IV SA/Gl 674/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędziowie : WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę W dniu [...]r. Prezydent Miasta D. G, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i lit. b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ), decyzją Nr [...] uznał z dniem [...]r. B.D. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania jej prawa do zasiłku. Stanowisko swoje organ uzasadnił brakiem zarejestrowania się strony w Powiatowym Urzędzie Pracy w okresie 30 dni od [...], co jest jednym z warunków przyznania prawa do zasiłku. Prezydent Miasta D. G. wskazał nadto, iż przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do możliwości wyrejestrowania przez B. D. [...] po [...] i zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. W tym celu, na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 i art. 101 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania zasiłku do czasu dokonania właściwych ustaleń. Z chwilą otrzymania odpowiedzi z Wydziału Polityki Gospodarczej Urzędu Miejskiego w S. i Wydziału [...] w K., postanowieniem z dnia [...] r. zostało podjęte postępowanie w sprawie. Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło na przyjęcie, że taka możliwość istniała wcześniej, niż uczyniła to faktycznie strona. Od decyzji wskazanej powyżej B. D. odwołała się podnosząc, iż w sposób krzywdzący ją dokonano interpretacji faktów i przepisów prawa. Zgłosiła się ona bowiem w Urzędzie Pracy po upływie kilku dni od [...], jednakże mogła zarejestrować się wyłącznie jako osoba poszukująca pracy. Nadal bowiem figurowała w [...] Urzędu Miasta w S. Długotrwałość procesu wyrejestrowania [...] stał się przyczyną uzyskania przez nią statusu osoby bezrobotnej po upływie 30 dni od [...]. Nastąpiło to jednak, zdaniem odwołującej, z przyczyn obiektywnych, bez jej zawinienia, gdyż nie posiadała koniecznych dokumentów do dokonania rejestracji ze względu na przekazanie ich wraz z [...] do [...] w K. Takim niezbędnym dokumentem do dokonania [...], który według odwołującej należało zwrócić do Urzędu Miasta, by uzyskać [...]. Odwołująca wskazała, iż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, co powinno zostać uwzględnione przy rozpoznawaniu jej odwołania. Wojewoda Ś. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. 99 poz. 1001 ) oraz art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał treść art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazując, iż ust. 3 tego przepisu określa termin, w jakim zgłosić się powinna osoba opuszczająca areszt śledczy lub zakład karny, by zachować swoje uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Wojewody Ś. strona uchybiła wskazanemu przez ustawodawcę terminowi, a w konsekwencji organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania odwołującej zasiłku. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, a dotyczącej przyczyn uchybienia przez odwołującą 30 dniowemu terminowi wskazanemu w treści art. 71 ust. 3 wspomnianej ustawy Wojewoda Ś. uznał, iż brak jest w sprawie wystarczających dowodów na to by twierdzić, iż opóźnienie w [...] przez B. D. nastąpiło z winy innych podmiotów za co ona nie może ponosić odpowiedzialności. Nadto, w opinii organu termin wskazany w treści cytowanego art. 71 ust. 3 jest terminem prawa materialnego i nie może zostać przywrócony. Na powyższą decyzję B. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze swojej domagała się przyznania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż jej zdaniem nie ponosiła odpowiedzialności za brak możliwości [...] w wymaganym, 30 dniowym terminie po [...]. Skarżąca wskazała, iż Wojewoda Ś. nie zajął się w zaskarżonej decyzji oceną przyczyn uchybienia ustawowego terminu i pominął tę najważniejszą zdaniem skarżącej kwestię. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję, o czym stanowi art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a. określając, iż decyzje lub postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego ulegają uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z powyższym, rozpoznając skargę B. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana została z uwzględnieniem zasad procedury administracyjnej przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego. W chwili wydawania decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i Wojewodę Ś. jako organ II instancji obowiązywała już ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucja rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ) zwana dalej ustawą o promocji zatrudnienia, która zastąpiła dotychczasową regulację prawną w zakresie łagodzenia skutków bezrobocia, jaką była ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. We wskazanym jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisie art. 71 wskazanej ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca wskazał, iż zasiłek przysługuje osobie bezrobotnej, która spełnia określone wymogi. Jednym z tych wymogów jest, by w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni pozostawała ona w zatrudnieniu. Wyjątek od tak ukształtowanego warunku ustanowił ustawodawca w treści art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, stwierdzając, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych, jeżeli suma okresów zatrudnienia przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności oraz wykonywania pracy w okresie [...] wynosiła co najmniej 365 dni. Osoba bezrobotna może skorzystać z wyjątku od zasady przedstawionej w art. 71 ust. 1 ustawy pod warunkiem, że zostanie zarejestrowana w Urzędzie Pracy w okresie 30 dni od dnia zwolnienia z aresztu śledczego lub Zakładu Karnego. Jak słusznie zauważył Wojewoda Ś. w zaskarżonej decyzji, termin 30 dni wskazany w art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia jest terminem prawa materialnego, gdyż zachowanie terminu wskazanego w tym przepisie jest warunkiem uzyskania uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Uchybienie 30 dniowemu terminowi zrodziło przeto skutki w postaci wygaśnięcia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych wywodzących się z okresu zatrudnienia sprzed [...]. Wygaśnięcie uprawnień jest bowiem definitywne, a terminy prawa materialnego nie mogą być przywracane, gdyż przeczyłoby to zamiarowi ustawodawcy, który zachowanie określonych terminów wiąże z powstaniem szczególnych praw. W konsekwencji rejestracja w Urzędzie Pracy po upływie terminu wskazanego w art. 71 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, mogła pozwolić wyłącznie na uzyskanie przez skarżącą statusu bezrobotnego lecz nie mogła pozwolić na przyznanie jej prawa do zasiłku. Organ administracji nie posiadał uprawnień do przywrócenia B. D. terminu do rejestracji w Urzędzie Pracy, ani też uprawnień do przedłużenia jej tego terminu. Jeśli skarżąca nie uzyskała statusu osoby bezrobotnej drogą rejestracji w Urzędzie Pracy we wskazanym w ustawie 30 dniowym terminie po [...], nie może obecnie skutecznie usprawiedliwiać tego okolicznościami od niej nie zależnymi, za które jej zdaniem nie ponosi winy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zbędne dla oceny sprawy były podjęte przez organ administracji I instancji kroki zmierzające do ustalenia przyczyn uchybienia terminowi rejestracji skarżącej w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej, bowiem jak zostało wskazane, organ ten nawet w wyniku innych niż dokonane ustaleń nie posiadał żadnych kompetencji do przyznania skarżącej uprawnień, które wygasły. Jedną z podstawowych zasad proceduralnych, jaką kierować się musi organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej jest zasada praworządności określona w treści art. 6 k.p.a. Mając na względzie przywołaną zasadę, organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa. Tak też, wydając decyzję rozstrzygającą w przedmiocie uprawnień skarżącej do zasiłku dla bezrobotnych, organ administracji był zobowiązany do stosowania właściwych przepisów regulujących tę kwestię. Kierowanie się szczególnymi względami i traktowanie sytuacji skarżącej jako wyjątkowej, na gruncie prawa administracyjnego nie jest możliwe, gdyż przepisy procedury administracyjnej nie zawierają odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Sytuacja taka mogłaby mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy ustawodawca w przepisach prawa materialnego, a zatem w ustawie o promocji zatrudnienia nadał organom administracji uprawnienie do orzekania na podstawie zasad współżycia społecznego. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. takich regulacji prawnych nie zawiera. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji. su.