IV SA/Gl 694/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ż. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 27 stycznia 2017 r. Ż.T. nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną oraz na skomplikowany, jej zdaniem, charakter sprawy. Równocześnie zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i osiąga dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, w kwocie 2.250,30 zł ponosząc przy tym koszty w ramach czynszu (704 zł) i opłat za energię elektryczną (140 zł) oraz za usługi telekomunikacyjne (ogółem 80 zł). Wezwaniem z dnia 13 lutego 2017 r. stronę wezwano do uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie (np. zaświadczeniem pracodawcy lub wydrukiem z listy płac za ostatni miesiąc) wysokości pobieranego wynagrodzenia za pracę; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, wyciągi bankowe itd.) potwierdzających wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych z tytułu czynszu, opłat za tzw. media (gaz, woda, energia elektryczna, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.) oraz ewentualnych wydatków na leczenie i zakup leków; - sprecyzowanie, czy skarżąca aktualnie pobiera alimenty na dziecko. Wskazano przy tym, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy udokumentować wysokość tych alimentów, zaś w przypadku odpowiedzi przeczącej - wskazać przyczyny takiego stanu rzeczy. W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 7 marca 2017 r. wnioskująca nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, które to świadczenie stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2017 r. - karta nr 38 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających aktualną wysokość jej dochodu ani też takich, które obrazowałyby rozmiar ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. Nie złożyła także wyjaśnień dotyczących ewentualnych alimentów na swoje dziecko. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że Ż.T. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 13 lutego 2017 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie to zostało doręczone wyżej wymienionej w dniu 28 lutego 2017 r., a zatem siedmiodniowy termin na jego wykonanie upłynął odpowiednio z dniem 7 marca 2017 r. W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymogi, o których mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 13 lutego 2017 r. skarżąca nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.