IV SA/Gl 675/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-10-26
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kozicka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników wyborów, podczas gdy radny przebywał na zwolnieniu lekarskim, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu, a w konsekwencji czy Komisarz Wyborczy jest właściwy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu?Ratio decidendi
Niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników wyborów, nawet w sytuacji przebywania na zwolnieniu lekarskim, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu zgodnie z art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. W takim przypadku wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza Komisarz Wyborczy w drodze postanowienia na podstawie art. 383 § 1 pkt 4 w związku z art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, a nie Rada Miasta.Stan faktyczny
Skarżący, Z.P., został wybrany radnym Rady Miasta P., będąc jednocześnie zatrudnionym jako Zastępca Prezydenta Miasta. Nie złożył wniosku o urlop bezpłatny w ustawowym terminie 7 dni od ogłoszenia wyników wyborów, przebywając w tym czasie na zwolnieniu lekarskim. Komisarz Wyborczy w K. postanowieniem stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego z powodu zrzeczenia się mandatu na podstawie art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący zaskarżył to postanowienie, kwestionując właściwość organu oraz interpretację przepisów dotyczących zrzeczenia się mandatu i obowiązku urlopu bezpłatnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Komisarza Wyborczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. Komisarz Wyborczy w K., na podstawie art. 383 § 1 pkt 4, § 2a i § 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) i art. 24b ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta P. Z.P. z powodu zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym.
W skardze wniesionej od powyższego postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Z.P. podniósł zarzut naruszenia art. 383 § 1 pkt 4 w zw. z § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący pisemnie zrzekł się mandatu radnego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że ww. organ administracji jest właściwy dla wydania postanowienia o wygaśnięciu mandatu. Zarzucił również naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 w zw. z art. 383 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że Komisarz Wyborczy, a nie Rada Miasta P. oraz Wojewoda [...], jest właściwy do wydania uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu. Podniósł również zarzut naruszenia art. 24b ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do pisemnego zrzeczenia się mandatu radnego przez skarżącego, podczas gdy doszło do sytuacji wywołującej skutek taki, jak przy zrzeczeniu się mandatu oraz zarzut naruszenia art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, a więc niezdolność do pracy, nie przerywa biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi Z.P. wskazał, że Komisarz Wyborczy w K. wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 383 § 1 pkt 4 w zw. z § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu, że skarżący pisemnie zrzekł się mandatu, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wymieniony organ administracji jest właściwy do wydania postanowienia o wygaśnięciu mandatu, w sytuacji, w której skarżący nie złożył pisemnego wniosku o zrzeczenie się mandatu. Podniósł, że przesłanką wygaśnięcia mandatu jest w świetle art. 383 § 1 pkt 4 ww. ustawy pisemne zrzeczenie się mandatu. Zdaniem skarżącego tylko w takim przypadku - zrzeczenia się mandatu (tj. z zachowaniem formy pisemnej oświadczenia w tym przedmiocie), właściwy do wydania postanowienia o wygaśnięciu mandatu jest Komisarz Wyborczy. Podkreślił, że za powyższym przemawia też treść pisma Komisarza Wyborczego w K. z dnia 16 stycznia 2015 r., w którym stwierdzono, że "zgodnie z art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego przesłanką wygaśnięcia mandatu radnego jest tylko pisemne zrzeczenie się mandatu i tylko wówczas komisarz wyborczy wydaje postanowienie na zasadzie art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego. Zachowania, w których ustawodawca przypisuje radnemu zamiar zrzeczenia się mandatu, nie zrównując ich ze zrzeczeniem się mandatu w rozumieniu art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego, nie spełniają wymagania, o którym mowa w tym przepisie. Z tego powodu niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny (....) powinno być uznane za naruszenie zakazu określonego w art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego".
Skarżący podkreślił, że w piśmie z dnia 25 listopada 2014 r., Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wskazał, iż "organy wyborcze nie są uprawnione do zajmowania stanowiska w sprawie ewentualnego wygaśnięcia mandatu radnego z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności oraz w sprawie ewentualnych urlopów bezpłatnych radnych. W sprawach tych wygaśnięcie mandatu stwierdza właściwa rada, zatem stanowisko w tym zakresie powinny zająć służby prawne danego urzędu oraz organy nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, a w szczególności wojewoda". Podniósł, że za powyższym przemawia również fakt, iż umożliwiono mu złożenie wyjaśnień, co zgodnie z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego jest przewidziane tylko w przypadkach określonych w art. 383 § 1 pkt 2, 3, 5 i 7, a więc nie w przypadku pisemnego zrzeczenia się mandatu, określonego w art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego. W związku z tym wskazał, że zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. z powodu wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem przez organ administracji przepisów o właściwości.
Skarżący zarzucił, że organ administracji naruszył art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do pisemnego zrzeczenia się mandatu, podczas gdy doszło do sytuacji wywołującej skutek taki, jak przy zrzeczeniu się mandatu. Następnie wskazał, że zgodnie z komentarzem do Kodeksu wyborczego autorstwa Andrzeja Kisielewicza "zachowania, w których ustawodawca przypisuje radnemu zamiar zrzeczenia się mandatu, nie zrównując ich ze zrzeczeniem się mandatu w rozumieniu art. 383 § 1 pkt 4, nie spełniają wymagania, o którym mowa w tym przepisie. Z tego powodu niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny, oznaczające de facto niezaprzestanie wykonywania pracy, powinno być uznane za naruszenie zakazu określonego w art. 383 § 1 pkt 5". Skarżący wskazał, że wobec tego można by jedynie mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, a to w wyniku niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny w sytuacji wyboru go na radnego podczas wykonywania funkcji Zastępcy Prezydenta Miasta P. W związku z tym można by mówić o skutku takim, jak przy zrzeczeniu się mandatu, z podkreśleniem jednak, że w rzeczywistości do zrzeczenia się mandatu w formie pisemnej nigdy nie doszło. Dodał, że w takim wypadku wyłącznie właściwym organem do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego jest Rada Miasta P. (w drodze uchwały), a nie Komisarz Wyborczy w K. (w drodze postanowienia). Powołując się dalej na komentatora skarżący wskazał, że "Mandat nie wygasa wyłącznie wskutek zaistnienia jednej z okoliczności wymienionych w art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego. Przepisy art. 383 § 2 i 2a ww. ustawy wymagają bowiem do wygaśnięcia mandatu także stwierdzenia tego faktu przez radę w drodze uchwały. Wynika z tego, że stan faktyczny, z którym ustawa łączy skutek w postaci wygaśnięcia mandatu radnego, obejmuje dwa zdarzenia: zaistnienie przesłanki określonej w art. 383 § 1 i wydanie uchwały przez radę (autorytatywnie potwierdzającej, że ta przesłanka faktycznie zaistniała i że w związku z tym nastąpiło wygaśnięcie mandatu). Oba te zdarzenia muszą wystąpić łącznie, co oznacza, że samo powstanie okoliczności faktycznej uzasadniającej stwierdzenie wygaśnięcia mandatu jeszcze nie pozbawia mandatu bytu prawnego" (Komentarz do Kodeksu wyborczego autorstwa Andrzeja Kisielewicza). W nawiązaniu do powyższego skarżący stwierdził, że organ administracji naruszył przepisy art. 383 § 1 pkt 5 w związku z art. 383 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że Komisarz Wyborczy, a nie Rada Miasta P. oraz Wojewoda [...], jest właściwy do wydania uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu. Skarżący podkreślił, że według wyżej wymienionego komentatora, "Kodeks wyborczy przewiduje jedynie stwierdzenie wygaśnięcia mandatu. Nie wypowiada się natomiast co do sytuacji, w której odpowiedni organ uzna, że nie ma podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. W praktyce rady podejmują uchwały o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu albo uchwały o odmowie podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu. Mimo braku podstaw prawnych do podejmowania takich uchwał w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaakceptowano taką możliwość, uznając wskazane uchwały jedynie za formę wyrażenia przez radę opinii co do istnienia przewidzianych prawem okoliczności powodujących wygaśnięcie mandatu (np. wyroki NSA z dnia: 17 października 2006 r., II OSK 1395/05 LEX
nr 860004; 30 listopada 2007 r., II OSK 1644/07, LEX nr 426593; 21 grudnia 2007 r. II OSK 1593/07, LEX nr 357501). Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegł przy okazji wypowiadania się na ten temat, że podjęcie takiej uchwały i pozostawienie jej w obrocie prawnym nie stoi na przeszkodzie wydaniu przez wojewodę zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu" (Komentarz do Kodeksu wyborczego autorstwa Andrzeja Kisielewicza).
Następnie skarżący wskazał, że po niepodjęciu przez Radę Miasta P. uchwały o wygaśnięciu mandatu Wojewoda [...] nie wyczerpał trybu ustawowego, tj. nie wezwał Rady do podjęcia uchwały w terminie 30 dni, ani w razie bezskutecznego upływu tego terminu Wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, nie wydał zarządzenia zastępczego. Niezależnie od powyższego, skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ administracji naruszył art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, a więc niezdolność do pracy, nie przerywa terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. Wskazał, że celem art. 24b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest niełączenie wykonywania mandatu radnego z pracą w urzędzie gminy, w której radny uzyskał mandat. W tym zakresie dodał, że w sytuacji, kiedy przebywał na zwolnieniu lekarskim niezasadne było składanie wniosku o urlop bezpłatny, ponieważ w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie świadczył pracy na rzecz Urzędu Miasta P. Dodał, że w sytuacji złożenia wniosku o urlop bezpłatny w czasie zwolnienia lekarskiego zostałby pozbawiony prawa do zasiłku chorobowego, a jedynie podlegałby ubezpieczeniu z ZUS przez okres 30 dni, a ponadto, w momencie rozpoczynania zwolnienia lekarskiego nie wiedział, jak długo będzie na nim przebywał. Skarżący podkreślił, że w dniu 13 lutego 2015 r., bezpośrednio po zakończeniu okresu zwolnienia lekarskiego, rozwiązał stosunek pracy w Urzędzie Miasta P., a co za tym idzie również spełnił dyspozycję ww. przepisu.
W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy w K. (zwany dalej również organem) wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podtrzymuje swoje twierdzenia zawarte w postanowieniu z dnia [...]r. stwierdzającym wygaśnięcie mandatu radnego z powodu zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Podniósł, że w wyborach samorządowych w dniu 16 listopada 2014 r. radnym Rady Miasta P. wybrany został Z.P. W chwili uzyskania mandatu radnego był zatrudniony w Urzędzie Miasta P. na podstawie powołania, jako Zastępca Prezydenta Miasta P. Organ dodał, że Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o zbiorczych wynikach wyborów do rad na obszarze kraju, przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2014 r., zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw 24 listopada 2014 r. Jednakże wniosek o urlop bezpłatny nie został złożony przez skarżącego w ustawowym 7 dniowym terminie. Wyżej wymieniony przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 29 listopada 2014 r. do dnia 12 lutego 2015 r. Organ podniósł, że w dniu 10 grudnia 2014 r. Z.P. został odwołany ze stanowiska Zastępcy Prezydenta Miasta P., a stosunek pracy między nim a Urzędem Miasta P. został rozwiązany w dniu 13 lutego 2015 r.
Następnie organ dodał, że Przewodniczący Rady Miasta P. w piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. powołując się w niniejszej sprawie na art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 383 § 1 pkt 4 i 383 § 2a Kodeksu wyborczego poinformował go, że Z.P. nie złożył w ustawowym terminie wniosku o urlop bezpłatny. W dniu 16 stycznia 2015 r. Komisarz Wyborczy w K., w odpowiedzi na powyższe pismo Przewodniczącego Rady Miasta P. poinformował, że w przedstawionej sprawie zastosowanie ma art. 383 § 1 pkt 5 i § 2 Kodeksu wyborczego i powołał się na stanowisko doktryny wyrażone przez Kazimierza W. Czaplickiego, Bogusława Dautera, Stefana J. Jaworskiego, A. Kisielewicza, F. Rymarza, w Kodeksie Wyborczym. Komentarzu Lex, Warszawa 2014 r. s. 753 i 754. W dniu 5 marca 2015 r. Przewodniczący Rady Miasta P. poinformował, że porządek obrad V sesji Rady Miasta P. w dniu 26 lutego 2015 r. obejmował punkt dotyczący rozpatrzenia sprawy mandatu radnego Miasta P. Podczas omawiania wskazanego punktu Rada Miasta P. nie podjęła uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego. W dniu 11 marca 2015 r. Komisarz Wyborczy w K. przekazał dokumentację w tej sprawie Wojewodzie [...]. Następnie w dniu 15 maja 2015 r. Wojewoda [...] w piśmie w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, stwierdził swoją niewłaściwość w niniejszej sprawie i wskazał jako organ właściwy, Komisarza Wyborczego w K..
W związku z powyższym Komisarz wyborczy wskazał, że na podstawie art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego, Państwowa Komisja Wyborcza wydaje wytyczne wiążące komisarzy wyborczych i komisje wyborcze niższego stopnia oraz wyjaśnienia dla organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, a także podległych im jednostek organizacyjnych wykonujących zadania związane z przeprowadzeniem wyborów, jak i dla komitetów wyborczych oraz nadawców radiowych i telewizyjnych. Na tej podstawie w dniu 22 maja 2015 r. Komisarz Wyborczy w K. zwrócił się do Państwowej Komisji Wyborczej z prośbą o wyjaśnienie relacji przepisów art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) oraz art. 383 § 2a w związku z art. 383 § 1 pkt 4 i art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego i o wyjaśnienie zagadnienia właściwości rzeczowej organów do wygaszenia mandatu radnego i o zajęcie stanowiska, czy w niniejszej sprawie wygasić mandat powinien komisarz wyborczy czy rada gminy w drodze uchwały, a w przypadku niepodjęcia uchwały przez radę, czy działania w tym zakresie w trybie nadzoru podejmuje wojewoda.
W dniu 8 czerwca 2015 r. Państwowa Komisja Wyborcza poinformowała, że stanowisko w poruszonej kwestii zajęła w piśmie z dnia 30 listopada 2014 r., znak: [...] adresowanym do Sekretarza Gminy B. W pkt 4 wskazanego pisma, Państwowa Komisja Wyborcza zajęła następujące stanowisko "Zgodnie z art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym niezłożenie przez radnego, wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Natomiast stosownie do art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, w przypadku zrzeczenia się mandatu postanowienie o stwierdzeniu jego wygaśnięcia wydaje komisarz wyborczy. Wprawdzie przepis Kodeksu wyborczego określa tę przesłankę jako pisemne zrzeczenie się mandatu, jednakże należy uznać, że dotyczy to również zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym".
Komisarz wyborczy wskazał, że w tym stanie rzeczy w dniu [...]r. postanowieniem Nr [...], wygasił mandat radnego Rady Miasta P. Z.P., z powodu zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1 i w pkt 2 skargi, dotyczącego naruszenia art. 383 § 1 pkt 4 w zw. z art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, co implikuje naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 w zw. z art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, Komisarz Wyborczy podniósł, że nie dopatrzył się powyższych nieprawidłowości. Podkreślił, że skarżący, co prawda nie złożył pisemnego wniosku o zrzeczenie się mandatu, jednakże ustawodawca w art. 24 b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził, że niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Ustawodawca zastąpił formę pisemną zrzeczenia się mandatu, przyjmując fikcję prawną tj. przyjmując, że wskazana przesłanka występuje wówczas, gdy radny zobowiązany do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie czyni tego i tym samym wypełnia dyspozycję art. 24 b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, co w konsekwencji stanowi podstawę do wygaszenia mandatu na podstawie art. 383 § 1 w związku z art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego.
Wskazując na powyższe organ podniósł, że zarzut sformułowany w pkt 3 skargi nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w pkt 1 postanowienia z dnia [...]r. stwierdził wygaśnięcie mandatu "z powodu zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, a nie z powodu pisemnego zrzeczenia się mandatu, jak utrzymuje skarżący". Organ wskazał, że również czwarty zarzut skargi nie może zasługiwać na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego, okres przebywania na zwolnieniu lekarskim nie przerywa biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. W tym zakresie podniósł, że w utrwalonym orzecznictwie i doktrynie panuje pogląd, iż istotą urlopu bezpłatnego jest zawieszenie wzajemnych obowiązków i uprawnień stron stosunku pracy (świadczenia pracy oraz wypłaty wynagrodzenia), mimo trwania tego stosunku prawnego (por. wyrok z dnia 6 stycznia 2009 r. II PK 111/08 oraz wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. II PK 13/09). Natomiast w okresie niezdolności do pracy wskutek choroby, prawa i obowiązki stron stosunku pracy nie zostają zawieszone, gdyż - zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy - pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego. Wobec tego, nawet w okresie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą radny ma obowiązek złożenia wniosku o obligatoryjny urlop bezpłatny, a naruszenie tego obowiązku jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i podniósł, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym, który powinien skutkować złożeniem wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pełnomocnik organu wnosił jak w odpowiedzi na skargę i dodał, że wątpliwości co do jurysdykcji Komisarza Wyborczego zostały rozstrzygnięte przez Państwową Komisję Wyborczą i jej opinia jest wiążąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej również P.p.s.a. - następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wymienione postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Zaskarżonym postanowieniem Komisarz Wyborczy w K., na podstawie art. 383 § 1 pkt 4, § 2a i § 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) i art. 24b ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta P. Z.P. z powodu zrzeczenia się mandatu, o którym mowa w art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym.
