IV SA/Gl 657/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-11-16
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Adam Mikusiński, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do badania skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, czy też kwestia ta stanowi zagadnienie prejudycjalne należące do właściwości sądu cywilnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest zobowiązany ustalić istnienie tytułu prawnego do lokalu w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kwestie dotyczące zgodności z prawem umowy najmu, jej warunków, wysokości czynszu czy legalności wypowiedzenia umowy najmu należą do problematyki cywilnej i wykraczają poza kognicję organów administracji. W przypadku zakwestionowania przez stronę skuteczności wypowiedzenia umowy najmu, postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy może zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez sąd cywilny. Skoro strona nie podjęła kroków prawnych w celu podważenia skuteczności wypowiedzenia umowy najmu, organ administracji był uprawniony do stwierdzenia braku tytułu prawnego do lokalu i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ I instancji odmówił jej prawa do dodatku z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, wynikający z wypowiedzianej umowy najmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zakwestionowała legalność wypowiedzenia umowy najmu przez nieuprawniony podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że kwestia skuteczności wypowiedzenia umowy najmu leży w gestii sądu cywilnego, a skarżąca nie podjęła kroków w celu jej zakwestionowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] wydaną w oparciu o przepisy art. 2 – 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 poz. 734 z późn. zm.), po rozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] odmówiono B. K. prawa do dodatku mieszkaniowego.
Przyczyną powyższego rozstrzygnięcia był brak po stronie wnioskodawczyni tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, co wynikało z przedstawionej organowi na wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, sporządzonej przez zarządcę budynku, adnotacji. Zaznaczono tam bowiem, iż umowa najmu zawarta z B. K. została wypowiedziana ze skutkiem na dzień [...].
Wnioskodawczyni zakwestionowała niekorzystną dla niej decyzję Prezydenta Miasta B. odwołując się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
W uzasadnieniu swego odwołania oświadczyła, iż czuje się nadal najemcą lokalu, gdyż w jej opinii jedynym uprawnionym podmiotem do pozbawienia jej uprawnień do zajmowania lokalu byłby sąd, a rozwiązanie dokonał [...], który nie jest nawet właścicielem budynku, w którym znajduje się zajmowany przez nią lokal.
Wskutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne dokonane w dotychczasowym postępowaniu.
Uznało jako bezsporne, na podstawie znajdującego się w aktach sprawy pisma [...] Spółka z o.o. z dnia [...] , iż umowa najmu stanowiąca tytuł prawny do zajmowania przez odwołującą lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w B. przy ul. [...] została rozwiązana z dniem [...] zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ( Dz. U. Nr 71 poz. 733 ).
W oparciu natomiast o zaświadczenie [...] Spółka z o.o. w B. organ odwoławczy przyjął, iż wypowiedzenie umowy najmu nie zostało skutecznie zakwestionowane przez odwołującą.
Nie godząc się również z rozstrzygnięciem jakie zapadło przed organem II instancji B. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą. W skardze tej określiła dokonane jej wypowiedzenie umowy najmu jako bezprawne. W jej opinii dokonane zostało bowiem przez nieuprawniony podmiot, a to [...] Spółka z o.o.. Oświadczyła, iż w dniu [...] zwróciła się pisemnie do [...] lecz nie uzyskała żadnej odpowiedzi. Wskazane pismo nie zostało także wzięte pod uwagę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu swojej decyzji.
Skarżąca występując osobiście na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach oświadczyła, iż nie wystąpiła na drogę sądową o ustalenie wypowiedzenia umowy najmu za bezskuteczne. Nie zwróciła się również do właściciela budynku o przywrócenie jej uprawnień do lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia, których domagała się skarżąca, składając swój wniosek w dniu [...] , przysługują, zgodnie z wolą ustawodawcy, wyłącznie określonym podmiotom. Katalog uprawnionych podmiotów zawarty został w treści art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 poz. 734 z późn. zm.). Do obowiązków organu administracyjnego rozstrzygającego kwestię uprawnień strony do dodatku mieszkaniowego, w pierwszej kolejności należeć będzie zatem ustalenie, czy strona występująca o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego należy do kręgu podmiotów wymienionych w przywołanym przepisie art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę upoważniający organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie.
Ustalenia organów administracji dokonywane w kierunku uzyskania odpowiedzi, na pytanie czy podmiot występujący o dodatek mieszkaniowy posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu nie mogą jednak wykraczać poza ramy postępowania administracyjnego.
Rozważania dotyczące zgodności z prawem zawartej umowy najmu, jej warunków, wysokości ustalonego czynszu, prawidłowej reprezentacji stron umowy najmu, a także legalności dokonanego wypowiedzenia umowy najmu stanowią problematykę cywilną, wykraczającą poza kognicje organów administracji. Organ administracyjny rozpoznając sprawę w zakresie uprawnień strony do dodatku mieszkaniowego jest zatem zobligowany ustalić istnienie tytułu prawnego do lokalu w rozumieniu cytowanego art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych lub brak tego tytułu. Nie jest natomiast uprawniony do zastępowania strony umowy najmu w zakresie jej uprawnień do kontroli skuteczności rozwiązania tej umowy, a postępowanie takie toczyć się powinno na drodze cywilnej.
Jedynie strona posiada takie uprawnienia i w przypadku zakwestionowania przez nią słuszności pozbawienia jej tytułu do lokalu mieszkalnego postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy mogłoby zostać zawieszone przed organami administracji, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego.
Powracając na grunt badanej sprawy zauważa się, iż skarżąca nie kwestionowała faktu wypowiedzenia jej umowy najmu. Przedstawiła natomiast swój pogląd prawny
co do jego legalności. W istocie jednak nie wystąpiła na drogę sądową w celu podważenia skuteczności otrzymanego wypowiedzenia. Nie podjęła również prób mających na celu przywrócenie jej utraconego tytułu do lokalu.
Prowadzi to do jedynego słusznego wniosku, iż na dzień wydawania zaskarżonej decyzji organ administracji uprawniony był do stwierdzenia braku tytułu prawnego po stronie skarżącej do zajmowania przez nią lokalu mieszkalnego. W konsekwencji tego ustalenia zasadną była odmowa przyznania B. K. dodatku mieszkaniowego.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło