IV SA/Gl 695/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na czynność Starosty Powiatu T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu [...] postanawia: odrzucić skargę J. W. wnioskiem z dnia [...] 2007 r., skierowanym do Starosty Powiatu T., domagał się zwrotu kwoty [...],- zł. z tytułu zawyżenia opłaty za wydanie karty informacyjnej pojazdu [...], uiszczonej przy jego rejestracji. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że przy rejestracji tego pojazdu w dniu [...] 2005 r. został zmuszony do uiszczenia opłaty w wysokości [...],- zł. Dopiero później dowiedział się o tym, że rzeczywisty koszt niezbędnych czynności administracyjnych ponoszonych z wystawieniem i dostarczeniem karty informacyjnej pojazdu jest wielokrotnie niższy niż pobrana opłata, co nie jest zgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwanym dalej w skrócie TWE i obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. Zarzucił, iż opłata za kartę pojazdu w wysokości [...],- zł. jest z formalnego punktu widzenia opłatą administracyjną, będącą faktycznie "ukrytym podatkiem", a uzasadniony koszt karty - jego zdaniem - wraz z wydrukiem, dystrybucją, wypełnieniem i innymi czynnościami urzędniczymi związanymi z jej obsługą, łącznie nie przekracza wartości [...],- zł. Akcentował, iż nabywcy pojazdów zarejestrowanych w Polsce, które nie posiadają karty pojazdu, nie muszą płacić za ten dokument, albowiem nie muszą go mieć. Natomiast nabywcy nowych pojazdów otrzymują kartę pojazdu od producenta bądź importera, który sam ponosi koszty związane z dostarczeniem tego dokumentu w wysokości nie przekraczającej kwoty [...],- zł. i wlicza je w cenę danego pojazdu. Tym samym "ukryty podatek" zawarty w cenie karty pojazdu dyskryminuje pojazdy sprowadzane (importowane) z krajów należących do Unii Europejskiej i jest niezgodny z dyspozycją art. 90 TWE, bowiem stwarza niedopuszczalną w prawie wspólnotowym barierę w imporcie samochodów sprowadzanych do Polski. Nadto, zwrócił uwagę, iż Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zaznaczył, iż bezpośrednie stosowanie norm wspólnotowych oraz ich nadrzędny w stosunku do prawa krajowego charakter wyklucza możliwość opierania się w niniejszej sprawie na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, bowiem pozostają one, jako prawo krajowe w kolizji z prawem wspólnotowym (por. orzeczenie 26/62 w sprawie Van Gend&Loos ECR 1 i 6/64 Costa/ENEL ECR 1251). W odpowiedzi na powołany wniosek Starosta Powiatu T., w piśmie z dnia [...] 2007 r. Nr [...], poinformował J. W. o braku podstaw do zwrotu części uiszczonej opłaty. Zaznaczył, iż przedmiotowa opłata została pobrana w wysokości [...],- zł. i była zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Nadto, nie była związana z towarem, a takiego dotyczy art. 90 TWE, ale z dopuszczeniem do ruchu pojazdu po raz pierwszy zarejestrowanego w Polsce. Wskazał, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, orzekając jednocześnie o utracie mocy obowiązującej tego przepisu na dzień 1 maja 2006 r. Z kolei nowy przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu określający tę opłatę w wysokości [...],- zł. wszedł w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. Na tej podstawie stwierdził, ze pomimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia tj. do dnia 14 kwietnia 2006 r. opłata za kartę pojazdu w wysokości [...],- zł. była pobierana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Nadto wskazano, że pobranie tej opłaty jest czynnością materialno-techniczną, zatem brak było podstaw do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie w piśmie tym zostało zawarte pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia tegoż pisma. W skardze z dnia [...] 2007 r. J. W. wniósł skargę na czynność dokonaną przez Starostę Powiatu T.. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu T. wniósł o jej odrzucenie z powodu wniesienia skargi bez uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postaci odmowy zwrotu opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga dotyczy zwrotu części pobranej za wydanie karty pojazdu opłaty. Słuszne jest stanowisko zajęte w sprawie, że brak było jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Żadne bowiem przepisy, a zwłaszcza uszczegóławiająca tę kwestię powołana już wcześniej ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, nie przewidują uprawnienia organu do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu, w tym również jej zwrotu. Brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej nie pozbawia jednak wnioskodawcy możliwości podjęcia stosownych działań mających na celu kontrolę podjętych w tym zakresie działań organu. Przede wszystkim może on żądać od właściwego organu zajęcia stanowiska w sprawie. Stanowisko to będzie wyrażało się w formie zarządzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty (przy pozytywnym załatwieniu wniosku strony), bądź też w formie odmowy dokonania takiego zwrotu (przy negatywnym ustosunkowaniu się do żądań strony). Oba te przejawy działalności organu stanowią czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. dotyczące podobnych kwestii orzeczenia: post. NSA z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. akt II SA 1060/97, publ. LEX nr 156370; post. WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 1100/05, nie publ.). Powyższe przemawia za uznaniem, że zaskarżona czynność podjęta przez Starostę Powiatu T. poza trybem postępowania administracyjnego, mimo braku wydania w tym przedmiocie decyzji, podlega kontroli sądu administracyjnego, bowiem postępowanie sądowe zainicjowane zostało skargą na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Nie przesądza to jednak o możliwości merytorycznego rozpoznania skargi w tej konkretnej sprawie. Oprócz bowiem ogólnej przesłanki podlegania danej sprawy kognicji sądu administracyjnego konieczne jest jeszcze spełnienie innych wymogów warunkujących rozpoznawanie skargi co do meritum określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Z § 3 tego przepisu wynika natomiast, że w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wnosząc skargę nie wykazał, iż dopełnił wymogu przewidzianego w art. 52 § 3 P.p.s.a., bowiem już w 12 dniu od sporządzenia przez Starostę Powiatu T. odpowiedzi na wniosek wniósł skargę do Sądu (pismo z dnia [...] 2007 r. Nr [...]). W tym miejscu należy stwierdzić, że w skardze skarżący wyraźnie wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest czynność Starosty Powiatu T. z dnia [...] 2007 r. i odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Zgodnie zatem z art. 52 § 3 P.p.s.a. od tego dnia rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczne wniesienie skargi do Sądu możliwe byłoby dopiero – co wynika z treści art. 53 § 2 P.p.s.a. – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieliłby odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Dopiero wówczas Sąd mógłby – o ile pozostałe warunki formalne skargi byłyby spełnione – przystąpić do merytorycznego rozstrzygania spornej kwestii dotyczącej zasadności odmowy zwrotu część opłaty za wydanie karty pojazdu. Sąd dostrzega okoliczność, że skarżący przy wnoszeniu skargi zachował tryb wskazany w piśmie z dnia z dnia [...] r. Nr [...]. Pouczenie w nim zawarte było jednak błędne, gdyż tryb wnoszenia skarg w tym przypadku w sposób odmienny określają powołane wyżej przepisy. Reasumując z przedstawionych przez skarżącego dokumentów nie wynika, że wezwał on organu administracji do usunięcia naruszenia prawa przed dniem wniesienia skargi za pośrednictwem Starosty Powiatu T.. W tym stanie rzeczy skarżący nie dochował przewidzianego prawem trybu wniesienia skargi, co skutkuje jej przedwczesnością i zarazem niedopuszczalnością. Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności faktyczne oraz powołane przepisy, szczególnie treść art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. zaistniała w sprawie sytuacja uzasadnia odrzucenie skargi, co orzeczono w sentencji.