IV SA/Gl 665/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi I.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...]. Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B. decyzja z dnia [...] r., Nr [...] przyznał I. A. dodatek mieszkaniowy w wysokości 130,02 zł. miesięcznie na okres 6 miesięcy od 01 maja 2013 r. do 31 października 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił argumenty przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem, a w szczególności sposób wyliczenia kwoty przyznanego dodatku mieszkaniowego. Strona od tej decyzji wniosła odwołanie od tej decyzji. Wyraziła niezadowolenie z kwoty otrzymanego dodatku mieszkaniowego, wskazując, iż kwota ta jest niższa niż poprzednio przyznane dodatki. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że I.A. w dniu [...] kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku stwierdziła, że jest najemcą lokalu położonego w B. przy ul. [...] o powierzchni użytkowej 44,06 m². Podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód strony za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł 3.740,84 zł., co daje miesięcznie kwotę 1246,95 zł.. Następnie organ odwoławczy omówił zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734), w tym art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Dalej podniósł, iż miesięczny dochód członka rodziny strony wynosi 1246,95 zł. Najniższa emerytura wynosi obecnie 831,15 zł, a 175% tej kwoty wynosi odpowiednio 1454,51 zł. /dochód wynoszący 1246,95 zł. nie przekracza więc maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu/. Podkreślił, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 1 omawianej ustawy jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. 20% x 1246,95 zł = 249,39 zł.. Łączna kwota wydatków mieszkaniowych wynosi 379,41 zł.. Różnica pomiędzy wydatkami na powierzchnię użytkową lokalu a kwotą stanowiącą 20% dochodu gospodarstwa domowego strony stanowi wysokość dodatku mieszkaniowego i wynosi odpowiednio 379,41 zł. - 249,39 zł. = 130,02 zł.. Stąd też w opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tej materii przepisami, z zatem brak było podstaw do jej uchylenia bądź zmiany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca I. A. zakwestionowała wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego wskazując, że organy nieprawidłowo wliczyły do uzyskiwanego przez nią dochodu dodatek pielęgnacyjny. Skarżąca wniosła o ponowne przeliczenie dochodu celem przyznania dofinansowania z tytułu dodatku mieszkaniowego za okres od dnia 01 maja 2013 r. do 31 października 2013 r. z należnymi odsetkami za zwłokę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie zacytowało treść przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, podkreślając, iż wyliczenie zawarte w zdaniu drugim przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma charakter zamknięty, a nie został w nim wymieniony dodatek pielęgnacyjny jako nie podlegający wliczeniu do dochodu. Organ odwoławczy zauważył jednak, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wojewódzkich sądów administracyjnych zasiłki i dodatki pielęgnacyjne, spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczanego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Z punktu widzenia tego dochodu określenia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W opinii organu odwoławczego - wobec powyższego - organ I instancji niesłusznie wliczył do dochodu skarżącej kwotę dodatku pielęgnacyjnego, co w konsekwencji zmniejszyło wysokość przysługującego jej dodatku mieszkaniowego. Stąd też, skoro decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych to organ odwoławczy stwierdził, że nieprawidłowa była decyzja Kolegium Nr [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r.. Przy tym zaznaczył, iż niemożliwe było uwzględnienie skargi strony w całości zgodnie z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż jak wynika ze skargi strona oprócz zweryfikowania wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego oczekuje również wypłaty odsetek za zwłokę, do czego brak jest podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tych ramach wykazała, że decyzja ta nie odpowiadała wymogom prawa. Analiza zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji dała Sądowi podstawy do przyjęcia, iż oba te akty nie odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym. Z tych względów Sąd podzielił zrzuty podnoszone przez stronę skarżącą i skargę uwzględnił. Zasady przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966). Stosownie zatem do treści art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa wart. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Z kolei w myśl art. 4 omawianej ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Przepis art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi w ust. 1, iż wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 1 omawianej ustawy jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym. Za dochód zaś, zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy uważa się natomiast wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.. Analiza materiału dowodowego sprawy prowadzi do wniosku, iż strona spełnia wymagania ustawowe do przyznania jej przedmiotowego dodatku mieszkaniowego, lecz został on przyznany w nieprawidłowo obliczonej wysokości. Odnosząc zatem powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać przyjdzie, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 44,06 m², a powierzchnia normatywna dla jednej osoby wynosi 35,00 m² i na taka to powierzchnię lokalu winny w przedmiotowym przypadku być przeliczone wydatki mieszkaniowe. Zadeklarowany dochód strony z okresu 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł 1246,95 zł na miesiąc. Dochód ten nie przekracza 175 % najniższej emerytury. Nie mniej jednak organy obu instancji nieprawidłowo wyliczyły dochód skarżącej, albowiem wliczyły do niego kwotę dodatku pielęgnacyjnego. W tej mierze wskazać przyjdzie, że w uchwale 7 sędziów z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)" (ONSAiWSA 2010/2/21). Konsekwencją powyższego jest to, że fakt, iż organy obu instancji niesłusznie wliczyły do dochodu skarżącej kwotę dodatku pielęgnacyjnego, spowodowało zmniejszenie wysokości przysługującego jej dodatku mieszkaniowego. Stąd też skoro decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to oczywistym jest, że nieprawidłowa jest decyzja Kolegium Nr [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy tą decyzję. Przy tym oczywistym jest, że obowiązujące przepisy nie przewidują podstawy prawnej do wypłaty stronie skarżącej odsetek za zwłokę, w związku z zaistniałą koniecznością zweryfikowania wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy.