IV SA/Gl 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2018 r. w ten sposób, że ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Pismem z [...] r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W jego uzasadnieniu strona oświadczyła, że nie jest w stanie ze względu na swoją niepełnosprawność samemu zadbać o swój interes przed sądem. Jednocześnie nie stać go na wynajęcie fachowej pomocy. Skarżący, wg swojego oświadczenia, mieszka samotnie na wiosce w parterowym domu o powierzchni około 90 m2. Poza tym nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Na jedyny dochód skarżącego składa się świadczenie emerytalne. Aktualnie w kwocie 1.905,83 zł netto. Na jego wydatki składają się: opłaty za wodę, kanalizację, energię elektryczną, gaz, opał, wywóz śmieci oraz zakup lekarstw, sprzęt rehabilitacyjny oraz dojazdy do lekarzy. Jednocześnie z innych spraw rozpoznawanych w tutejszym Sądzie (między innymi sprawa o sygn. akt: IV SA/Gl 89/17) rozpoznającemu wniosek znany jest z urzędu fakt, że w 2001 r. skarżący uzyskał kwotę ponad 94 tysięcy zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, a następnie umieścił te środki na lokatach. Mając na względzie powyższe, pismem z dnia 20 marca 2018 r. i z dnia 27 kwietnia 2018 r. zwrócono się do skarżącego o uzupełnienie danych dotyczących jego sytuacji materialnej, poprzez nadesłanie dokumentów bankowych pozwalających na dokonanie ustaleń dotyczących kwoty ponad 94 tysięcy zł, którą uzyskał tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, a następnie przechowywał na lokatach bankowych. Wskazano, iż należy w tym zakresie nadesłać wyciągi bankowe lub zaświadczenia potwierdzające stan środków na wszystkich należących do skarżącego rachunkach bankowych, lokatach i kontach na dzień 1 kwietnia 2018 r., z kolei w przypadku, gdyby wspomniane wyżej rachunki bankowe oraz lokaty zostały zlikwidowane – fakt ten należało potwierdzić np. stosownymi wyciągami bankowymi lub zaświadczeniami banków. Postanowieniem z 27 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] r. w zakreślonym terminie skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Z uwagi na wielokrotną hospitalizację pismem z 12 września 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał do akt sprawy ugodę z [...] r., decyzję o waloryzacji emerytury z [...] r. oraz potwierdzenie przelewu z [...] r. na kwotę 120.000 zł na rzecz M. P.. Skarżący oświadczył również, że nie posiada rachunku bankowego w żadnym banku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że strona skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu wnioskodawca zdołał wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku w szczególności z pisma z [...] wynika, że kwota 94.000 zł otrzymanego w 2001 r. zadośćuczynienia weszła w skład spłaty dla byłej żony M.P.. Sąd stwierdził, że skarżący w sytuacji, w której się obecnie znajduje, biorąc pod uwagę wysokość świadczenia emerytalnego, bieżące koszty utrzymania, szczególnie wiązane ze stanem zdrowia skarżącego, zasługuje na pomoc w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu, gdyż nie jest w stanie wygospodarować kwoty koniecznej do pokrycia kosztów zastępstwa prawnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i przyznał skarżącemu radcę prawnego z urzędu.