IV SA/Gl 687/07

WyrokWSA w Gliwicach2008-01-08

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypłata zaległych alimentów, uzyskana w drodze egzekucji komorniczej, powinna być traktowana jako jednorazowy dochód rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, czy też jako suma miesięcznych kwot dochodu?
Ratio decidendi
Wypłata zaległych alimentów, uzyskana w drodze egzekucji komorniczej, nie może być traktowana jako jednorazowy dochód rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Dochód rodziny należy obliczać zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając miesięczne kwoty dochodu uzyskane po roku bazowym, a nie sumę wszystkich zaległości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o uchyleniu zaliczki alimentacyjnej. Organ uznał, że skarżąca, M. J., przekroczyła kryterium dochodowe po otrzymaniu zaległych alimentów wyegzekwowanych przez komornika. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa była wynikiem wypłaty skumulowanych, zaległych alimentów i wniosła o uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 732) uchylono z dniem [...] decyzję przyznającą M.J. zaliczkę alimentacyjną, gdyż zdaniem organu uległa zmianie jej sytuacja rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Jak wynikało z uzasadnienia rozstrzygnięcia, w [...] uzyskała ona kwotę [...] zł przekazaną na poczet alimentów zasądzonych wyrokiem z dnia [...] w wysokości po [...] zł miesięcznie począwszy od dnia [...]. Wyegzekwowana kwota spowodowała przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych. Od wskazanej wyżej decyzji M.J. odwołała się wnosząc o umożliwienie jej złożenia osobistych wyjaśnień. Podniosła, iż jej sytuacja finansowa była następstwem wypłaty skumulowanych, zaległych alimentów. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...], po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania ustalono, iż M.J. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku rodzinnego w [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydenta Miasta K. przyznano stronie żądane świadczenie ze względu na spełnianie wymaganych warunków, w tym kryterium dochodowe. W [...] tytułem zasądzonych na rzecz małoletniej córki alimentów M.J. uzyskała w drodze egzekucji komorniczej kwotę łączną [...] zł, na którą składały się zaległe świadczenia przyznane na rzecz małoletniej począwszy od [...]. Za pośrednictwem komornika, w miesiącu [...] przekazano jej także zaległe alimenty w łącznej kwocie [...] zł, a w lutym i marcu alimenty bieżące po [...] zł. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy powołał się na odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W następstwie tego, przywołując przepis art. 3 pkt 24 lit. e ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 58, poz. 401) w brzmieniu na dzień wydawania decyzji uznał, iż dochód rodziny odwołującej w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kryterium uprawniające do uzyskania zasiłku rodzinnego. Skutkowało to, zdaniem Kolegium, konieczność uchylenia na podstawie art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej decyzji ostatecznej, na mocy której odwołująca otrzymywała świadczenie. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu celem złożenia wyjaśnień organ odwoławczy, wobec wystarczającego jego zdaniem materiału dowodowego, uznał za zbędne przyjęcie dodatkowych oświadczeń odwołującej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ponawiając swoje twierdzenia przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż osiągnięty przez skarżącą w miesiącu [...] dochód, po uzyskaniu części zasądzonych alimentów, przekroczył kryterium dochodowe, a tym samym skarżąca nie była uprawniona do otrzymania zaliczki alimentacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1271 ) zwanej dalej p.p.s.a. W ramach kontroli zgodności z prawem wydawanych przez organy administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, słuszność zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Skarga oceniona pod powyższym względem zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się przede wszystkim do interpretacji treści zastosowanej przez organy administracji normy prawnej zawartej w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął odmienne, niż prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko. Pogląd prezentowany w zaskarżonej decyzji nie odpowiada zarówno literalnemu brzmieniu tej normy, jak i pozostaje w sprzeczności z legalną definicją dochodu przedstawioną dla celów ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej art. 2 pkt 2, która ma odpowiednie zastosowanie do spraw nieuregulowanych w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 73). Dochód rodziny oznacza bowiem przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Mając na względzie cyt. wyżej § 18 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny (przeciętnego, miesięcznego, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy) dodaje się również miesięczną, a nie całkowitą, kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Pojęcie "miesięczna kwota dochodu uzyskanego" daje organowi wskazanie, by dochód uzyskany po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania świadczeń rodzinnych ustalić przez podzielenie łącznej jego sumy przez liczbę miesięcy, za okres których dochód został stronie przyznany. Jest oczywiste, iż świadczenia alimentacyjne mają charakter okresowy i przyznawane są w miesięcznych ratach. Wypłata zaległości alimentacyjnych z kilku miesięcy czy ewentualna ich nadpłata, nie upoważnia do traktowania takiej sumy jako jednego, łącznego dochodu w świetle przedstawionego unormowania. Nie upoważnia do takiego działania również zapis zawarty w treści art. 3 pkt 24 lit. e ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji. W przypadku skarżącej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jej dochód uzyskany w [...] łącznie z przekazanymi przez komornika wyegzekwowanymi zaległościami alimentacyjnymi obliczony został w sposób sprzeczny z przywołanymi przez organy przepisami prawa, dając przez to nierzeczywisty obraz jej sytuacji finansowej. Na tle powyższych uwag można zatem wywieść konkluzję, iż przekazany w ramach złożonej skargi materiał sprawy świadczy o jej niewyjaśnieniu w sposób konieczny do ostatecznego rozstrzygnięcia. W ponownym zatem postępowaniu rzeczą organu będzie powtórne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w którym organ dokona obliczenia uzyskanego przez skarżącą dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. e ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględniając uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odniesione w stosunku do dokonanej przez organ interpretacji treści cyt. wyżej § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło