IV SA/Gl 704/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-09-14
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Elżbieta Kaznowska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można stwierdzić u pracownika chorobę zawodową, jeśli kompetentne placówki medyczne nie rozpoznały schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, mimo że pracownik był narażony na czynniki szkodliwe w środowisku pracy?Ratio decidendi
Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga, aby schorzenie zostało ujęte w wykazie chorób zawodowych i aby istniał związek przyczynowy między pracą a chorobą. Jeśli kompetentne placówki medyczne nie rozpoznały choroby zawodowej, nawet przy udokumentowanym narażeniu na czynniki szkodliwe, nie można jej stwierdzić, gdyż katalog chorób zawodowych jest zamknięty i nie podlega rozszerzającej interpretacji.Stan faktyczny
Z. J. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o nie stwierdzeniu u niego choroby zawodowej. Skarżący pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, jednak dwie placówki medyczne nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, wskazując, że stan jego zdrowia nie spełnia kryteriów określonych w przepisach. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że badania były pobieżne i nie odzwierciedlają jego faktycznego stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant asystent sędziego Anna Zarzycka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie stwierdził u Z. J. (J.) choroby zawodowej - [...] spowodowanego [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t. jedn. Dz.U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż orzeczenia lekarskie wystawione przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego negują występowanie u Z. J. choroby zawodowej, gdyż stwierdzony badaniami stan narządu [...] nie ma cech klinicznych [...] i nie spełnia kryterium [...]. Stwierdził ponadto, że upłynął okres dwuletni, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...], wobec zakończenia narażenia zawodowego w [...] r. Pomimo zatem potwierdzenia pracy Z. J. w warunkach narażenia na [...], wobec nie rozpoznania choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.
W odwołaniu Z. J. wniósł o zmianę powyższej decyzji poprzez stwierdzenie u niego choroby zawodowej - [...]. Kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji oraz wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, podkreślił, że bardzo źle [...] i ma trudności w [...]. Odnośnie upływu dwuletniego okresu pomiędzy ustaniem zatrudnienia (narażenia zawodowego) a zgłoszeniem rozpoznania choroby, wyjaśnił, że [...] stwierdzony został przez lekarza zakładowego jeszcze przed przejściem na urlop [...]. Nie mając jednak w tym zakresie wiedzy był przekonany, że procedura została wszczęta prawidłowo.
Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:
- orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.,
- wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.
Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że Z. J. pracował w latach [...]-[...] i [...]-[...] w "A" w L. jako [...] i [...], gdzie był eksponowany na [...] o poziomach przekraczających normatywy higieniczne. Pracował więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednakże specjaliści dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych nie rozpoznali choroby zawodowej. Rozpoznany badaniami stan narządu [...] nie ma klinicznych cech [...], nie spełnia także kryterium [...]- określonego w załączniku wymienionego powyżej .rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych- wynoszącego [...]. Wszystko to nie upoważnia do zakwalifikowania rozpoznanego schorzenia jako choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Dlatego, chociaż Z. J. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...], wobec nie rozpoznania jednostki wymienionej w załączniku, nie można było uwzględnić odwołania i stwierdzić choroby zawodowej.
Dodatkowo wyjaśnił, iż w sprawie zachowany został tryb zgłaszania podejrzenia choroby i jej stwierdzania określonym w powołanym wyżej rozporządzeniu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. J. domagał się zmiany decyzji organu odwoławczego poprzez stwierdzenie u niego choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż przez [...] lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...] o poziomach przekraczających normy higieniczne. Przeprowadzone badania lekarskie w obu jednostkach medycznych (w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) były w jego odczuciu pobieżne i nie oddają faktycznego stanu jego zdrowia. Podkreślił, iż [...] bardzo słabo i ma poważne trudności w [...]. Przyjęte ustalenia są dla niego niezwykle krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Powtarzając argumenty podane już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazał iż nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wskazał, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie wykluczały stwierdzenie u Z. J. choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z obowiązującym od dnia 2 września 2002r. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115). stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, czyli wystąpienia schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter czy warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.
Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego albo że przyczyną zachorowania był sposób wykonywania pracy, to powstałe schorzenie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.
W pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (....) ujęto [...] spowodowany [...],[...]. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 2 lat od ustania narażenia na działanie [...]. Tymczasem u skarżącego - Z. J.- dwie placówki diagnostyczne, uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, nie rozpoznały [...]. W pierwszym badaniu przeprowadzonym w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. poziom [...] (orzeczenie z dnia [...] r,.) , a w drugim badaniu przeprowadzonym w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. ten poziom [...]. Zatem w żadnym orzeczeniu lekarskim nie osiągnął poziomu określonego w przepisach cytowanego rozporządzenia - czyli [...]. Rozpoznana choroba nie odpowiadała zatem prawnej definicji choroby zawodowej [...] spowodowanego [...]- opisanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, ze organ w trakcie przeprowadzonego postępowania uwzględnił fakt pracy skarżącego w warunkach narażenia zawodowego, uznając, że [...] był istotnym zagrożeniem dla narządu [...]. Jednakże pomimo potwierdzenia okresu narażenia skarżącego na działanie czynnika szkodliwego, przeszkodą do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej był fakt nie rozpoznanie tej choroby u skarżącego przez lekarzy orzeczników.
Katalog chorób zawodowych stanowi zamkniętą listę, której zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sąd administracyjny nie są władne rozszerzać, czy interpretować w sposób sprzeczny z brzmieniem przepisu prawa. Choroba zawodowa [...] została dokładnie opisana w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Lekarze orzecznicy dokładnie opisali rozpoznany u skarżącego stan jego narządu [...]. Nie odpowiada on opisowi zawartemu w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Sąd nie dopatrzył się także podstaw do kwestionowania orzeczeń lekarskich. Przeprowadzone zostały badania [...] będące ich podstawą. Konkluzje orzeczeń są klarowne i nie są ze sobą sprzeczne. Nadto w postępowaniu wyczerpano dwuszczeblowy tryb diagnozowania chorób.
Wobec powyższego, skoro sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracji naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, a zarzuty skargi były pozbawione podstaw, na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło