IV SA/Gl 68/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u Z. D. choroby zawodowej w postaci choroby [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115). Przyczyną podjęcia wymienionej decyzji, jak wskazano w jej uzasadnieniu był brak rozpoznania choroby zawodowej przez uprawnione placówki medyczne. Organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek medycznych – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a także w oparciu o załączony do akt dokument w postaci karty narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Ten ostatni z wymienionych dokumentów pozwolił na ustalenie, iż praca zawodowa Z. D. wykonywana była w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie zawierały natomiast ustalenia o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej. Jak wynikało z uzasadnienia orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., na podstawie przeprowadzonych badań podmiotowych i przedmiotowych rozpoznano u badanego [...], a wykonane [...]. Z. D. złożył wniosek o przeprowadzenie powtórnego badania lekarskiego. W orzeczeniu lekarskim wydanym po ponownym badaniu pracownika przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w powołaniu na wywiad chorobowy, badania [...],[...], dostarczoną dokumentację lekarską oraz wyniki [...]. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia lekarskiego zauważono, iż brak jest wystarczającego udokumentowania by dwa incydenty zmian [...] badanego, które samoistnie ustąpiły bez nawrotów mimo dalszego narażenia zawodowego, móc rozpoznać z przeważającym prawdopodobieństwem ich tła zawodowego. Na skutek wniesionego przez Z. D. odwołania, w którym oświadczył, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynikało, że w latach [...]–[...] i w latach [...] – [...] odwołujący zatrudniony był w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej ([...]). Jednak po przeprowadzonych badaniach w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy w S. lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla wykluczyli, by występujące u badanego schorzenie [...] było chorobą pozostającą w związku przyczynowo-skutkowym z pracą zawodową oraz dawało podstawy do uznania etiologii zawodowej schorzenia, a w konsekwencji zakwalifikowania do poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ wskazał, iż brak rozpoznania przez dwie kompetentne placówki medyczne choroby zawodowej będącej następstwem sposobu wykonywania pracy musi skutkować odmową stwierdzenia u odwołującego choroby zawodowej, a nadto zdaniem organu brak jest podstaw, by orzeczenia lekarskie kwestionować. W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Z. D., działając przez swego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania organowi II instancji celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącego schorzenie zawodowe. Jako zarzuty wskazano w skardze naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez jego błędne zastosowanie i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych oraz sprzecznych z prawem przesłanek. Zarzucono nadto błędne ustalenie, że choroba dolegająca odwołującemu nie jest schorzeniem zawodowym. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę, iż odwołujący pracował w warunkach stwarzających powstanie schorzenia zawodowego [...], co uzasadnia stwierdzenie u niego choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Oceniając postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115). Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115) chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych. Trzeba również zauważyć, iż wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, sam fakt narażenia zawodowego nie jest jeszcze wystarczającą przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż ustawodawca w tym zakresie wskazał jeszcze na konieczność rozpoznania medycznego z punktu widzenia czynników etiologicznych występującej u pracownika choroby. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej – Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy natomiast ocena prawna zgromadzonego materiału dowodowego. Ocena ta dokonywana jest w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a, gdyż zarówno przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne i rozpoznanie medyczne stanowią materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organu, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. nr 132, poz. 1115) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezspornym jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącego uznana została jako praca wykonywana w warunkach, w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącego [...] – lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, iż brak jest podstaw do zawodowej etiologii schorzenia. Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie – to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Wbrew zarzutom skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości zaliczenia występujących u skarżącego schorzeń do chorób zawodowych w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u niego schorzeń [...]. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze, na marginesie zauważyć można, iż podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego w istocie wskazano całe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, nie powołując się na żadną z norm zawartych w tym akcie prawnym. Zdaniem Sądu rozporządzenie to zostało zastosowane jako właściwy akt prawny, regulujący badaną materię, co czyni tak postawiony zarzut prawa materialnego całkowicie nieuzasadniony. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.