IV SA/Gl 696/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant staż. Anna Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. w oparciu o art. 1 pkt 2 i art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 1, § 7 i §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. P. choroby zawodowej - [...] wywołanego działaniem [...], która to choroba wymieniona została w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do przywołanego wyżej rozporządzenia. Z motywów wskazanego rozstrzygnięcia wynikało, iż mimo pozytywnego dla A. P. wyniku dochodzenia epidemiologicznego wykazującego, iż pracował on w latach [...]-[...] w narażeniu na [...] stwarzający ryzyko [...], organ oparł się na rozpoznaniu dwóch orzekających w sprawie kompetentnych placówek medycznych, które nie rozpoznały u strony choroby zawodowej - [...]. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. stwierdził u strony [...]. Co nie uzasadniało zdaniem opiniujących lekarzy stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazano jednocześnie, iż przebyty stan [...] miał wpływ na [...]. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. rozpoznał u A. P. [...]. I również wykluczył możliwość uznania występującego u badanego schorzenia jako choroby zawodowej. A. P. zakwestionował w złożonym przez siebie odwołaniu stanowisko organu podnosząc, iż [...] nastąpiło u niego wyłącznie na skutek [...] działania [...] w zakładzie pracy i zaprzeczył, by było następstwem przebytej choroby [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając wyrażoną tam opinię o braku możności stwierdzenia u odwołującego choroby zawodowej w przypadku wykluczenia tego faktu przez dwie placówki medyczne właściwe do orzekania w sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż o słuszności stanowiska placówek medycznych świadczy brak u odwołującego stwierdzenia istnienia [...]. Według bowiem orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. u odwołującego występował [...] oraz [...] nie upośledzającego funkcji narządu [...]. Nie godząc się ze stanowiskiem przedstawionym w przytoczonej decyzji, A. P. skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę, organ inspekcji sanitarnej nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt 3/IISA/Ka 226/02 uchylono zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Zdaniem Sądu wykazany został w sprawie fakt świadczenia przez skarżącego pracy w warunkach szkodliwych, stwarzających ryzyko powstania [...] wywołanego działaniem [...], a schorzenie takie uznane jest za chorobę zawodową i nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu. W ocenie Sądu każde obniżenie [...] poniżej prawidłowości fizjologicznej jest równoznaczne z upośledzeniem sprawności narządu [...] a o tym czy stanowi chorobę zawodową nie stanowi rozmiar [...] lecz to, czy doszło do uszkodzenia [...] w warunkach wykonywania pracy. Brak było również, zgodnie z wytycznymi zawartymi w cyt. wyroku, podstawy prawnej do zacieśnienia pojęcia choroby zawodowej opisanej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, do [...]. W dalszych motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż odmowa stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej [...] wywołanego działaniem [...], ze względu na [...] stanowi naruszenie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych i nakazał organowi w dalszym postępowaniu, w oparciu o zamieszczoną w wyroku ocenę prawną, ponownie zbadać sprawę. Sąd podkreślił, iż orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych dotyczące choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Oznacza to, iż nie wiążą one bezwzględnie organu, a podlegają jego ocenie jak każdy inny dowód, a o chorobie zawodowej nie decydują względy medyczne lecz prawne. Wskazując na rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek diagnostycznych I i II stopnia co do [...]. W ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu [...] r. wydana została przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. decyzja Nr [...]. Organ ten działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294) uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. i stwierdził u A. P. chorobę [...] z poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Decyzja taka podjęta została wobec zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt 3/IISA/Ka 226/02 oceny prawnej. Organ zaznaczył, iż okoliczności faktyczne sprawy, a to fakt wieloletniej pracy strony w narażeniu na [...] oraz rozpoznanie u A. P. [...] związanego z warunkami pracy, bez względu na [...], zasługuje na zakwalifikowanie występującego u strony schorzenia jako choroby zawodowej. Od decyzji tej skargę wniósł pracodawca, "A" S.A. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego polegające na stwierdzeniu u uczestnika postępowania A. P. choroby zawodowej mimo nie wykazania związku [...] z warunkami pracy, błędne przyjęcie, iż praca świadczona przez A. P. w warunkach szkodliwych, stwarzających ryzyko powstania [...], a także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności zaniechania wyjaśnień rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek diagnostycznych I i II stopnia dotyczących [...] stwierdzonego u A. P. [...]. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podniósł, iż organ przed podjęciem zaskarżonej decyzji nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt 3/IISA/Ka 226/02, a w szczególności z naruszeniem art. 7 k.p.a. nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek medycznych dotyczących [...] występującego u badanego A. P., co ma znaczenie wobec stwierdzenia obniżenia [...] jako nietypowego dla zmian wywołanych działaniem [...] i licznych infekcji [...] przebytych przez badanego. Skarżący zakwestionował również, by A. P. wykonywał czynności związane z pracą w warunkach narażenia na [...] i wskazał na konieczność przeprowadzenia przez organ wymaganego prawem dochodzenia epidemiologicznego. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zaskarżoną decyzję oparto o dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swoich kompetencji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd administracyjny kontrolujący daną decyzję, władny jest ją wzruszyć. Bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze a także bada sprawę z urzędu, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podnieść, iż wydając zaskarżoną decyzję organ inspekcji sanitarnej, opierał się na wskazaniach zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt 3/IISA/Ka 226/02. Z mocy art. 153 P.p.s.a. związanie oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań co do dalszego postępowania, zawartymi w orzeczeniu sądowym, może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (por. np. S. Hanausek (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 318). Innymi słowy ocena prawna - w rozumieniu cytowanych przepisów - to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, by więc przywołane unormowanie mogło zostać zrealizowane i wykorzystane w dalszym - po wyroku - postępowaniu w sprawie, zalecenia w zakresie tegoż dalszego postępowania winny zostać sformułowane i przekazane przez Sąd w sposób niewątpliwy oraz niewymagający i niedopuszczający domysłów czy też interpretacji. Powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie sygn. akt 3/IISA/Ka 226/02 zawiera wiążącą ocenę prawną w kilku kwestiach ponownie podnoszonych w skardze. Przede wszystkim w wyroku tym zawarta została ocena prawna w odniesieniu do poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia. Błędna interpretacja wskazanej normy prawnej dała podstawę do uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.. Sąd stwierdził, iż z prawnego punktu widzenia przedmiotem oceny organu jest, czy doszło do [...] wywołanego działaniem [...], które ma swą przyczynę w warunkach wykonywania pracy. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż ocena [...] stwierdzonego [...], czy też [...] takiego jak [...] stanowi ocenę pozaprawną. Ponad powyższe trzeba zauważyć, iż Sąd ocenił przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe w zakresie oceny warunków wykonywania przez A. P. pracy i uznał, iż brak przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego wobec dokonanego wywiadu środowiskowego w sytuacji, gdy wyniki tego wywiadu nie były w toku postępowania kwestionowane, nie stanowi uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik sprawy. Za całkowicie chybiony należy zatem uznać zarzut skarżącego dotyczący braków przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego zgłaszany w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a żądanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na etapie skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznaje się za zdecydowanie spóźnione. Za niezasadny należy uznać także zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia przez organ w stopniu dostatecznym kwestii rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek medycznych. Każde bowiem z wydanych w sprawie orzeczeń zawiera bezsporne stwierdzenie występującego u A. P. [...] wywołanego przyczyną zewnętrzną. Powyższe okoliczności, przy uwzględnieniu jednoznacznej, przytoczonej wyżej oceny prawnej przedstawionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny mogły pozwolić organowi na dokonanie samodzielnej oceny rozbieżności w treści tych orzeczeń i wyciągnięciu właściwych końcowych wniosków. Powyższe wskazuje, iż organ ponownie rozpatrując sprawę zrealizował wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego biorąc pod uwagę ocenę prawną przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także stan faktyczny ustalony w sposób bezsporny w sprawie. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.