IV SA/Gl 663/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-01-21
Skład orzekający: Szczepan Prax, Renata Siudyka, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo zobowiązał policjanta do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 26 do 30 kwietnia 2013 r., uwzględniając datę rozwiązania jego związku małżeńskiego i złożenie oświadczenia mieszkaniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą zwrotu równoważnika za okres od 26 do 30 kwietnia 2013 r. oraz uchylił decyzję organu I instancji w tym zakresie, umarzając postępowanie. Sąd uznał, że poprzedni wyrok sądu administracyjnego, który wiązał organy na podstawie art. 153 PPSA, jednoznacznie stwierdził, że złożenie oświadczenia mieszkaniowego w dniu 17 maja 2013 r. stanowiło dopełnienie obowiązku przez policjanta, a nawet pismo z dnia 26 kwietnia 2013 r. powinno być uznane za skuteczne. Sąd wyraźnie wypowiedział się przeciwko uznaniu, że za okres od 25 do 30 kwietnia 2013 r. policjant nienależnie pobrał świadczenie, co wykluczało możliwość zaaprobowania rozstrzygnięcia organów zobowiązującego do zwrotu tego świadczenia za wskazany okres.Stan faktyczny
Policjant S.P. był przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po rozwiązaniu związku małżeńskiego organ cofnął mu prawo do tego świadczenia i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za okres od 25 do 30 kwietnia 2013 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ją, wskazując na konieczność wyjaśnienia daty rozwiązania małżeństwa i prawidłowości ustaleń dotyczących nienależnie pobranego świadczenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej zwrotu za jeden dzień i umorzył postępowanie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Policjant zaskarżył decyzje obu instancji, domagając się ich uchylenia.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzje Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] r. nr [...] oraz tą ostatnio wymienioną decyzję w zakresie zwrotu równoważnika za okres od 26 do 30 kwietnia 2013 r. i umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie; 2) oddala skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzje Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] r. nr [...] oraz tą ostatnio wymienioną decyzję w zakresie zwrotu równoważnika za okres od 26 do 30 kwietnia 2013 r. i umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie; 2) oddala skargę w pozostałej części.
Decyzją z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w B. przyznał S.P. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 01.04.2006 r. Prawo do tego równoważnika cofnął mu z kolei decyzją z dnia [...] r. wykazując, że związek małżeński policjanta został rozwiązany w dniu [...] r., o czym poinformował on w dniu następnym, a w dniu 17.05.2013 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe.
Kolejną decyzją z dnia [...] r. ten sam organ zobowiązał wymienionego policjanta do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu przedmiotowego równoważnika za okres od 25 do 30.04.2013 r. w kwocie 72,60 zł. Rozstrzygnięcie to oparto na przepisach § 5 i 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości
i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918, ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Organ uznał, że w dniu rozwiązania małżeństwa policjant mógł powiadomić o zmianie okoliczności mających wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika. Obowiązek powiadomienia został dopełniony, ale nie przez złożenie właściwego oświadczenia wymaganego
w rozporządzeniu.
Ostatnio wymieniona decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r.
Jednak na skutek skargi policjanta wyrokiem tutejszego Sądu z dnia
17 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 138/14, decyzja organu odwoławczego została uchylona. Po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy Sąd uznał, ze wobec nieprzedłożenia przez skarżącego wyroku rozwodowego brak jest wiążącej informacji, z którym dniem zostało rozwiązane jego małżeństwo,
a w konsekwencji kwestia nienależnie pobranego świadczenia nie została należycie wyjaśniona. Przyjmując nawet, że nastąpiło to z dniem [...] r. to tego dnia nie można brać pod uwagę zgodnie z liczeniem terminów, zarówno w procedurze administracyjnej, jak i cywilnej. Sąd podzielił stanowisko organów, że o zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika policjant winien zawiadomić przez złożenie nowego oświadczenia mieszkaniowego, ale skarżący wypełnił ten obowiązek przez złożenie oświadczenia w dniu 17.05.2013 r., zwłaszcza, że § 5 rozporządzenia nie wskazuje terminu, w jakim winno nastąpić omawiane zawiadomienie. W dodatku już pismo skarżącego z dnia 26.04.2013 r. winno było stanowić dla organu impuls do podjęcia określonych działań, a skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji związanych z obiegiem pism w organie I instancji. Ubocznie Sąd podniósł, że skoro z decyzji o cofnięciu równoważnika wynika, iż przysługiwał on skarżącemu do 02.07.2013 r., to trudno uznać, by za okres od 25 do 30.04.2013 r. pobrał on nienależne świadczenie.
Konkludując Sąd nakazał wyjaśnienie sprawy w zakresie daty rozwiązania małżeństwa skarżącego i uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu podstawowego stopnia w części orzekającej o zwrocie równoważnika za dzień [...] r. w wysokości 12,10 zł. i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, przy czym w podstawie prawnej nie powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, a jedynie pkt 2 tego paragrafu.
Wywiązując się z obowiązku wynikającego z poprzedniego wyroku organ wyjaśnił kwestię daty rozwiązania małżeństwa skarżącego i ustalił, że nastąpiło to z dniem [...] r. Skarżący co prawda ponownie nie zareagował pozytywnie na wezwanie o przedłożenie wyroku rozwodowego, ale wskazana data jest udokumentowana w postaci wydruku z bazy danych Wojewódzkiego Zbioru Meldunkowego [...] Urzędu Wojewódzkiego. Stosownie do stanowiska Sądu
z tamtego wyroku dzień [...] r. pominięto przy ustalaniu należności do zwrotu. Natomiast w pozostałym zakresie organ uznał rozstrzygnięcie I instancji za prawidłowe. Ponieważ rozwód miał wpływ na uprawnienia skarżącego do otrzymywania równoważnika, to zgodnie z § 5 rozporządzenia był on zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia organu, poprzez złożenie nowego oświadczenia mieszkaniowego, co nastąpiło dopiero w dniu 17.05.2013 r. i to na skutek wezwania go przez organ, które zostało wystosowane właśnie jako reakcja na pismo skarżącego z dnia 26.04.2013 r. Doszło jednak do wypłaty równoważnika za kwiecień 2013 r., gdyż pismo to do właściwej komórki Komendy wpłynęło w dniu 08.05.2013 r. – już po wypłacie równoważnika za kwiecień. Ponieważ było to wynikiem niepoinformowania przez skarżącego o zaistniałej sytuacji w formie oświadczenia mieszkaniowego, to zobowiązanie do zwrotu za okres od 26
do 30.04.2013 r. należało uznać za prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.P. wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił, że w świetle uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. domaganie się od niego zwrotu kwoty 60,50 zł. wydaje się całkowicie nieuprawnione.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W części nakazującej zwrot równoważnika decyzje obu instancji nie mogą się ostać. Prawidłowe wyjaśnienie przez organ odwoławczy daty rozwiązania związku małżeńskiego skarżącego, a więc jedynej kwestii, co do której Sąd w poprzednim wyroku zakwestionował poprawność dotychczasowych ustaleń, potwierdziło, że rozwód nastąpił w dniu [...]r. Tym samym w całej rozciągłości zachowała aktualność ocena prawna z poprzedniego wyroku, zakładająca prawidłowość tej daty
i odnosząca do niej dalsze działania stron. Stosownie do art. 153 Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa, ocena ta wiązała zarówno organy, jak i Sąd ponownie rozpoznający niniejszą sprawę. Tymczasem w tamtym wyroku jednoznacznie stwierdzono, że złożenie przez skarżącego oświadczenia mieszkaniowego w dniu
17 maja 2013 r. stanowiło dopełnienie ciążącego na skarżącym obowiązku. Z treści motywów wyroku wynika nawet, że Sąd za skuteczne w tym względzie uznał już pismo skarżącego z dnia 26.04.2013 r., a w końcowych fragmentach uzasadnienia Sąd wypowiedział się wyraźnie przeciwko uznaniu, że za okres od 25 do 30 kwietnia 2013 r. skarżący nienależnie pobrał przedmiotowy równoważnik. Związanie tą oceną prawną wyklucza zaaprobowanie rozstrzygnięcia organów zobowiązującego skarżącego do zwrotu tego świadczenia za okres od 26 do 30 kwietnia 2013 r.
Kontestowanie tej oceny mogło nastąpić przez wniesienie skargi kasacyjnej od poprzedniego wyroku, co jednak nie nastąpiło.
W tym stanie rzeczy wystąpiła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 3,
w zw. z art. 135 ppsa orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.
Ponieważ co do zwrotu równoważnika za dzień 25.04.2013 r. zaskarżoną decyzją już prawidłowo umorzono postępowanie I instancji, to w tej części skarga domagająca się uchylenia decyzji obu instancji okazała się bezzasadna, w związku
z czym w tej części ją oddalono z mocy art. 151 ppsa.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło