IV SA/Gl 666/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-02-19

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest zgodny z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który miał ocenić zgodność z Konstytucją RP art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowił podstawę odmowy przyznania zasiłku z powodu niespełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie. Pismem z dnia 11 czerwca 2013 roku A.H. (dalej także: strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia [...] roku nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 269 ze zm., dalej: "K.p.a"), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925) – utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. przez zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. z dnia [...] roku nr [...] odmawiającą przyznania jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem, M.H. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: 1) art. 16a w zw. art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z dnia 2013 r., poz.1456 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Formułując powyższe zarzuty wniosła o uwzględnienie skargi w całości i zmianę zaskarżonej decyzji polegającą na jej uchyleniu oraz przyznanie stronie skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego, a także zwolnienie jej od ponoszenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zanegowała prawidłowość wykładni art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonaną przez organy pierwszej i drugiej instancji w aspekcie wyrażeń ustawowych "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oraz "nie podejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w okolicznościach stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Tym samym nie odniesienie ich do jej sytuacji życiowej. W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej P.p.s.a) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy bowiem zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 roku sygn. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sprostowanym postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 roku, skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "czy art. 16a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Nadmienić również należy, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła też sprawa z wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności z art. 2 i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przepisu art. 17 ust. 1b oraz przepisów art. 16a ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych – w brzmieniu nadanym jej ustawą ją nowelizującą z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd po zapoznaniu się z okolicznościami prawnymi i faktycznymi sprawy doszedł do przekonania, że istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające rozpoznanie skargi. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Stronie skarżącej odmówiono specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na nie spełnienie przez nią przesłanki polegającej na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W zaskarżonej decyzji podkreślono, że specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest kontynuacją świadczenia pielęgnacyjnego, i że w przypadku tego zasiłku – inaczej niż przy świadczeniu pielęgnacyjnym, nie wystarcza sam fakt niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką. W ocenie organu odwoławczego okoliczność uprzedniego podbierania przez stronę skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na córkę i rezygnacja przez nią, w związku z tym, z zatrudnienia nie jest – w postępowaniu o uzyskanie specjalnego zasiłku opiekuńczego – "rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w myśl art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jego zadaniem "nie można przyjąć, że nie podejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest wystarczające w przypadku ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż takiej sytuacji, w odróżnieniu od przepisu art. 17 ust. 1 w/w ustawy, nie przewiduje przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych". Mając powyższe na uwadze uznać należy, że odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na postawione pytanie prawne będzie miała wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Wobec tego zasadne jest zawieszenie postępowania z urzędu, do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne zadane w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1026/13. Ocena konstytucyjności art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy – tak też NSA w postanowieniach z dnia 4 lutego 2014 roku, sygn. akt I OSK 2775/13 i sygn. akt I OSK 2829/13. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Zgodnie z art. 128 § 1 P.p.s.a. zawieszone postępowanie zostanie podjęte, gdy ustanie przyczyna zawieszenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło