IV SA/Gl 683/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego o d d a l a s k a r g ę Komendant Powiatowy Policji w Ż. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 94 ust. 1, art. 95 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58/ oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów /Dz.U. Nr 131, poz. 1468/ odmówił L. T. przyznania pomocy finansowej. Jako uzasadnienie decyzji wskazał, że z uwagi na zbycie praw do lokalu mieszkalnego przez L. T. na rzecz Komendy Miejskiej Policji w B., wnioskowana pomoc nie przysługuje. Odwołanie od tej decyzji do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł L. T.. W odwołaniu tym wskazał, że zrzekł się prawa do zajmowanego lokalu nie dobrowolnie lecz będąc do tego zmuszony sytuacją rodzinną i niemożnością zamieszkiwania w tym lokalu, a będąc zobowiązanym do regulowania wszelkich należności związanych z jego utrzymaniem. Nadto wskazał, że lokal ten jako osoba uprzywilejowana miał prawo nabyć za 5 % wartości, tym samym jest to dowód tego, że zrzeczenie się praw do tego lokalu wynikało z sytuacji w jakiej się znalazł i związane było z kłopotami rodzinnymi. W takiej sytuacji uznaje, że wnioskowana pomoc mu się należy i spełnia wymogi do jej otrzymania. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że L. T. w dniu [...]r. zrzekł się prawa do dotychczas zajmowanego lokalu mieszkalnego przydzielonego przez resort, przyczyną podjęcia takiego działania były stosunki rodzinne. Przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie pomocy L. T. w drodze aktu notarialnego z dnia [...]r. nabył prawo do własnościowego lokalu mieszkalnego i zapłacił całą cenę z własnych środków. Oznacza to, że w dniu nabycia nowego lokalu dysponował jeszcze prawem do lokalu przydzielonego przez resort. W takim stanie faktycznym organ odwoławczy uznał, że nie występują przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z decyzją taką nie zgodził się L. T., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej jeszcze raz podkreślił, że zrzeczenie się prawa do zajmowanego lokalu nie nastąpiło dobrowolnie, lecz był do tego zmuszony występującym konfliktem rodzinnym z byłą żoną oraz dorosłym synem. Podał, że nowy lokal mieszkalny nabył nie z własnych środków lecz z zaciągniętego na ten cel kredytu bankowego. Zakwestionował podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji datę złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek taki został przez niego złożony w dniu [...] r. a nie [...] r. jak wskazano w powyższej decyzji. Wcześniej wniosku nie mógł złożyć, ponieważ w okresie pomiędzy zawarciem aktu notarialnego a jego wniesieniem załatwiane były sprawy związane z uzyskaniem niezbędnych dokumentów potwierdzających nabycie lokalu i zaciągnięcie na ten cel kredytu bankowego, a po złożeniu wniosku okazało się, że został on złożony do niewłaściwego organu i został zmuszony do złożenia kolejnego wniosku. Skarżący wskazał także, że nie otrzymał zwrotu uiszczonej kaucji mieszkaniowej za zwolnione mieszkanie, nadto spełnia wszystkie prawem przewidziane wymogi by wnioskowaną pomoc uzyskać. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w zaskarżonej decyzji. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] r. odniósł się do odpowiedzi organu odwoławczego i ponownie wystąpił o przyznanie mu wnioskowanej pomocy. W piśmie tym wskazał, że zrzeczenie się dotychczas zajmowanego lokalu nastąpiło z uwagi na konflikt rodzinny i nie było wyrazem kaprysu lecz występowania sytuacji przymusowej, a dodatkowo obecnie oczekiwana pomoc jest niższa od tej jaką uzyskałby, gdyby wykupił zwolnione mieszkanie na preferencyjnych zasadach. Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący wystąpił o przyśpieszenie terminu rozpatrzenia jego skargi. W trakcie rozprawy skarżący podał, że zwolniony przez niego lokal pozostaje w dyspozycji Urzędu Miejskiego w B. i jest przeznaczony na sprzedaż i mieszka w nim jego była żona. W piśmie procesowym dnia [...] r. skarżący ponowił swoje żądania i przedstawił kulisy podjętych przez niego działań jak również zaznaczył, że nie otrzymał kaucji za zwolnione mieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Istotą rozpatrywanej sprawy jest przyznanie pomocy mieszkaniowej funkcjonariuszowi Policji. Zgodnie z treścią art. 88 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm./ policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Po myśli art. 94 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast stosownie do brzmienia art. 95 ust. 1 wskazanej ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, który skorzystał z pomocy finansowej; posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom jednorodzinny lub mieszkalno-pensojonatowy. Według regulacji zamieszczonych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wydziału, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm./ funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Przywołane powyżej przepisy regulują zasady przyznawania pomocy mieszkaniowej policjantom oraz funkcjonariuszom zwolnionym ze służby uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty. Zatem skarżący jako osoba zwolniona ze służby uprawniona do emerytury może ubiegać się o przyznanie wnioskowanej formy pomocy mieszkaniowej. W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, że skarżący mocą decyzji nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w B. otrzymał przydział lokalu funkcyjnego w B. przy ul. [...]