IV SA/Gl 686/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu; Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 2 lutego 2018 r. I. D. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczyła, że jest bezrobotną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dzieckiem – M. D., dla którego została ustanowiona rodziną zastępczą oraz z pełnoletnią siostrzenicą. Równocześnie strona zadeklarowała, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych, na dochód jej rodziny składają się świadczenia pobierane przez nią na M. D. (ogółem 1.853 zł) oraz renta siostrzenicy (1.160 zł). Wśród obciążających ją wydatków wnioskująca wskazała między innymi czynsz (460 zł), koszty wyżywienia (950 zł), wydatki na leki (200 zł) i zakup odzieży (200 zł) oraz opłatę za obiady w szkole (150 zł). Do wniosku skarżąca dołączyła aktualne zaświadczenie potwierdzające, iż jest bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zaświadczenia Sądów o ustanowieniu jej opiekunem pranym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej siostrzenicy i dla M. D. oraz wydane wobec tych osób orzeczenia o niepełnosprawności. Przedłożyła także wyciągi ze swojego rachunku bankowego obrazujące otrzymanie pobieranych świadczeń oraz renty przysługującej siostrzenicy. Saldo tego rachunku bankowego na dzień 2 lutego 2018 r. wykazywało debet w kwocie 4.961,43 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 5 lutego 2018 r. - karta nr 50 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku I. D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że zgłoszone żądanie zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Przedłożone przez nią dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że jest osobą bezrobotną, zaś źródłem utrzymania jej rodziny jest niewielka renta siostrzenicy oraz świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Zdaniem rozpoznającego wniosek, dochód ten nie pozwala na dokonanie oszczędności umożliwiających opłacenie kosztów, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu tej rodziny. Należy bowiem mieć w polu widzenia szczególnie trudną sytuację życiową strony, wynikającą z faktu, iż zarówno jej siostrzenica jak i dziecko, nad którym sprawuje pieczę są osobami niepełnosprawnymi, wymagającymi pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a to wiąże się zazwyczaj z koniecznością ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich wydatków. Nadto, o ograniczonych możliwościach płatniczych wnioskującej oraz o istniejących problemach finansowych świadczy dodatkowo fakt, iż jej rachunek bankowy wykazuje wysokie saldo ujemne, na kwotę znacznie przekraczającą miesięczne dochody gospodarstwa domowego. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.