IV SA/Gl 659/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wójt Gminy K. działając na podstawie art. 104 k.p.a. (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm), art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 39 ust. 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) decyzją z dnia [...] r. odmówił J.D. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu tj. przebudowy domu. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2012 r. strona złożyła wniosek o udzielenie pomocy – przyznanie środków na generalną przebudowę domu, podnosząc, że z powodu powodzi w maju 2010 r. jest w trudnej sytuacji życiowej tj. brak mieszkania. Podniesiono, że J.D. nie zgłaszała wcześniej potrzeby usunięcia szkód które powstały rzekomo podczas powodzi, a co za tym idzie ze względu na brak zgłoszenia w tamtym okresie rzeczoznawca nie dokonał oględzin budynku. Podkreślono, że z wywiadu środowiskowego wynika, że strona jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej, zajmuje jedną izbę w domu jednorodzinnym, warunki mieszkaniowe złe, mieszkanie bardzo zaniedbane, wymaga remontu. Strona jest osobą w wieku poprodukcyjnym, utrzymującą się z emerytury ZUS. Dochód strony, ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wynosi łącznie 691,25 zł. i przekracza określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, tj. 477,00 zł. wskazano, że organ z urzędu rozważył możliwość udzielenia pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zaznaczono, że mając powyższe na względzie organ decyzją nr [...] z dnia [...] r.. postanowił przyznać stronie świadczenie z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie części kosztów przebudowy budynku mieszkalnego w wysokości 200 zł.. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, zaś gruntowna przebudowa domu nie mieści się w możliwościach finansowych GOPS w K. ze względu na posiadane obecnie ograniczone środki finansowe na udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, przy znacznej i rosnącej liczbie osób ubiegających się o przyznanie tego świadczenia. W odwołaniu od tej decyzji strona ponownie wskazywała, że szkody w domu powstały podczas powodzi. Podnosiła, że mimo deklaracji organu I instancji, że pomoże w umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej i będzie dopłacał do jej pobytu , to jej zdaniem posiadane przez nią dochody są za niskie, aby otrzymała takie miejsce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. wydaną m.in. na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu w pierwszym rzędzie organ odwoławczy przedstawił zasady przyznawania pomocy społecznej. Wskazał, że J.D. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą w podeszłym wieku, legitymuje się dochodem miesięcznym w wysokości 691,25 zł., a co za tym idzie przekracza kryterium dochodowe określone dla osoby samotnie gospodarującej w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, a to 477 zł. podkreślono, że organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku strony uznał, że wskazane przez w/w problemy mieszkaniowe (związane z koniecznością gruntownej przebudowy domu) nie odpowiadają celom jak również nie mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zaznaczono, że organ biorąc pod uwagę sytuację osobistą J.D. oraz trudności lokalowe, w trakcie prowadzonego wywiadu środowiskowego poinformował w/w o możliwości ubiegania się o skierowanie do domu pomocy społecznej (DPS), na co nie wyraziła zgody, a ponadto organ działając z urzędu na zasadzie art. 41 § 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej decyzją [...] nr [...] przyznał stronie zasiłek celowy specjalny w wys. 200,00 zł. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji, co do odmowy udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu domu, albowiem żądanie strony nie stanowi celu pomocy społecznej i nie mieści się w możliwościach tej pomocy, określonych w art. 3 ust. 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej. Odpowiadając na zarzuty strony Kolegium wskazało, że odmowę stanowić może również fakt dysponowania przez organ I instancji ograniczonymi środkami finansowymi i koniecznością zabezpieczenia podstawowych potrzeb innych podopiecznych, których minimum kształtuje się poniżej kryterium ustawowego. Podniesiono, iż ośrodki dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, w konsekwencji czego nie wszystkie wnioski mogą być załatwione pozytywnie, a nadto celem pomocy społecznej jest udzielanie wsparcia najbardziej potrzebującym, jednakże w miarę posiadanych środków i przy uwzględnieniu współdziałania podopiecznych w rozwiązywaniu ich problemów bytowych i umożliwienie im funkcjonowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca J.D. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i udzielenia jej wnioskowanej pomocy. Skarżąca ponownie wskazywała, że szkody powstały podczas powodzi w 2010 r., a nadto wskazała, że jej zdaniem organ I instancji nie chce jej umieścić w DPS, lecz w "punkcie interwencyjnym". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło argumentację powołaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga J.D. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ze zm.). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby, z drugiej natomiast strony konieczne jest spełnienie przez osobę ubiegającą się o taką pomoc kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z powołaną normą w odniesieniu do osoby samotnie gospodarującej, a więc skarżącej, kwota dochodu uprawniająca do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej wynosi 477 zł. Za dochód stosownie do art. 8 ust 3 ustawy uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Oznacza to, że dochód jaki skarżąca uzyskuje w wysokości 691,25 zł. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. W takiej sytuacji organ prawidłowo rozważył wniosek skarżącego w kontekście art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W myśl wskazanego przepisu w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Świadczenie to winno być traktowane jako pomoc szczególna, doraźna ukierunkowana na konkretny cel z zakresu pomocy społecznej, najczęściej z przeznaczeniem na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych osób korzystających z tej pomocy. Ustawodawca nie wyjaśnia pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku, jednakże w ocenie Sądu należy je odnosić do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych, takich jak żywność czy lekarstwa. Wąskie ujęcie szczególnych przypadków uzasadnia również fakt, że ustawodawca nie uzależnił przyznania świadczenia na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej od kryterium dochodowego. Jest to więc świadczenie o charakterze szczególnym, wyjątkowym, związanym z pewnymi nadzwyczajnymi okolicznościami. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji dokonały właściwej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącej. Słusznie wskazano, że rozważając możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego należy mieć na uwadze fakt, że skarżąca jest w trudnej sytuacji życiowej i majątkowej, jednakże skromne środki finansowe będące w dyspozycji Ośrodka Pomocy Społecznej nie pozwalają na udzielenie jej pomocy. Organ odwoławczy określił kolejność uwzględniania zgłaszanych potrzeb i zaznaczył, że konieczne jest przyjęcie limitów wysokości tej formy pomocy. W pierwszej kolejności ośrodki muszą bowiem zarezerwować środki na świadczenia obligatoryjne natomiast świadczenie o które ubiega się skarżąca ma charakter fakultatywny, a więc środki na nie są ograniczone. Nadto odmowa udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu domu nie stanowi celu pomocy społecznej i nie mieści się w możliwościach tej pomocy, określonych w art. 3 ust. 4 cyt. ustawy o pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącą dokonały właściwych ustaleń i wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez skarżącą pomoc nie została jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności uzasadniające przyznanie zasiłku celowego jak i zasiłku celowego specjalnego. Co do sygnalizowanych w skardze wątpliwości co do intencji organu I instancji w kwestii udzielenia pomocy w sprawie ubiegania się przez skarżacą o skierowanie do domu pomocy społecznej (DPS), należy zauważyć, że okoliczności podnoszone w tym względzie przez skarżącą nie są poparte jakimikolwiek wiarygodnymi dowodami. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a