. Jak wynika z karty mieszkaniowej L. T. mieszkanie to zostało mu przydzielone w dniu [...] r., a w dniu [...] r. zrzekł się tego lokalu. Oznacza to, że skarżący stosownie do treści art. 88 ust. 1 ustawy o Policji otrzymał przewidzianą pomoc mieszkaniową. W tej sytuacji należy rozważyć, czy też może być ona przyznawana kilkakrotnie. Otóż jeżeli policjant zostanie przeniesiony do innej miejscowości celem pełnienia w niej służby, wówczas stosownie do postanowień art. 96 ustawy o Policji będzie miał prawo otrzymać ponownie pomoc mieszkaniową w zakresie określonym wskazanym przepisem i po spełnieniu określonych w nim warunków. Oznacza to zarazem, że uprawnienie takie nie przysługuje już policjantowi będącemu na emeryturze bądź na rencie, ponieważ uprawnienie to zostało ukierunkowane jedynie na tę kategorię policjantów, którzy w celu pełnienia służby przenoszeni są do innej miejscowości. W świetle przeprowadzonej interpretacji przepisów skarżący, który jest policjantem na emeryturze w przypadku zmiany miejsca zamieszkania nie może w sposób skuteczny ubiegać się o przyznanie pomocy mieszkaniowej. W drugiej kolejności należy rozważyć treść art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Istotą tego przepisu jest zapewnienie policjantom, którzy z różnych przyczyn nie otrzymali lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, nabycie takiego lokalu z wykorzystaniem środków przewidzianych w ramach pomocy mieszkaniowej. Jednocześnie przepis ten zawiera przesłankę negatywną, a mianowicie z takiej zastępczej formy pomocy nie mogą korzystać policjanci, którzy otrzymali lokal mieszkalny w drodze decyzji administracyjnej. Kluczową rolę w tym przepisie odgrywają słowa "nie otrzymał". Z brzmienia tego przepisu wynika, że otrzymanie przez policjanta kiedykolwiek pomocy w formie przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej skutkuje wystąpieniem wskazanej powyżej przesłanki negatywnej przyznania pomocy pieniężnej. Przedstawiona interpretacja wskazanego przepisu pozwala uznać, że w przypadku skarżącego występuje przesłanka negatywna w zakresie ubiegania się o przyznanie pomocy pieniężnej, ponieważ mocą decyzji z [...] r. przydzielony został mu lokal mieszkalny w B. i w ten sposób została zaspokojona potrzeba mieszkaniowa policjanta. Fakt, że skarżący z dniem [...] r. zrzekł się prawa do danego lokalu nie oznacza, że tym samym otwarła się przed nim droga do ubiegania się o skorzystanie z pomocy pieniężnej, ponieważ ustawa o Policji nie zawiera takich możliwości. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżący lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość nabył w dniu [...] r., a zatem w dniu, w którym dysponował lokalem resortowym przyznanym na mocy decyzji administracyjnej i zrzeczenie się prawa do tego lokalu w dniu [...] r. nie skutkuje nabyciem prawa do otrzymania pomocy pieniężnej. Z punktu widzenia przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej dla funkcjonariuszy Policji, okoliczności podnoszone przez skarżącego a dotyczące złożoności jego sytuacji rodzinnej i wynikających z tego kłopotów, które stały się powodem zrzeczenia się prawa do lokalu przyznanego mocą decyzji administracyjnej i skłoniły do kupna nowego lokalu, nie mogą być brane pod uwagę, ponieważ one nie stanowią przesłanki pozytywnej bądź negatywnej przyznania takiej pomocy. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zawierają wadliwą podstawę prawną, ponieważ organ pierwszej instancji przywołał postanowienia art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przepis stanowiący podstawę dla rozstrzygnięć organu odwoławczego, który utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Przywołana podstawa prawna decyzji jest tak wadliwie przywołana, że nie może być ona uwzględniona, jednakże z uwagi na istnienie właściwej podstawy prawnej dla wydania tej decyzji, uchybienie to nie może stanowić przesłanki uzasadniającej uwzględnienie wniesionej skargi, ponieważ nie jest to uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Analogicznie sytuacja przedstawia się z podstawą prawną zaskarżonej decyzji, ponieważ organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem przepis dający podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy podejmował rozstrzygnięcie w oparciu o postanowienia art. 138 § 1 pkt 1 wyżej wymienionego Kodeksu, ponieważ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uchybienie to także nie wpłynęło w istotny sposób na wynik sprawy. Takiego znaczenia nie miały także wadliwości prowadzonego postępowania przez organy administracji. W szczególności przyjdzie zauważyć, że skarżący zasadnie podnosi, że jego wniosek formalnie został złożony w dniu [...] r., jednakże nie został on w sposób właściwy rozpatrzony, ponieważ organy administracji pominęły w swoich działaniach brzmienie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego, które w przypadku wniesienia żądania do organu niewłaściwego nakazują przekazanie go do organu właściwego, jeżeli istnieje możliwość ustalenia takiego organu. Za przyjęciem daty [...] r. jako daty złożenia wniosku przemawia z kolei to, że wniosek ten różni się w istotny sposób od wcześniejszego z dnia [...] r., ponieważ zawiera inny katalog osób, które będą zamieszkiwały ze skarżącym w nowym lokalu, a okoliczność ta ma wpływ na wysokość pomocy pieniężnej. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.