IV SA/Gl 692/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi T.M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 1128/16 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta T. odmówił przyznania T.M. zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłaty za mieszkanie, przy czym sprawa została zainicjowana wnioskiem strony z 26 września 2012 r. Na skutek odwołania strony decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w trybie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium potwierdziło spełnienie przez wnioskodawcę ustawowego kryterium dochodowego i uznało, że w stosunku do niego nie wyjaśniono okoliczności dotyczących możliwości przyznania właściwych form pomocy społecznej, np. w formie gorącego posiłku i schronienia. Jednocześnie wskazało, że nie wykazał on potrzeby otrzymania pomocy na zakup leków, a wobec nieposiadania mieszkania brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnioskodawca podniósł, że wykazał potrzebę uzyskania zasiłku okresowego na zakup leków i zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Jego zdaniem wyrok eksmitujący go z mieszkania jest nieważny i mieszkanie zostanie mu zwrócone. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji kwestionując zalecenia Kolegium odnośnie rozważenia przyznania skarżącemu świadczeń niepieniężnych. Wyrokiem tut. Sadu z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1128/16, powyższa skarga została oddalona, a wyrok ten uprawomocnił się. W dniu 31 lipca 2017 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego na tej podstawie, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Wskazał, że od lutego do czerwca 2017 r. przebywał w zakładzie karnym. Z pozostałej treści skargi i z pisma z 24 sierpnia 2017 r. wynika, że skarżący nie wiedział o terminie rozprawy, a o wydanym wyroku powziął informację w dniu 31 lipca 2017 r., tj. w dniu, w którym złożył skargę wznowieniową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.), dalej: ppsa, w związku z czym – zgodnie z art. 280 § 1 ppsa – należało ją rozpoznać na rozprawie. Kwestię dopuszczalności skargi Sąd rozstrzygnął na korzyść skarżącego. Wykazał on bowiem swój pobyt w zakładzie karnym w okresie 14 lutego – 12 czerwca 2017 r., obejmującym czas, w którym wysłane było zawiadomienie o rozprawie sądowej i w którym ta rozprawa się odbyła. Jednocześnie zauważyć trzeba, że wcześniejsze pisma sądowe także były awizowane, a zatem faktycznie skarżący nie wiedział o toku sprawy, ani też o ciążącym na nim obowiązku wskazania nowego miejsca pobytu. Można w tych warunkach przyjąć, że bez swojej winy skarżący był pozbawiony możności działania, a więc wystąpiła w/w ustawowa podstawa wznowienia. Dlatego też Sąd rozpoznał sprawę na nowo. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd oddalił skargę o wznowienie uznając, że nie mógłby wydać innego rozstrzygnięcia, jak to, które zostało orzeczone pierwotnym wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r. Otóż niezależnie od poprawności stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji generalnie jest ona korzystna dla skarżącego, gdyż uchyla decyzję I instancji odmawiającą przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej. Organ I instancji zobowiązany był na mocy tej decyzji do ponownego rozpatrzenia sprawy, przy czym, z uwagi na charakter decyzji kasacyjnej, nie byłby związany merytorycznymi uwagami organu odwoławczego. Zasadnicze znaczenie ma jednak w tej sprawie czynnik czasowy. Mianowicie od wydania decyzji w I instancji minęło ponad 2 lata. Tymczasem w sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej konieczne jest ustalenie sytuacji życiowej danej osoby lub rodziny istniejącej w chwili orzekania. Ewentualnie uchylenie decyzji Kolegium praktycznie powodowałoby i tak konieczność wydania decyzji kasacyjnej, bowiem zwłaszcza w tego rodzaju sprawach Kolegium nie jest uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerokim zakresie i do merytorycznego orzekania o przyznaniu świadczeń, których odmówił organ samorządu terytorialnego. Nie bez znaczenia jest również i to, że od wydania samej zaskarżonej decyzji i poprzedniego wyroku minął już znaczny okres czasu, co mogło spowodować, że wydane zostały już inne decyzje, zarówno w tej sprawie, jak i w innych ewentualnych postępowaniach z zakresu pomocy społecznej prowadzonych względem skarżącego. Także i w tym zakresie konieczne jest poczynienie stosownych ustaleń przez organ I instancji. Jeżeli w tej sprawie organ ten zdążył już wydać kolejną decyzję, to na skutek niniejszego wyroku nie będzie podejmować dalszych działań. W takim przypadku uchylenie zaskarżonej decyzji powodowałoby jedynie chaos prawny. W przeciwnym razie organ I instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem aktualnej sytuacji skarżącego i przedmiotu wyznaczonego żądaniem zgłoszonym we wniosku. W tym ostatnim zakresie nie będzie się kierował merytorycznymi wywodami zaskarżonej decyzji, co oczywiście nie wyklucza udzielenia innych świadczeń z urzędu (art. 102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Mając powyższe na uwadze należało uznać, że decyzja kasacyjna Kolegium nie narusza art. 138 § 2 kpa, zwłaszcza w kontekście aktualnego stanu rzeczy. Dlatego też na mocy art. 282 § 2 ppsa orzeczono, jak w sentencji. mr