IV SA/Gl 707/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-20

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej należności przedemerytalnych, w której skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja majątkowa i życiowa strony na to wskazuje?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej należności przedemerytalnych, korzystająca ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ocena sytuacji majątkowej i życiowej strony, uwzględniająca dochody, koszty utrzymania rodziny oraz brak możliwości szybkiego spieniężenia majątku, może prowadzić do wniosku o zasadności przyznania takiego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca B.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Wojewody dotyczącą należności przedemerytalnych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody rodziny, wysokie koszty utrzymania i leczenia oraz brak majątku. Sąd ocenił, że sytuacja strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, , po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej. Wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych. Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu [...]. Pismem z dnia [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nadesłała w dniu [...] urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż zakres jej żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, bądź radcy prawnego, lecz także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie B.N. zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem R.N., synem E.N. oraz córką M.N. Nadto skarżąca podała, że jest właścicielką domu mieszkalnego o pow. około 200 m² i nieruchomości rolnej o pow. 1,24 ha. Podkreśliła również, iż budynek mieszkalny nabyła od rodziców oraz, że budynek ten jest nieotynkowany i zawilgocony. Wskazała także, iż prawo własności tych nieruchomości chce przenieść na syna, ze względu na stan swojego zdrowia. Równocześnie podał, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód brutto rodziny skarżącej zadeklarowany został w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę pobieranego przez nią zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenia jej małżonka [...] zł. Uzasadniając wniosek B.N. podała, że jest osoba ubogą, nie posiadającą środków finansowych pozwalających na skorzystanie z usług pełnomocnika z wyboru polegających na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego wyroku. Podała następnie, iż choruje na chorobę [...], w związku z którą leczona była w przeszłości chirurgicznie i poddana była zabiegom [...]. Wskazała również, że koszty utrzymania rodziny i jej leczenia są wysokie, a ona nie pracuje. Ponadto podała, że przysługujący jej zasiłek dla bezrobotnych będzie pobierała tylko do miesiąca [...] r., a jej mąż świadczy pracę na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Wskazała, iż na utrzymaniu jej i jej męża pozostaje dwoje uczących się dzieci oraz, że mieszka z nimi jej chora matka, która otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na decyzję Wojewody [...] wydaną w przedmiocie należności przedemerytalnych. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ze względu na cel, charakter i grono adresatów omawianego świadczenia stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy państwa osobom pozostającym bez źródeł zarobkowania. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku skarżącej wynika co prawda, iż dochód brutto jej czteroosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, a nie jak ustalono w toku niniejszego postępowania – [...] zł., na który składa się pobierany przez nią zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł, zarobki jej męża w kwocie [...] zł (dołączona do wniosku umowa o pracę) oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł (dołączona do wniosku decyzja administracyjna). Nie zmienia to jednak faktu, że dochód ten w przeliczeniu na jedną osobę daje zaledwie [...] zł. Nie budzi zaś wątpliwości, że dochód w tej wysokości, uwzględniwszy rozmiar miesięcznych kosztów utrzymania jej rodziny, w zasadzie wyklucza poczynienie przezeń oszczędności mogących wystarczyć na sfinansowanie wydatków związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika. Równocześnie wnioskująca nie posiada majątku, który mógłby zostać w tym celu łatwo i szybko spieniężony. Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawczyni wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowiono dla niej adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło