IV SA/Gl 662/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-08-08

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, jej wniosek o zwolnienie z tych kosztów jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna, przy niskich dochodach i znaczących kosztach utrzymania, uniemożliwia jej samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca A.N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odmawiającą uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną (niskie wynagrodzenie, samotne gospodarowanie) i zdrowotną, posiadanie nieruchomości rolnych i domu, ale brak innych zasobów pieniężnych i wartościowych. Przedstawiła również swoje miesięczne koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania zasiłku stałego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; Wraz ze skargą z dnia 23 czerwca 2017 r. A.N. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, iż uskarża się na zły stan zdrowia. Równocześnie oświadczyła, że gospodaruje samotnie i utrzymuje się ze stosunku pracy pobierając miesięczne wynagrodzenie w kwocie netto 1.428,85 zł. Wywiodła też, iż jest współwłaścicielką domu położonego na działce o powierzchni 0,33 ha oraz właścicielką gruntów rolnych o powierzchni 2,44 ha (z dołączonej do akt administracyjnych kopii aktu notarialnego wynika, że wspomniany dom oraz towarzyszące mu grunty rolne, położone są na terenie miejscowości Z. zostały przekazane skarżącej przez jej rodziców w drodze darowizny). Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadto strona wyszczególniła obciążające ją koszty utrzymania wymieniając wśród nich między innymi opłaty mieszkaniowe (157 zł), wydatki na leki (220 zł), opłaty za tzw. media (122 zł) oraz wydatki związane z dojazdami do pracy (240 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 47 akt innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy o sygn. IV SA/Gl 373/17, gdzie A.N. niedawno również składała wniosek o przyznanie prawa pomocy) i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie zaledwie 1.438,85 zł (patrz: potwierdzenie przelewu - karta nr 34 akt wspomnianej wyżej sprawy o sygn. IV SA/Gl 373/17), co zważywszy deklarowaną we wniosku wysokość obciążających ją kosztów utrzymania (częściowo udokumentowanych w zakresie powyższej sprawy o sygn. IV SA/Gl 373/17), do których należy przecież jeszcze doliczyć wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku dla jej koniecznych potrzeb życiowych. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło