IV SA/Gl 679/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-03-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędzia WSA Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, opierając się na dochodach skarżącego uzyskanych z jego zakładu pracy, pomimo braku pełnego wyjaśnienia jego sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej oraz nieuwzględnienia wpłacanych przez niego alimentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Brak było dokumentów potwierdzających ustalenia organów, a także nie uwzględniono istotnych okoliczności dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego, w tym wpłacanych alimentów. Decyzja uznaniowa wymagała szczegółowego uzasadnienia, które zostało pominięte.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Organ I instancji ustalił 100% odpłatność, opierając się na dochodach skarżącego, który nie zgłosił się do organu w celu przedstawienia swojej sytuacji finansowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując brak współpracy skarżącego. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że płaci alimenty, nie zgadza się z wysokością opłaty i przedstawił swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rodziny zastępczej – odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 79 ust. 1-5 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 z 2009 r. z późn. zm.) ustalił opłatę za pobyt dziecka K.D. w rodzinie zastępczej w wysokości 100 % pomocy dla rodziny zastępczej w okresie od 1 sierpnia 2010 r. do 3 sierpnia 2021 r. w wysokości: od 1 sierpnia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.– 866,24 zł miesięcznie; od 1 września 2010 r. do 3 sierpnia 2021 r. w wysokości 823,50 zł miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pomocy społecznej wyjaśnił, że pomimo trwającego postępowania w sprawie strona nie zgłosiła się do organu w celu rozeznania jej sytuacji finansowej, mieszkaniowej i zdrowotnej dlatego organ wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danych do właściwych organów, instytucji oraz pracodawcy w celu ustalenia tejże sytuacji. Na podstawie nadesłanych informacji organ ustalił, iż dochód strony z miesiąca lipca 2010 r. wyniósł 2.162,61 zł, a zatem przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które dla rodziny strony wynosi 702 zł. Dlatego organ ustalił odpłatność za pobyt dziecka strony w rodzinie zastępczej w wysokości 100 % przyznanej tej rodzinie pomocy. Z decyzją tą nie zgodził się K.D. składając odwołanie, w którym zaznaczył, że zakład pracy, w którym jest zatrudniony wystawił zaświadczenie, z którego wynika, iż jego dochód wynosi 2.162,61 zł. Wskazał dodatkowo, że do wykazanego dochodu wliczono otrzymywane przez niego świadczenia dodatkowe, takie jak dodatkowe roczne wynagrodzenie za pracę. Podał jednocześnie, że obowiązuje go system czterobrygadowy pracy zatem pracuje na zmiany i w nocy, i z tego tytułu otrzymuje dodatki. Wskazał, że rzeczywiście jego zarobek wynosi około 1.790 zł, przy czym zaznaczył, że mieszka z 74 letnią matką. Dodatkowo podał, że on opłaca czynsz w kwocie 480 zł, a jego matka opłaca tak zwane media oraz płaci za swoje lekarstwa. Wskazał, że na wyżywienie oraz środki czystości wydatkuje miesięcznie około 800 zł. Równocześnie oświadczył, iż w zakładzie, w którym pracuje od kilku lat nie podwyższano pracownikom pensji, a dodatkowo dla jego budżetu obciążeniem jest kredyt który spłaca w wysokości miesięcznej raty 180 zł. Zaznaczył, że uczciwie i sumiennie wpłaca miesięcznie kwotę 400 zł na konto Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., która to kwota ma stanowić odpłatność za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 79 ust. 1-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zgodnie z którym za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej opłatę, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą rodzice. Decyzję administracyjną o wysokości opłaty wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej uwzględniając sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziców. Przy czym w myśl ust. 5 wskazanego przepisu, starosta może częściowo lub całkowicie zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Natomiast warunki częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłat określa rada powiatu, w drodze uchwały. Na podstawie tej delegacji Rada Miasta K. podjęła w dniu 25 lipca 2005 r. Uchwałę nr XLIII/911/05 w sprawie warunków częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z opłaty za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w rodzinie zastępczej (Dz. Urz. Woj. Śl. Nr 110, poz. 2876). W jej § 1 przewidziano, że wyłączną przesłanką całkowitego zwolnienia z odpłatności jest wysokość dochodu na osobę w rodzinie, który nie może przekraczać ustawowego kryterium dochodowego. Dodatkowo, § 2 wspomnianej uchwały dopuszcza możliwość częściowego zwolnienia rodziców z opłaty, po uwzględnieniu ich sytuacji rodzinnej i majątkowej, w szczególności z powodu: a) ponoszenia odpłatności za pobyt dzieci w domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, b) długotrwałej choroby, bezrobocia, niepełnosprawności lub innego zdarzenia losowego, c) ciąży lub samotnego wychowywania dziecka. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż syn strony małoletni D.D. postanowieniem Sądu z dnia [...] r. został umieszczony w rodzinie zastępczej E. i M.J. Z matką biologiczną dziecka S.D. nie można nawiązać kontaktu. Z uwagi na fakt, iż odwołujący nie reagował na wezwania organu I instancji ustalił on odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w pełnej wysokości, gdyż brak było możliwości zbadania sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej strony. Organ I instancji pismami z dnia 6 sierpnia 2010 r. (doręczone w dniu 16 sierpnia 2010 r.), z dnia 27 sierpnia 2010 r. (doręczone w dniu 13 września 2010 r.), z dnia 21 października 2010 r. (doręczone 26 października 2010 r.) wzywał stronę do kontaktu z pracownikami socjalnymi celem zbadania sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej, jak również określił jakich dokumentów oczekuje celem ustalenia sytuacji faktycznej. Z uwagi na bierność strony organ I instancji ustalił dochody strony zwracając się bezpośrednio do zakładu pracy i do urzędu skarbowego. Na podstawie nadesłanych dokumentów ustalono, że dochód netto odwołującego to kwota 2.162,61 zł. Kolegium zaznaczyło, że w odniesieniu do treści odwołania należało uznać, iż odwołujący dysponuje kwotą ustaloną w zaskarżonej decyzji, która pozwala na ponoszenie stosownych opłat. Ponadto organ odwoławczy uznał, że nie wskazano na występowanie szczególnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na częściowe zwolnienie z odpłatności. Kolegium stwierdziło również, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej wzywa strony do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień w formie wezwania określonego w art. 54 § 1 k.p.a. W prowadzonym postępowaniu organ I instancji prawidłowo zawiadomił stronę o toczącym się postępowaniu i prawidłowo doręczył wezwanie w którym wskazał na konieczność przedłożenia wymaganej dokumentacji obrazującej sytuację finansową odwołującego, który nie zastosował się do wezwania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.D. wskazał, że wnosi o zwolnienie go z konieczności ponoszenia opłaty za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej bowiem od stycznia 2011 r. płaci alimenty w kwocie 400 zł bezpośrednio rodzinie zastępczej. Zaakcentował ponadto, iż nie zgadza się z wysokością ustalonej odpłatności bowiem zgodnie z ustawą 100 % opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej to kwota 658,80 zł, a więc 40 % podstawy. Zaznaczył że rodzina zastępcza ustanowiona dla jego syna otrzymuje 458,80 zł pomocy bowiem kwota wynikająca z ustawy jest pomniejszana o 50% wnoszonych przez skarżącego alimentów. Ponownie wskazał, że od grudnia 2010 r. wpłaca na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. kwotę 400 zł na swoje dziecko. Wyjaśnił również, że wie, iż w z własnej winy nie dostarczył dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową ale w tamtym czasie przechodził kryzys w związku ze zmianami jakie w zakładzie pracy zapowiedział pracodawca, które wiązały się pogorszeniem jego dotychczasowych warunków pracy i płacy. Ponownie opisał swoje wydatki oraz podkreślił, że mieszka z matką, która jest schorowana, wymaga opieki bowiem ma problemy z samodzielnym poruszaniem się. Określił wydatki, jakie są związane z eksploatacją mieszkania oraz wydatki na leki i leczenie matki oraz wskazał, że do życia pozostaje im kwota 592,82 zł z której płaci 400 zł alimentów na rzecz swojego syna. Wskazał, że ma bardzo dobry kontakt z synem oraz wyjaśnił, że chciałby płacić należności bezpośrednio rodzinie zastępczej, która w sposób odpowiedni wykorzysta te środki. Przedłożył również kopie zaświadczeń o wysokości dochodu, z których wynika, iż od miesiąca listopada 2010 r. do miesiąca kwietnia 2011 r. jego dochód netto wynosił średnio miesięcznie 1.308,09 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przywołało argumenty zawarte w skarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenia skargi. W odniesieniu do wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze Kolegium podało, iż obecnie strona obszernie przedstawiła swoją sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną jednakże w niniejszym postępowaniu przez okres kilku miesięcy konsekwentnie odmawiała współpracy z organami pomocy społecznej zatem brak było podstaw do zmniejszenia wysokości odpłatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż jej przedmiotem jest ocena prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny ocenia czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wyżej przytoczonych kryteriów Wojewódzki Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materalnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiła ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organ decyzji (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), a w szczególności jej art. 78 w związku z art. 79. Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów (ust. 1) rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Ust. 2 przywołanego przepisu stanowi, iż podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota 1.647 zł, zwana dalej "podstawą". W myśl ust. 3 starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy. Zgodnie z ust. 4 starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości nie niższej niż: 1) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, 2) 80 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności, 3) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7 roku życia do ukończenia 18. roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, 4) 60 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7 roku życia do ukończenia 18. roku życia, umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178), 5) 80 % podstawy - w przypadku dziecka w wieku powyżej 7 roku życia do ukończenia 18. roku życia, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu dziecka, nie mniej jednak niż 20 % podstawy. Stosownie natomiast do treści art. 78 ust. 7 omawianej ustawy niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10 % podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania. W myśl natomiast art. 79 ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 78 ust. 5, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą solidarnie rodzice. Stosownie natomiast do ust. 3 omawianego przepisu starosta, ustalając wysokość opłaty rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej, uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową. Wskazana norma prawna statuuje zasadę odpłatności za pobyt dziecka rodzinie zastępczej, a wysokość tej odpłatności, jak i zwolnienie, odstąpienie od jej ustalania została przekazana do właściwości starosty, który wydając decyzje w tym przedmiocie winien kierować się przede wszystkim sytuacją rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny lub osoby. Ustawodawca przewidział zatem możliwość odstąpienia od ustalenia omawianej opłaty, jak i możliwość całkowitego, czy częściowego zwolnienia rodziny czy osoby od obowiązku uiszczania opłaty za pobyt. Unormowanie to miało na celu stworzenie ochrony dla tych zobowiązanych, dla których uczynienie zadość temu obowiązkowi powodowałoby znaczne trudności, czy to ze względów finansowych czy też zdrowotnych i rodzinnych. Nie można tracić z pola widzenia, że unormowania dotyczące kwestii odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej zostały zamieszczone w ustawie o pomocy społecznej oraz, iż celem wskazanej regulacji jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Również patrząc przez pryzmat wskazanych celów starosta winien dokonywać oceny sytuacji strony postępowania ustalając wysokość omawianej opłaty. Cel ten winien być ponadto brany pod uwagę przez radę powiatu wykonującą delegację ustawową zawartą w regulacji art. 79 ust. 6 ustawy pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie organ ustalił odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej obciążając skarżącego kwotą odpowiadającą w całości wysokości pomocy pieniężnej udzielanej rodzinie zastępczej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania umieszczonego w niej dziecka. Decyzję tą podjęto w związku z brakiem współpracy zobowiązanego z organami pomocy społecznej, wskazując, że pomimo kilkukrotnych próśb do niego kierowanych nie przedstawił on żadnych dokumentów mogących zobrazować jego sytuację majątkową, zdrowotną czy rodzinną. Dlatego organ sam dokonał stosownych ustaleń i na ich podstawie wydał decyzję w granicach uznania administracyjnego. Jednakże w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których winny wynikać okoliczności, które organ uznał za ustalone. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów, które wskazywałyby jakiekolwiek dane dotyczące dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Przede wszystkim brak jest choćby kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego mocą którego D. został umieszczony w rodzinie zastępczej, a o którym w uzasadnieniu swojej decyzji wspomina Kolegium. Z treści uzasadnienia organu odwoławczego wynika jedynie, że D.D. został umieszczony w rodzinie zastępczej postanowieniem z dnia [...] r. Wskazano również, że organ I instancji wszczął postępowanie zmierzające do ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w dniu 6 sierpnia 2010 r. w związku ze zmianą przepisów ustawy o pomocy społecznej. Te dwie okoliczności sugerują, że wcześniej była wydawana decyzja dotycząca odpłatności za pobyt D. w rodzinie zastępczej. W aktach sprawy natomiast brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, że odpłatność taka została ustalona. Ponadto zarówno organy jak i skarżący wskazują na kwotę 400 zł, która jest wpłacana przez skarżącego na konto Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Ta okoliczność również sugeruje, że skarżący był uprzednio zobowiązany do pokrywania w takiej wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Organy natomiast nie odnoszą się do tej okoliczności. Zaakcentować należy, że w sytuacji gdyby uprzednio skarżący nie był zobowiązany do pokrywania omawianej opłaty to należałoby uznać, iż kwota 400 zł wpłacana przez niego stanowi kwotę alimentów płaconych na rzecz małoletniego, a co się z tym wiąże stosownie do treści art. 78 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc udzielana rodzinie zastępczej przez starostę winna zostać pomniejszona o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu dziecka. Zatem również zobowiązanie skarżącego winno zostać pomniejszone o tę kwotę. W tym zakresie organy nie dokonały żadnych ustaleń nie wyjaśniły również w motywach swoich rozstrzygnięć wyżej omówionych kwestii. Ponadto organ ustalił, że kryterium dochodowe dla skarżącego stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi 702 zł, co sugeruje, że istotnie uprzednio była ustalona wysokość odpłatności za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej. Bowiem stosownie do regulacji art. 10 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w składzie rodziny uwzględnia się dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej tylko wówczas, gdy jego rodzice ponoszą odpłatność za jego pobyt w tej rodzinie. Organ I instancji nie miał natomiast informacji na temat wspólnego zamieszkiwania skarżącego z jego matką, a przynajmniej w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów z których mogłyby wynikać takie ustalenia. Natomiast jak wynika z podstawy prawnej wskazanej w decyzji organu I instancji kontrolowana decyzja nie zmieniała dotychczas ustalonej kwoty odpłatności tylko była niejako pierwszą decyzją ustalającą wysokość tej odpłatności. W tym miejscu wskazać również należy, że Kolegium nie jest jedynie organem uprawnionym do kontrolowania rozstrzygnięć organów I instancji. Jest to organ, który zobowiązany jest do merytorycznego, niejako ponownego zbadania wszelkich okoliczności sprawy. Kolegium ma własne uprawnienia do poczynienia uzupełniających ustaleń w sytuacji gdy postępowanie przed organem I instancji dotknięte jest w tym zakresie brakami. W niniejszej sprawie skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podał pewne okoliczności, które mogły zostać zweryfikowane prze Kolegium. Natomiast organ ten nie dokonał żadnych ustaleń nawet tych związanych z sytuacją rodzinną skarżącego, pomimo, iż w odwołaniu wskazywał on na fakt zamieszkiwania z matką, która jest osobą ciężko chorą. Organ odwoławczy nie uzupełnił również w tym zakresie postępowania dowodowego wskazując jedynie, że strona nie współpracowała z organem I instancji, nie przedłożyła żądanych dokumentów, zatem należało ustalić kwotę odpłatności równą całkowitej pomocy udzielanej rodzinie zastępczej. Organ nie odniósł się w żaden sposób do informacji wskazanych przez skarżącego, nie podjął próby ustalenia faktycznej jego sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i materialnej. Tym samym organ uchybił wynikającemu z art. 7 i 77 K.p.a. obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że decyzjia ustalająca wysokość odpłatności za pobyt dziecka z rodzinie zastępczej ma charakter decyzji uznaniowej. Organy obu instancji w swoich decyzjach nie odniosły się do wyżej wskazanych okoliczność, a skarżona w niniejszym postępowaniu decyzja administracyjna, choć jest wydawana w granicach uznania administracyjnego, to nie może ona zostać wydana w oparciu o dowolne kryteria. Decyzja uznaniowa wymaga bowiem jeszcze bardziej szczegółowego uzasadnienia niż inne kategorie rozstrzygnięć organów administracji, aby nie można im było zarzucić dowolności w rozstrzyganiu indywidualnej sprawy. Decyzja winna być poprzedzona szczegółowym badaniem sytuacji zarówno majątkowej, mieszkaniowej, jak i rodzinnej, czy zdrowotnej osoby, która ma ponosić odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Nie można ograniczyć postępowania dowodowego do ustalenia, że skarżący odmawia współpracy z organami pomocy społecznej, gdy w treści odwołania wskazuje na nowe okoliczności. W takiej sytuacji organ odwoławczy winien przeprowadzić postępowanie uzupełniające celem zbadania wskazanych okoliczności. Tym bardziej, że jak już wyżej zaznaczono w aktach sprawy brak było szeregu dokumentów, na których organ I Instancji oparł swoje rozstrzygnięcie. Organy zobowiązane są w sposób umożliwiający Sądowi kontrolę, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne sprawy oraz zaprezentować swoje stanowisko, które musi zostać poparte konkretnymi argumentami. Sądowa kontrola decyzji mieszczących się zakresie uznania administracyjnego sprowadza się do oceny zgodności postępowania organów administracji z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrolując ten rodzaj decyzji Sąd przede wszystkim bada takie kwestie, jak wyjaśnienie stanu faktycznego oraz wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd ocenia, czy ustalony zgodnie z przepisami stan faktyczny został poddany należytej ocenie organów administracji oraz, czy ustalenia tego stanu pozostają w zgodzie z wynikami postępowania dowodowego. W istocie więc sądowa kontrola zamyka się w badaniu prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie przez organy administracji decyzji administracyjnej, w szczególności w kontekście art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Bowiem, jak już wyżej wskazano uznanie administracyjne nakłada na organy administracji szczególny obowiązek precyzyjnego uzasadnienia własnego stanowiska mając oczywiście na uwadze zasady prawidłowego rozumowania i nie tracąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. Brak natomiast prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz braki w materiale dowodowym uniemożliwiają jej kontrolę dokonywaną przez Sąd oraz przeprowadzenie oceny, czy w sprawie nie przekroczono granic uznania administracyjnego, a więc czy organ nie dokonał dowolnej oceny stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, z uwagi na potrzebę pełnego wyjaśnienia sprawy uchylił kontrolowane decyzje działając w oparciu o regulację art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uznając, że dostrzeżone uchybienia proceduralne mają wpływ na wynik sprawy. Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na postawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło