IV SA/Gl 691/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 kwietnia 2009 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu; W dniu [...] (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) E.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., skargę na decyzję tego organu z dnia [...], nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Pismem z dnia [...] skarżącą zawiadomiono o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 kwietnia 2009 r. W treści rzeczonego pisma zawarto pouczenie o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek, który należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku. Wyrokiem wydanym w dniu 8 kwietnia 2009 r. Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Na rozprawie ponownie pouczył skarżącą, że pisemne uzasadnienie ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie siedmiu dni. Następnie, to jest w dniu [...] E.G. nadała do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia przywołanego wyżej orzeczenia (pismo procesowe datowane na [...]). Równocześnie strona wniosła o przywrócenie terminu do dokonania omawianej czynności procesowej wywodząc, iż przyczyną opóźnienia w jej dopełnieniu było niezrozumienie pouczenia, którego udzielił jej w omawianej kwestii Sąd na rozprawie. Efektem tego nieporozumienia było bowiem jej błędne przekonanie, że w ciągu siedmiu dni otrzyma "obligatoryjne pisemne orzeczenie wyroku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 141 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Doręczenie z urzędu odpisu sentencji wyroku następuje w przypadkach określonych w art. 140 §2 i §3 p.p.s.a., które w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Wyrok został bowiem ogłoszony na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r., a skarżąca była obecna przy jego ogłoszeniu. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że E.G. nie dochowała terminu, o którym mowa wyżej albowiem upłynął on w dniu 15 kwietnia 2009 r., zaś złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło dopiero [...]. Stosownie jednak do art. 86 §1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu należy mieć na uwadze uregulowania art. 86-87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w których określone zostały przesłanki warunkujące uwzględnienie zgłoszonego w tej kwestii żądania. W pierwszej kolejności Sąd zbadał, czy zachowany został termin do złożenia niniejszego wniosku. Trzeba bowiem podkreślić, że po myśli art. 87 §1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia rzeczonego terminu. Zgodnie zaś z art. 88 tej ustawy, spóźniony wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze wyjaśnienia strony zawarte w jej piśmie procesowym z dnia [...] dotyczące daty ustania przyczyny uchybienia terminu (w którym podała ona, że świadomość co do wynikającej z obowiązujących przepisów procedury w zakresie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku powzięła w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem tutejszego Sądu w dniu [...] lub [...]), postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. niniejszy wniosek o przywrócenie terminu odrzucono na podstawie art. 88 p.p.s.a. z uwagi na przekroczenie terminu, wynikającego z art. 87 §1 tej ustawy. W zażaleniu na przywołane postanowienie E.G. podała jednak, iż wspomniana rozmowa telefoniczna odbyła się w dniu [...] i udokumentowała swe oświadczenie przedkładając stosowny wydruk rozmów telefonicznych (tzw. billing) za okres [...]. Zważywszy powyższe, Sąd działając w trybie art. 195 §2 p.p.s.a. uwzględnił zażalenie i postanowieniem wydanym w dniu 27 sierpnia 2009 r. uchylił swe postanowienie z dnia 15 lipca 2009 r. o odrzuceniu wniosku. Uznał bowiem, że strona uprawdopodobniła, iż ustanie przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (którą był brak wiedzy w tym zakresie) nastąpiło w dniu [...] a w rezultacie należy przyjąć, że wspomniany termin wymieniony w art. 87 §1 tej ustawy został przez nią zachowany. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Spełniony więc został również wymóg określony w art. 87 §4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy niezbędne było rozważenie, czy zachodzi przesłanka wskazana w art. 86 §1 zd. 1 tej ustawy, a mianowicie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 1999 r., sygn. akt III SA 7432/98, publ.: LEX nr 39470). Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem możliwe tylko wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, publ.: LEX nr 47891). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych nie sposób uznać, aby podnoszona przez skarżącą argumentacja zasługiwała na uwzględnienie. Godzi się bowiem raz jeszcze podkreślić, że już zawiadomienie o terminie rozprawy, doręczone wyżej wymienionej w dniu [...], zawierało w pkt 3 pouczenie o sposobie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi (karta nr 21 akt sprawy). Także na rozprawie Sąd wyraźnie pouczył skarżącą, że pisemne uzasadnienie ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty jego ogłoszenia. Tym samym wnioskująca nie może skutecznie powoływać się na brak wiedzy w omawianym zakresie oraz na swe błędne przekonanie, jakoby wspomniane orzeczenie powinno jej zostać doręczone z urzędu. Warto tu zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego, powoływanie się przez skarżących na nieznajomość przepisów prawa i brak wiedzy prawniczej, nie jest okolicznością mogącą uzasadniać przywrócenie terminu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ.: LEX nr 37127 oraz postanowienie tego Sądu z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, publ.: LEX nr 302279). Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.