Podkreślenia zatem wymagało, że na podstawie art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu Wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku pisemnego zrzeczenia się mandatu.
Natomiast według art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy.
Zgodnie zaś z art. 24b ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, niezłożenie przez radnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu.
W przedmiotowej sprawie niekwestionowane było, że skarżący nie złożył wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy.
W związku z tym Komisarz Wyborczy w K. uznał, że zaistniały przesłanki zastosowania art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu Wyborczego w związku z art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że według art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W razie wystąpienia takiej sytuacji – wygaśnięcie mandatu radnego - zgodnie z art. 383 § 2 – stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.
Z porównania treści powyższych przepisów wynika, że art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie gminy, w której uzyskała mandat oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy - jest regulacją wprowadzającą unormowanie o charakterze szczególnym wobec art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Z tego powodu, to art. 24b ust. 1 w związku z ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji tego – wygaśnięcie mandatu radnego następuje w tym przypadku na podstawie art. 383 § 1 pkt 4 Kodeksu wyborczego, a nie – jak zarzucił skarżący - art. 383 § 1 pkt 5.
Zgodnie zaś z art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyny, o której mowa – m. in. w art. 383 § 1 pkt 4 – stwierdza w drodze postanowienia komisarz wyborczy.
W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, według których przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia art. 383 § 1 pkt 5 w zw. z art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji poprzez przyjęcie, że Komisarz wyborczy, a nie Rada Miasta P. oraz Wojewoda [...], jest właściwy do wydania uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 383 § 1 pkt 4 w zw. z § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący pisemnie zrzekł się mandatu radnego, a w konsekwencji przyjęcie, że wymieniony organ administracji jest właściwy dla wydania postanowienia o wygaśnięciu mandatu.
Jak bowiem trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę – skarżący nie złożył wprawdzie pisemnego wniosku o zrzeczenie się mandatu, jednakże ustawodawca w art. 24 b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził, że niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Ustawodawca zastąpił formę pisemną zrzeczenia się mandatu, przyjmując fikcję prawną tj. przyjmując, że wskazana przesłanka występuje wówczas, gdy radny zobowiązany do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie czyni tego i tym samym wypełnia dyspozycję art. 24 b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Z tego właśnie powodu, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 24b ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, które to naruszenie – według skarżącego – polegało na przyjęciu, że doszło do pisemnego zrzeczenia się mandatu radnego.
Bezpodstawny był również ostatni z zarzutów skargi - wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, okres przebywania na zwolnieniu lekarskim nie przerywa biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. Możliwość taka nie została bowiem przewidziana w obowiązujących przepisach prawa.
Natomiast co do podniesionego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego zarzutu, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym, który powinien skutkować złożeniem wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że spór kompetencyjny jest wtedy gdy co najmniej dwa organy uważają się za właściwe do rozpatrzenia danej sprawy, lub gdy żaden z nich nie uznaje swojej właściwości. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż ostatecznie Komisarz uznał swoją kognicję, a Rada Miasta P. nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, przy czym oba te organy bazowały na częściowo odmiennych podstawach prawnych. Tymczasem kwestia prawidłowego zastosowania prawa materialnego była właśnie istotą niniejszego postępowania. Sprawa właściwości organów została zresztą przedstawiona w stanowisku Państwowej Komisji Wyborczej, na które trafnie powołuje się Komisarz Wyborczy.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu przeprowadzonym przez Komisarza wyborczego.
W niniejszej sprawie nie zostały naruszone – wymienione w skardze przepisy, prawidłowa była bowiem ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.
Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie postanowienie uznać należało za prawidłowe.
Z uwagi na to, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło