IV SA/Gl 70/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na akt Prezydenta Miasta J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za pełnienie obowiązków kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 31 sierpnia 2016 r. M. Z. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sprawowanie kurateli dla nieznanego z miejsca pobytu D. M. W piśmie z dnia 3 października 2016 r. odmówiono przyznania wnioskowanego wynagrodzenia wskazując, że nie ma podstaw do przyznania wynagrodzenia albowiem sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w K. w związku z apelacją złożona przez Gminę Miasta J. M. Z. pismem z dnia 21 listopada 2016 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez przyznanie należnego mu wynagrodzenia. Organowi zarzucił: naruszenie § 7 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 05.11.15 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie przez brak jego zastosowania per analogiam a w konsekwencji zaniechanie orzeczenia wynagrodzenia na rzecz kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu; § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13.11.2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r, poz.1476), przez zaniechanie przez organ powiększenia należnego wynagrodzenia o podatek VAT, podczas gdy osoba pełniąca obowiązki kuratora jest płatnikiem podatku VAT i ma obowiązek zapłaty tego podatku do urzędu skarbowego; art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.) przez orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia kuratora bez podania podstawy prawnej co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu osoby wykonującej obowiązki kuratora, podczas gdy organ powinien działać na podstawie prawa, a co za tym idzie strzec praworządności oraz podejmować wszelkie czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela; art. 8,11 i 12 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn z powodu których organ uznał, że kuratorowi nie należy się wynagrodzenie za rzeczywiście wykonana pracę, co świadczy o dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji o prowadzeniu postępowania w sposób przewlekły i o podważeniu zaufania skarżącego do organu. Odpowiadając na to wezwanie pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. organ podtrzymał swoje stanowisko. Dodatkowo odnosząc się do zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zarzutów wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie mają zastosowanie do opłat za czynności adwokackie dokonane przed organami wymiaru sprawiedliwości. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca działał jako kurator nie wykonywał czynności adwokackich. Nadto brak dokumentów potwierdzających, że czynności takie były w ogóle podejmowane. Zatem ani charakter sprawy, ani nakład pracy nie dają podstaw do przyznania wynagrodzenia. Kolejne pismo z dnia 19 grudnia 2016 r. M. Z. zatytułował "ostateczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Wskazał, że dowody na podejmowane przez niego czynności kuratora znajdują się w aktach Sądu Rejonowego w J. o sygn. [...] do których organ ma dostęp. W piśmie z dnia 21 grudnia 2016 r. organ podtrzymał stanowisko zawarte w pismach z dnia 3 października 2016 r. i 14 grudnia 2016 r. M. Z. reprezentowany przez adw. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na pismo z dnia [...] W skardze podniósł tożsame zarzuty co w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Z treści wniesionej przez pełnomocnika strony skarżącej skargi z dnia 28 grudnia 2016 r. jednoznacznie wynika, iż wniesiona ona została na pismo z dnia [...] nr [...] stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tak określonym przedmiotem zaskarżenia w skardze sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika uznać należy, że pismo to nie mieści się w żadnej z wymienionych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-8 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) kategorii aktów i czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W myśl bowiem powołanych przepisów zakres orzekania przez sąd administracyjny obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach ze skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analizując natomiast zasady i tryb zaskarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia którym strona dowiedziała się lub mogła dowiedzieć podjęciu aktu lub dokonaniu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Na marginesie przyjdzie zauważyć, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone zostało z uchybieniem tego terminu. Termin do złożenia skargi jest przy tym zachowany (art. 52 § 2 p.p.s.a.) jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wskazania w związku z tym wymaga, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa nie jest instytucją postępowania administracyjnego, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Stanowi obligatoryjny warunek jej wniesienia do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma już jedynie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zaakcentowania przy tym wymaga, że analiza art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż skarga służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie przysługuje natomiast na udzieloną przez organ odpowiedź na skierowane pod jego adresem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa- dokonanego kwestionowaną czynnością lub aktem. Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegać mógłby akt z dnia [...] którym odmówiono przyznania wnioskowanego wynagrodzenia. To właśnie pismo uznać bowiem należy za akt (czynność) z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący natomiast wyraźnie wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo z dnia [...] stanowiące w istocie rzeczy jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Na taką odpowiedź zaś jak wyjaśniono powyżej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Uznając zatem, iż skarga na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie mieści się w zakresie właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.