1992 r. do dnia [...] 1992 r. w kwocie brutto: [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał ,że na podstawie przedłożonych dokumentów i złożonych oświadczeń strona postępowania została zarejestrowana w dniu [...] 1992 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia [...] 1992 r. do dnia [...] 1992 r.. Pismem z dnia [...] 2005 r. ZUS, Oddział w C. zwrócił się z prośbą o wydanie opinii, czy zasiłek dla bezrobotnego pobrany przez stronę postępowania w okresie od dnia [...] 1992 r. do dnia [...] 1992 r. był świadczeniem pobranym należnie. Do pisma dołączono świadectwo pracy z dnia [...] 1994 r. na okoliczność zatrudnienia w okresie od dnia [...] 1992 r. do dnia [...] 2004 r. w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie "A" Sp. z o. o w W.. Organ podkreslił, że w wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji, ustalono że strona z dniem [...] 1992 r. przestała spełniać warunki ustawy niezbędne do uznania za osobę bezrobotną i pobierania zasiłku dla bezrobotnego, gdyż podjęła zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym pobrany przez nią w okresie od [...] 1992 r. do [...] 1992 r. zasiłek dla bezrobotnego, w kwocie brutto [...] zł był świadczeniem nienależnym. Od tej decyzji J. G. złożył odwołanie podnosząc, iż nie pamięta faktycznej daty podjęcia zatrudnienia w 1992 r. w firmie "A", gdyż świadectwo pracy otrzymał pocztą w 1994 r. i w związku z tym wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późno zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż nie ulega wątpliwości, iż świadczenie pieniężne uzyskane przez stronę w okresie od [...] 1992 r. do [...] 1992 r. jest świadczeniem nienależnym, gdyż jak ustalił organ I instancji była ona wówczas zatrudniona i nie spełniała warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej a w konsekwencji także uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Organ odwoławczy podkreślił przy ty , iż w myśl art. 76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, roszczenia z tytułu m.in. zasiłków dla bezrobotnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia spełnienia warunków do ich nabycia przez uprawnioną osobę, a roszczenia powiatowego urzędu pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia ich wypłaty. Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji nie żądał od strony zwrotu nienależnie uzyskanego w 1992 r. świadczenia pieniężnego z Funduszu Pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. G. domagał się "anulowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. i przywrócenia czteromiesięcznego zasiłku i zarejestrowania". Ponownie podnosił, że nie pamięta od kiedy podjął pracę, a osoba wypisująca świadectwo pracy mogła się pomylić. Naprowadził również okoliczności dotyczące jego pracy w ówczesnej C.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Z akt administracyjnych sprawy (karty rejestracyjnej bezrobotnego) wynika, że J. G. został zarejestrowany po raz pierwszy w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu [...] 1992 r. uzyskując prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] 1992 r.. Pobrał zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] 1992 r. do [...] 1992 r.. Z kolei z treści świadectwa pracy z dnia [...] 1994 r. wystawionego przez Przedsiębiorstwo "A" Sp. Z o.o. w W. wynika, że skarżący był zatrudniony w tej firmie od dnia [...] 1992 r. do [...] 1994 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Przepis art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) stanowi w ust. 1 , że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, zaś w ust. 2 pkt. 1, iż za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Oczywistym jest, że orzeczenie zwrotu nienależnego świadczenia, może nastąpić jedynie po uprzednim ustaleniu, we właściwym trybie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w drodze decyzji administracyjnej , że danej osobie w konkretnie określonym okresie zasiłkowym nie przysługiwał status osoby bezrobotnej i będące pochodną tego statusu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Dopiero dokonanie tego ustalenia pozwala organowi administracji, zająć się kolejną kwestią, a mianowicie sprawą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Akta przedmiotowej sprawy nie zawierają jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej, iż zapadły jakiekolwiek orzeczenia organów administracji określające, iż skarżący J. G. za okres od [...] do [...] 1992 r. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Innymi słowy, skoro z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że nie zapadły stosowne orzeczenia pozbawiające J. G. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] do [...] 1992 r., to brak jest formalno prawnych podstaw do orzekania o zwrocie zasiłku za ten okres. Ponadto należy podkreślić , że wspomniany wyżej przepis upoważnia właściwy organ administracji do orzeczenia "zwrotu nienależnego świadczenia", nie zaś - jak to w istocie uczynił w swojej decyzji organ I instancji, a podzielił ten pogląd organ odwoławczy utrzymując w mocy tą decyzję – do stwierdzenia faktu, że dane świadczenie było świadczeniem nienależnym, bez obowiązku orzekania jego zwrotu. Okoliczność ,że dane świadczenie - w tym przypadku zasiłek dla bezrobotnych - jest świadczeniem nienależnym, wynikać bowiem może jedynie z treści decyzji administracyjnej pozbawiającej J. G. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] do [...] 1992 r., nie zaś z treści decyzji opartej o przepis art. 76 omawianej ustawy. W tym stanie rzeczy, zadaniem organu I instancji będzie w pierwszym rzędzie dokonanie oceny, czy w przedmiotowej sytuacji dotyczącej okresu od [...] do [...] 1992 r. , w ramach stosownych trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego , istnieje w ogóle możliwość wydania orzeczenia o pozbawieniu skarżącego za ten okres statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Na marginesie można wskazać stronie skarżącej, iż nie sposób podzielić jej zasadniczego zarzutu, iż świadectwo pracy z dnia [...] 1994 r. wydane przez Główną Księgową firmy "A" jest błędne w punkcie dotyczącym daty podjęcia zatrudnienia, gdyż z treści tego świadectwa wynika , że skarżący został pouczony o możliwości sprostowania (w odpowiednim trybie i terminie) tego dokumentu w przypadku jego niezgodności ze stanem faktycznym, czego nie uczynił. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie ja poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydane z naruszeniem przepisów procedury i prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu Sąd oparł o przepis art. 152 cyt. ustawy.