IV SA/Gl 708/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W dniu [...] J.K. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W treści tego formularza oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką (uczennica szkoły średniej), nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Zamieszkuje przy tym w lokalu spółdzielczym o powierzchni [...] m2, którego głównym najemcą jest jej były małżonek (jak wynika z treści skargi, przebywa on od dłuższego czasu na terenie Wielkiej Brytanii i skarżąca nie ma z nim kontaktu). Strona dodała, że źródłem utrzymania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego jest pobierane przez nią wynagrodzenie, w kwocie [...] zł oraz alimenty na córkę, w wysokości [...] zł. Nadto wywiodła, iż ponosi koszty czynszu ([...] zł), opłaty za tzw. media (ogółem [...] zł) oraz wydatki na leki ([...] zł), a także koszty wyżywienia, zakupu odzieży itp. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi wydana została w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Równocześnie uzyskuje miesięczny dochód netto z tytułu wynagrodzenia ([...] zł - vide: wydruk z listy płac - karta nr 23 akt sprawy) oraz alimentów na córkę ([...] zł). W ocenie rozpoznającego wniosek, kwota tego dochodu (ogółem [...] zł) nie umożliwia wygenerowania środków umożliwiających opłacenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania w koniecznych potrzebach jej dwuosobowej rodziny. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że strona uskarża się na poważne problemy zdrowotne i w marcu bieżącego roku ma zaplanowany zabieg operacyjny (patrz: pismo stanowiące kartę nr 22 akt sprawy), jak również tego, iż ponosi relatywnie znaczne koszty utrzymania (sam czynsz za mieszkanie to [...] zł - vide: rozliczenie stanowiące kartę nr 24 akt sprawy). W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawczyni spełniła przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.